IV SAB/Wa 404/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki po rozpoznaniu 5 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu W. K. od zarządzenia referendarza sądowego z 17 maja 2017 r. dotyczącego pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na bezczynność Burmistrza miasta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o zawieszenie postępowania postanawia utrzymać w mocy zarządzenie referendarza sądowego W. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Burmistrza Miasta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o zawieszenie postępowania. W piśmie z 12 grudnia 2016 r. skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 16 stycznia 2016 r. uzupełnił wniosek, składając go na urzędowym formularzu PPF (data wniosku: 14 stycznia 2017 r.) i wskazując, że żąda przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wniosek W. K. z 14 stycznia 2017 r. zawierał braki uniemożliwiające nadanie mu prawidłowego biegu. Skarżący nie złożył oświadczenia o stanie rodzinnym, ponadto pominął rubryki nr 7 i nr 8 formularza wniosku, przeznaczone na oświadczenie o majątku wnioskodawcy i osób pozostających z nim w gospodarstwie domowym; rubrykę nr 10, przeznaczoną na informacje o dochodach oraz rubrykę nr 11, przeznaczoną na dane o zobowiązaniach i stałych wydatkach. Pomimo stosownego wezwania do uzupełnienia powyższych braków, Skarżący nie uczynił tego w odpowiednim zakresie i odesłał formularz, wskazując jedynie swój podeszły wiek i zły stan zdrowia. Zarządzeniem z 17 maja 2017 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek Skarżącego bez rozpoznania. W uzasadnieniu zaznaczono, że nie zawarł on oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach w złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełniania braku wniosku, poprzez wypełnienie rubryk formularza przeznaczonych na oświadczenie wymagane w art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017 poz. 1369; dalej: p.p.s.a.), jednoznacznie natomiast odmówił podania danych dotyczących osób prowadzących z nim wspólne gospodarstwo domowe i stanu majątkowego tych osób oraz podał lakoniczną informację, sprowadzającą się do twierdzenia, że z uwagi na wiek i stan zdrowia nie prowadzi sam żadnych spraw i nie prowadzi gospodarstwa domowego. Skarżący pismem z 18 czerwca 2017 r. wniósł sprzeciw od powyższego zarządzenia, zarzucając mu bezprawność oraz całkowite zlekceważenie przedstawionych okoliczności. Wskazał jednocześnie, że podstawą dla udzielenia mu prawa pomocy jest jego podeszły wiek oraz niepełnosprawność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 259 § 1 p.p.s.a., od postanowień dotyczących prawa pomocy przysługuje środek zaskarżenia w postaci sprzeciwu. Rozpoznając taki sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym kwestionowane orzeczenie zmienia albo utrzymuje w mocy, o czym orzeka na posiedzeniu niejawnym – art. 260 § 1 oraz § 3 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r. Natomiast zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustawodawca użył w tym przepisie określenia "gdy wykaże", co oznacza, że wnioskodawca ma obowiązek udowodnić i przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji określonej w art. 246 § 1 i 2 p.p.s.a. (por. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym – komentarz" ; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek; wydanie II – Kantor Wydawniczy ZAKAMYCZE 2006; str. 554). Kwestionowanym zarządzeniem referendarz sądowy pozostawił wniosek Skarżącego bez rozpoznania z uwagi na niewystarczające dane, jakie podał on uzasadniając swój wniosek. Niedostatki te wynikły zarówno z nieuzupełnienia w sposób prawidłowy formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak i de facto odmowy udzielenia odpowiedzi na wezwanie skierowane do Skarżącego przez referendarza sądowego w toku rozpoznania wniosku. Pomimo bowiem zawartych pouczeń, Skarżący nie wypełnił formularza w sposób prawidłowy, ponadto nie podał tez żadnych danych dotyczących swojego stanu majątkowego, a oświadczenia dotyczące stanu zdrowia nie zostały poparte żadną dokumentacją. Pomimo wyraźnego wskazania powyższych okoliczności jako przyczyn pozostawienia wniosku bez rozpoznania, również przy wniesionym sprzeciwie Skarżący nie uzupełnił prawidłowo formularza, nie przedstawił żadnych dokumentów świadczących o jego stanie majątkowym i zdrowotnym, ograniczając się jedynie do ponowienia złożonych wcześniej oświadczeń. Zdaniem Sądu zarządzenie referendarza sądowego nie zasługuje na uchylenie, albowiem pozostawienie wniosku bez rozpoznania było prawidłowym rozstrzygnięciem. Skarżący uchyla się od złożenia pełnego oświadczenia dotyczącego jego stanu majątkowego, co czyni niemożliwym ocenę jego sytuacji i możliwości uiszczenia wpisu sądowego. Sąd podkreśla, że to właśnie postawa skarżącego, który unika pełnej odpowiedzi na wezwania referendarza, jest przyczyną pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Referendarz sądowy, a także Sąd, podczas rozpatrywania wniosku o przyznanie prawa pomocy opierać się może jedynie na materiałach przedstawionych przez wnioskującą stronę skarżącą, nie ma żadnych realnych możliwości, ani też obowiązku, samodzielnego ustalania stanu majątkowego strony. To na stronie postępowania sądowego spoczywa obowiązek wykazania przesłanek, o których mowa w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Wewnętrzne przekonanie Skarżącego o tym, że należy mu się przyznanie prawa pomocy, nie stanowi wystarczającej przesłanki do możliwości rozpatrzenia jego wniosku. Jeśli zarówno przed referendarzem, jak i przed Sądem, Skarżący uchyla się przed pełnym wykazaniem swojej sytuacji majątkowej przez przedłożenie prawidłowo wypełnionego wymaganego dokumentu (formularza), niemożliwe jest rozpatrzenie jego żądania. O powyższym orzeczono na podstawie art. 260 § 1 oraz § 3 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.