IV SAB/Wa 4/18

WyrokWSA w Warszawie2018-05-08

Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Aleksandra Westra, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania odwoławczego w sprawie rozpoznania odwołań od decyzji środowiskowej, i jakie środki prawne przysługują w takiej sytuacji?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że postępowanie odwoławcze prowadzone przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska było przewlekłe, ponieważ trwało dłużej niż ustawowy termin, mimo podejmowania przez organ czynności. W związku z tym zobowiązał organ do rozpoznania odwołań w określonym terminie, stwierdził przewlekłość postępowania, ale uznał, że nie nastąpiła ona z rażącym naruszeniem prawa, i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.
Stan faktyczny
Towarzystwo [...] wniosło skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania odwoławczego przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ) w sprawie rozpoznania odwołań od decyzji środowiskowej Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Skarżący domagał się stwierdzenia przewlekłości, zobowiązania GDOŚ do rozpoznania odwołań w terminie 14 dni oraz zasądzenia kosztów. GDOŚ w odpowiedzi na skargę argumentował, że opóźnienie wynika z braków w aktach sprawy przekazanych przez RDOŚ, konieczności uzupełniania dokumentacji przez strony, a także ze skomplikowanego charakteru inwestycji i konieczności przeprowadzenia szczegółowej analizy oddziaływania na środowisko.
Rozstrzygnięcie
Sąd zobowiązał Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska do rozpoznania odwołań w terminie 4 miesięcy od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, stwierdził przewlekłe prowadzenie postępowania, ale uznał, że nie nastąpiło ono z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądził od GDOŚ na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran Sędziowie: Sędzia SO del. Aleksandra Westra Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 maja 2018 r. sprawy ze skargi Towarzystwa [...] z siedzibą w [...] na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w przedmiocie rozpoznania odwołania: 1. zobowiązuje Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska do rozpoznania odwołania Towarzystwa [...] z siedzibą w [...] oraz odwołań innych podmiotów, wniesionych od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak: [...], w terminie 4 miesięcy od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; 2. stwierdza, że postępowanie odwoławcze, o którym w pkt 1, prowadzone było przewlekle; 3. stwierdza, że przewlekłość o której mowa w pkt 2 wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego kwotę 100,00 zł (słownie: sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. Pismem z dnia 27 listopada 2017 r. Towarzystwo [...] (dalej także "T[...]") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także "Sądu") – za pośrednictwem organu - skargę na przewlekłe prowadzenie przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (dalej także "GDOŚ") postępowania odwoławczego, wszczętego odwołaniami T[...] oraz szeregu innych podmiotów od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (dalej "RDOŚ") z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...], określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia pod nazwą: budowa międzysystemowego gazociągu stanowiącego połączenie systemów przesyłowych Rzeczypospolitej Polskiej i Republiki [...] waz z infrastrukturą niezbędną do jego obsługi — gazociąg [...] - Granica RP, wnosząc o: 1) stwierdzenie na podstawie art.149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., iż GDOŚ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania odwoławczego, 2) zobowiązanie GDOŚ, na podstawie art.149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do rozpatrzenia odwołań od decyzji RDOŚ w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku wydanego w niniejszej sprawie, 3) zasądzenie od organu odwoławczego kosztów sądowych. Wniesienie skargi do Sądu zostało poprzedzone przez T[...] skierowaniem do GDOŚ: 1) wezwania do usunięcia naruszenia prawa (pismem z dnia 23 października 2017 r.), 2) ponaglenia (pismem z dnia 10 listopada 2017 r.). II. W odpowiedzi na skargę, udzielonej pismem z dnia 4 stycznia 2018 r., GDOŚ wniósł o jej oddalenie, podnosząc w szczególności, co następuje: (i) W okresie od 24 sierpnia do 20 września 2017 r. do GDOŚ wpłynęły odwołania 11 pomiotów, w tym T[...] (w dniu 20 września 2017 r.). (ii) W ślad za w/w odwołaniami RDOŚ nie przekazał GDOŚ całości akt sprawy postępowania pierwszoinstancyjnego. Dotyczy to w szczególności egzemplarzy obwieszczenia z dnia [...] sierpnia 2017 r., którym RDOŚ w [...] poinformował strony postępowania, w trybie art. 49 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, o wydaniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2017 i upublicznionych w urzędach gmin oraz w sołectwach. Ponadto brak było w aktach sprawy egzemplarzy obwieszczenia, którym organ pierwszej instancji poinformował strony postępowania o wniesionych odwołaniach od powyższej decyzji. Podkreślić w tym miejscu należy, że przedmiotowa inwestycja obejmuje budowę gazociągu o długości około 350 km, zlokalizowanego na terenie aż 31 gmin (województwa: mazowieckie, podlaskie i warmińsko-mazurskie). Ze względu na skalę inwestycji, RDOŚ w [...] kierował obwieszczenia w celu ich upublicznienia do 33 urzędów. Terminowy, tj. niezwłocznie po czternastu dniach od upublicznienia, zwrot tych obwieszczeń z poszczególnych urzędów jest kwestią niezależną zarówno od RDOŚ w [...], jak GDOŚ. Pismem z dnia 16 listopada 2017 r. GDOŚ nakazał RDOŚ w [...] uzupełnienie akt sprawy w powyższym zakresie i ich niezwłoczne przekazanie organowi odwoławczemu. Do dnia niniejszej odpowiedzi na skargę dokumentacja nie została przez RDOŚ w [...] uzupełniona. Braki w powyższej dokumentacji uniemożliwiają GDOŚ w szczególności ustalenie, w jakim terminie decyzja RDOŚ w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. została doręczona stronom postępowania, oraz zbadanie, czy odwołania od powyższej decyzji zostały wniesione w ustawowym terminie. Podkreślić w tym miejscu należy, że rozpatrzenie odwołania wniesionego po upływie ustawowego terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa, a tym samym podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji organu drugiej instancji. Z kolei niepoinformowanie wszystkich stron postępowania o wniesionych w sprawie odwołaniach stanowi naruszenie, wyrażonej w art. 10 Kpa, zasady czynnego udziału strony w postępowaniu i może skutkować wznowieniem postępowania w tym zakresie. Z wyżej wskazanych względów, do czasu uzupełnienia przez RDOŚ dokumentacji, nie jest możliwe zakończenie przez GDOŚ prowadzonego postępowania odwoławczego. Powyższe nie wstrzymuje jednak podejmowania przez GDOS czynności w celu rozpatrzenia niniejszej sprawy, w tym merytorycznej analizy akt sprawy, które to czynności są przez organ aktualnie prowadzone. (iii) W celu ustalenia posiadania przez K. I., M. C., M. C. oraz J. S. interesu prawnego w sprawie, GDOŚ, pismem z dnia 1 września 2017 r., znak: [...], wystąpił do Starostwa Powiatowego w S. o udzielenie informacji na temat nieruchomości gruntowych, do których tytułem prawnym dysponują skarżący. Pismo od Starosty [...] z dnia 12 września 2017 r., przekazujące informacje w tym zakresie, wpłynęło do GD OŚ w dniu 20 września 2017 r. Z kolei w celu ustalenia posiadania przez J. J. (którego * odwołanie wpłynęło do GDOŚ w dniu 4 września 2017 r.) interesu prawnego w sprawie, GDOŚ, pismem z dnia 16 listopada 2017 r., znak: [...], wystąpił do Starostwa Powiatowego w [...]. Odpowiedź na powyższe pismo wpłynęła w dniu 30 listopada 2017 r. (iv) Ponadto podkreślić należy, że niektóre z wniesionych odwołań nie spełniały wymogów formalnoprawnych określonych w przepisach Kpa, co wymagało przeprowadzenia przez GDOS postępowania uzupełniającego. Pismem z dnia 16 listopada 2017 t, znak: [...], GDOŚ wezwał [...] do uzupełnienia braków odwołania — odpowiedź na powyższe wezwanie wpłynęła do GDOS w dniu 27 listopada 2017 r. Z kolei pismem z dnia 16 listopada 2017 r. GDOS wezwał Stowarzyszenie "[...]", [...]" (w likwidacji), Stowarzyszenie "[...]" oraz Fundację "[...]" do uzupełnienia braków odwołania - odpowiedź na powyższe wezwanie wpłynęła do GDOŚ w dniu 8 grudnia 2017 r. (v) W dniu 8 grudnia 2017 r. do GDOŚ wpłynęło pismo z Urzędu Gminy w [...] z dnia 20 listopada 2017 r., przy którym m.in. przekazana została kopia pisma spółki [...] "[...]" S.A. z dnia 17 października 2017 r. (podmiot na rzecz którego wydana została decyzja RDOŚ w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r.) skierowanego do Wójta Gminy [...]. Z przekazanej kopii pisma wynika, że Spółka zdecydowała się na zmianę przebiegu znacznej części planowanego gazociągu, w związku ze zmianą lokalizacji początkowego punktu gazociągu z tłoczni w m. [...] na tłocznię w m. [...]. Z tego też względu, pismem z dnia 22 grudnia 2017 r., znak: [...], GDOŚ wezwał Spółkę do wskazania, czy podtrzymuje swój wniosek o wydanie powyższej decyzji w dotychczasowym zakresie, co jest istotne dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy i może mieć wpływ na decyzję kończącą postępowanie odwoławcze. Równocześnie GDOŚ, korzystając z uprawnień przewidzianych w art. 136 Kpa, wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia materiału dowodowego i złożenia wyjaśnień, bez których nie jest możliwe zakończenie postępowania odwoławczego. (vi) Mając powyższe na uwadze, nie budzącym wątpliwości jest, że GDOŚ, nie tylko w dniu 15 września 2017 r., ale i w dacie niniejszego pisma, nie dysponował i nie dysponuje kompletnym materiałem dowodowym, który umożliwiałby wydanie decyzji kończącej postępowanie odwoławcze. (vii) O braku przewlekłości GDOŚ w analizowanym postępowaniu świadczą również poniższe okoliczności: - postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r., znak: [...], GDOŚ rozpatrzył wniosek T[...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. o wstrzymanie natychmiastowego wykonania decyzji RDOS w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r.; - GDOŚ podjął czynności wyjaśniające względem pisma T[...] z dnia 10 listopada 2017 r. zatytułowanego jako "ponaglenie'. GDOŚ, mając na uwadze wcześniejsze pismo T[...] wzywające GDOŚ do zaprzestania naruszania prawa, wezwał Stowarzyszenie, pismem z dnia [...] listopada 2017 r., znak: [...], do sprecyzowania żądania będącego przedmiotem pisma z dnia 10 listopada 2017 r., tj. wskazania, czy pismo to należy traktować jako skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, o której mowa w art. 3 ust. 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pismo GDOŚ z dnia 20 listopada 2017 r. było awizowane przez operatora pocztowego w dniu 28 listopada 2017 r., a odebrane zostało przez [...] — przedstawiciela Stowarzyszenia dopiero po upływie 14 dni od awizowania, tj. w dniu [...] grudnia 2017 r. Podkreślić w tym miejscu należy, że powyższe pismo pozostało ze strony Stowarzyszenia bez odpowiedzi; - postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r., znak: [...], GDOŚ stwierdził niedopuszczalność odwołania Stowarzyszenia "[...]" oraz Stowarzyszenia "[...]" (w likwidacji) z dnia 9 sierpnia 2017 r. — posiadane przez organ drugiej instancji akta sprawy pozwalały na podjęcie powyższego rozstrzygnięcia. (viii) W złożonej skardze T[...] podkreśla lakoniczność i niewielką objętość odwołań wniesionych przez pozostałych odwołujących się. Stowarzyszenie zapomina jednak, że z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażonej w art. 15 Kpa, wynika obowiązek zapewnienia stronom prawa do dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy. Powyższe oznacza, że organ odwoławczy nie jest związany zarzutami odwołania, bowiem obowiązany jest do przeanalizowania sprawy w pełnym zakresie. Należy podkreślić, że przedmiotowa inwestycja jest bardzo dużym przedsięwzięciem (gazociąg o długości około 350 km), planowanym do lokalizacji na znacznym obszarze (31 gmin) i przebiegającym przez liczne obszary objęte ochroną na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, w tym objęte ochroną w ramach Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000. Z tego też względu, w świetle art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. a oraz art. 62 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, dalej ustawa ooś, nie budzi wątpliwości, że mamy do czynienia ze sprawą szczególnie skomplikowaną. Jak wynika z przywołanych wyżej przepisów, ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko obejmuje m.in. weryfikację przez organ raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a w jej ramach określa się, analizuje oraz ocenia m.in. wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko, w tym zdrowie i warunki życia ludzi, ryzyko wystąpienia poważnych awarii oraz katastrof naturalnych i budowlanych, a także możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Ocena ta obejmuje również wpływ przedsięwzięcia na obszary chronione, w tym obszary Natura 2000, a także jednolite części wód. Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, co wynika z art. 66 ustawy oośy zawiera obszerne informacje o środowisku i jego poszczególnych elementach (m.in. powierzchni ziemi, wodach podziemnych i powierzchniowych, zwierzętach, roślinach i grzybach, krajobrazie, występujących złożach kopalin oraz obszarach chronionych), szczegółowe informacje o planowanym przedsięwzięciu, a także opis złożonych oddziaływań przedsięwzięcia na ludzi oraz poszczególne elementy środowiska. W raporcie ponadto wskazuje się planowane do podjęcia działania mające na celu zapobieganie, ograniczanie lub kompensację negatywnych oddziaływań przedsięwzięcia na środowisko. Analiza powyższego raportu, a następnie, zgodnie z art. 82 ustawy ooś, określenie m.in. warunków korzystania ze środowiska, koniecznych do uwzględnienia wymagań dotyczących ochrony środowiska, jak i stwierdzenie konieczności wykonania kompensacji przyrodniczej oraz zapobiegania, ograniczania i monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest zadaniem bardzo czasochłonnym. Ponadto wymaga specjalistycznej wiedzy, obejmującej różne dziedziny nauki, jak i niejednokrotnie zaangażowania kilku pracowników urzędu. Kwestie będące przedmiotem oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w szczególności z racji tego, że dotyczą oddziaływań mogących powodować nieodwracalne lub trudno odwracalne skutki w środowisku, jak i mogących powodować zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi, wymagają dokładnej i szczegółowej analizy, aby możliwe było ich rozpoznanie, a następnie wyeliminowanie lub podjęcie skutecznych działań minimalizujących ich negatywny wpływ. Zostało to również zauważone w orzecznictwie sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 16 lutego 1998 r., sygn. akt: IV SA 761/96, wskazał: Zagadnienia %wią%ane z ochroną i kształtowaniem środowiska wymagają szczególnie dokładnego i nie budzącego wątpliwości wyjaśnienia wszystkich problemów. Jest to wręcz obowiązkiem organu, kiedy strona w odwołaniu od decyzji wskazuje na konkretne przyczyny tego, że nie jest zadowolona z decyzji. Rozstrzygnięcia zawarte w decyzjach Z zakresu ochrony środowiska należy czysto do zagadnień specjalistycznych, nieznanych szerszemu gronu społeczeństwa, winny więc być oparte na opiniach biegłych, bądź 1V °parciu ° materiały źródłowe i literaturę fachową. Tak, aby strona i organy kontrolujące decyzje mogły zweryfikować zawarte tam postanowienia, a nie były i dane wyłącznie na ogólnikowe, niczym nie poparte stwierdzenia. W analizowanej sprawie jest to o tyle istotne, że planowana inwestycja będzie przebiegać przez 2 obszary chronione Natura 2000, 7 obszarów chronionego krajobrazu, 25 korytarzy ekologicznych i obszarów węzłowych o znaczeniu krajowym i międzynarodowym oraz 5 jednolitych części wód podziemnych i aż 60 jednolitych części wód powierzchniowych. (ix) W opinii GDOŚ analizowane postępowanie odwoławcze nie jest prowadzone w sposób przewlekły, a niedotrzymanie ustawowego miesięcznego terminu załatwienia sprawy wynika z przyczyn niezależnych od organu, jak i skomplikowanego charakteru sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: III. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz.1066 z późn.zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 poz.1369 z późn. zm. - dalej "p.p.s.a.") wynika, że kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Środki dyscyplinujące, którymi dysponuje sąd w razie uwzględnienia skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania, określa w pierwszej kolejności art.149 § 1 p.p.s.a. W myśl tego przepisu sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art.149 § 1 lit. a p.p.s.a.). Art. 149 § 2 p.p.s.a stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art.154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W myśl art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Przepis art.119 pkt 4 w zw. z art.120 p.p.s.a. umożliwia sądowi administracyjnemu rozpoznanie sprawy ze skargi na bezczynność organu w trybie uproszczonym, tj. na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Stosownie do art.53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. T[...] dopełniło obowiązku wniesienia do organu stosownego ponaglenia, co nastąpiło w piśmie z dnia 10 listopada 2017 r. Wniesioną skargę należało co do zasady uwzględnić, albowiem kontrolowane postępowanie odwoławcze było dotknięte przewlekłością. IV. Szczegółowa ocena przebiegu postępowania odwoławczego, wszczętego szeregiem odwołań, w tym odwołania skarżącego T[...], od decyzji środowiskowej RDOŚ z dnia [...] sierpnia 2017 r., odnosząca się do sprawności w/w postępowania, prowadzi do następujących wniosków: 1. Organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). 2. Instytucja kierowanej do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez organ została wprowadzona do systemu prawa wraz z nowelizacją przepisów p.p.s.a., obowiązującą od dnia 11 kwietnia 2011 r. Skarga ta ma na celu przeciwdziałanie przewlekłości postępowań administracyjnych, a w konsekwencji skuteczniejszej realizacji prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Skoro ustawodawca obok skargi na bezczynność organu, wyodrębnił jako odrębną, skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy, to należy uznać, że przewlekłość postępowania jest innym typem naruszenia zasady szybkości postępowania niż niezałatwienie sprawy w terminie. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy będzie oznaczało nie tylko niezałatwienie sprawy w ustawowych terminach przewidzianych w art. 35 k.p.a., ale jednocześnie sytuację, w której organ wprawdzie prowadząc postępowanie podejmuje w jego toku czynności procesowe, które mogą być ocenione jako zbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Podejmowanie przez organ takich czynności procesowych oznacza, że organ nie pozostaje w sprawie bezczynny, ale jednocześnie wpływa to na przewlekłe prowadzenie postępowania. Skarga na przewlekłość postępowania ma za zadanie stwierdzenie, że postępowanie prowadzone było w sposób przewlekły i to bez względu na to, czy sprawa została załatwiona przed wydaniem orzeczenia, czy też nie. W orzecznictwie przyjmuje się, że z przewlekłością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy postępowanie trwało dłużej niż to konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozprzęgnięcia sprawy. 3. Przedmiotem objętego skargą postępowania administracyjnego było rozpatrzenie przez GDOŚ odwołań od decyzji środowiskowej organu I instancji. W związku z powyższym stwierdzić należy, iż: (-) od dnia wpłynięcia do GDOŚ w dniu 20 września 2017 r. ostatniego odwołania od decyzji RDOŚ (tj. odwołania TOP) do dnia wyrokowania przez Sąd (tj. do dnia 8 maja 2015 r.) upłynęło 7 miesięcy i 18 dni, w którym to okresie do wydania decyzji kończącej postępowanie odwoławcze nie doszło, (-) miesięczny termin do rozpatrzenia odwołań, wynikający z art. 35 § 3 k.p.a., nie został zatem przez organ dotrzymany, (-) w okresie zawisłości sprawy organ podjął jednakże szereg koniecznych czynności procesowych, szczegółowo opisanych z odpowiedzi na skargę, mających na celu w szczególności doprowadzenie do uzupełnienia przez strony postępowania braków formalnych wniesionych odwołań oraz skompletowanie materiału dowodowego, (-) równocześnie jednak we w/w wyżej okresie doszło do zaniechania przez organ odwoławczy jakichkolwiek czynności pomiędzy 20 września a 10 listopada 2017 r. 4. Mając w/w okoliczności na uwadze, Sąd orzekł w następujący sposób: Stosownie do art.149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał GDOŚ do rozpatrzenia odwołań w terminie 4 miesięcy od doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi (pkt 1 wyroku). Z racji formalnego niezwiązania sądu administracyjnego – przy stosowaniu instrumentu przewidzianego w art.149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - terminami przewidzianymi w art.35 k.p.a. oraz z racji wagi sprawy administracyjnej, będącej przedmiotem postępowania odwoławczego, Sąd uznał, iż w/w termin jest niezbędny do jej rozpatrzenia. Stosownie do art.149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził, że postępowanie odszkodowawcze prowadzone było przewlekle (pkt 2 wyroku). Stosownie do art.149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że wykazana przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 wyroku). Stosownie do art.200 p.p.s.a. Sąd zasądził od organu na rzecz TOP zwrot poniesionych kosztów postępowania w kwocie 100 zł, na którą składa się zwrot kwoty uiszczonego wpisu sądowego. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie: art.149 § 1 pkt 1, art.149 § 1 pkt 3, art.149 § 1a i art.200 w związku z art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło