IV SAB/Wa 419/16

Dnia 6 lipca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski, po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2017 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "[...]" Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić ze Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie) skarżącemu "[...]" Spółce Akcyjnej z siedzibą w W. kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi. [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w W. na mocy umowy przelewu wierzytelności z dnia [...] października 2014r. przelała na P. M. wierzytelności w postaci roszczenia o odszkodowanie za działki ewidencyjne o nr [...], [...], [...] i [...] położone w W. w Dzielnicy [...], obręb [...], przejęte pod drogi publiczne. Pismem z dnia 29 października 2014r. P. M. działając w imieniu własnym na podstawie umowy przelewu wierzytelności z dnia [...] października 2014r. wniósł o wszczęcie przez Prezydenta [...] postępowania i wydanie decyzji o odszkodowaniu za nieruchomości położone w W. oznaczone jako działki ewidencyjne [...], [...], [...], [...], z obrębu [...], położone przy ul. [...] w W. Wniosek został zarejestrowany pod sygnaturą [...]. Wniosek P. M. z dnia 29 października 2014r. został pozostawiony bez rozpoznania zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2015r. ze względu na niedostarczenie przez wnioskodawcę dokumentu potwierdzającego, że uzgodnienia dotyczące wysokości odszkodowania zakończyły się wynikiem negatywnym. W dniu 4 lutego 2015r. P. M. ponowił swój wniosek o wydanie decyzji o odszkodowanie za nieruchomości gruntowe położone w W. w Dzielnicy [...], stanowiące działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], [...], z obrębu [...]. Wniosek ten został zarejestrowany pod sygnaturą [...]. Pismem z dnia 4 maja 2015r. P. M. złożył zażalenie na niezałatwienie w terminie sprawy o sygnaturze [..] w przedmiocie wydania decyzji o odszkodowaniu za nieruchomości gruntowe położone w W. w obrębie [...], stanowiące działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], [...], które Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015r. Nr [...] uznał za nieuzasadnione. Powołując się na wniesione zażalenie z dnia 4 maja 2015r. P. M. wniósł w dniu 2 lutego 2016r. skargę na bezczynności Prezydenta [...] w sprawie wydania decyzji o odszkodowaniu z tytułu podziału nieruchomości położonej w W., stanowiącej działki ewidencyjne nr [...], [...], [...] i [...], która została uwzględniona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2016r., sygn. akt IV SAB/Wa 60/16. W piśmie z dnia 18 października 2016r. [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynności Prezydenta [...] w sprawie wydania decyzji o odszkodowaniu z tytułu podziału nieruchomości położonej w W., stanowiącej działki ewidencyjne nr [...], [...], [...] i [...]. W uzasadnieniu skargi skarżąca spółka wskazała, że w dniu 5 maja 2015r. złożyła do Wojewody [...] za pośrednictwem Prezydenta [...] zażalenie z dnia 4 maja 2015r., które Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015r. Nr [...] uznał za nieuzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Z dniem 1 czerwca 2017r. na mocy ustawy z dnia 7 kwietnia 2017r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2017, poz. 935) art. 52 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016; poz. 718 ze zm.) – dalej p.p.s.a. otrzymał brzmienie skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka; przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Na mocy art. 17 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw przepis art. 52 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie ustawy, tj. po dniu 1 czerwca 2017r. Zatem z uwagi na wniesienie skargi w dniu 18 października 2016r. w przedmiotowej sprawie znajduje zastosowanie art. 52 p.p.s.a. w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017r. Stosownie do treści art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017r. skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Z powołanych regulacji wynika zatem, że wyczerpanie stosownych środków zaskarżenia jest podstawową przesłanką dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego. W przypadku skargi na bezczynność organu administracji publicznej, wyczerpanie środków zaskarżenia następuje poprzez wniesienie środka przewidzianego w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2016, poz. 23 ze zm.) – dalej k.p.a. w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017r. Zgodnie z tym przepisem, na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału aktowego wynika, że zażalenie do organu wyższego stopnia w trybie art. 37 k.p.a. wniósł P. M. działający w imieniu własnym, nie zaś jako pełnomocnik skarżącej spółki. Powyższe potwierdza fakt, iż P. M. przed wniesieniem zażalenia do organu wyższego stopnia, a zatem przed dniem 5 maja 2015r., nie przedłożył w toku postępowania administracyjnego pełnomocnictwa upoważaniającego do działania w imieniu skarżącej spółki, a nadto wnioski z dnia 29 października 2014r. i z dnia 4 lutego 2015r. złożył w imieniu własnym powołując się na treść umowy przelewu wierzytelności z dnia 29 października 2014r. Powyższe pozwala stwierdzić, że skarżąca spółka w toku postępowania administracyjnego nie składała do organu wyższego stopnia zażalenia na bezczynność Prezydenta [...] w rozpoznaniu wniosku o wydanie decyzji o odszkodowaniu za nieruchomości położone w Warszawie oznaczone jako działki ewidencyjne [...], [...], [...], [...], z obrębu [...], położone przy ul. [...] w W. Niezłożenie takiego zażalenia z odpowiednim wyprzedzeniem ewentualnego wniesienia skargi, a więc z co najmniej trzydziestodniowym wyprzedzeniem, wynikającym z terminów załatwiania spraw przez organy administracji publicznej, zakreślonych w art. 35 k.p.a., stanowi brak formalny skargi, skutkujący jej odrzuceniem (zob. postanowienie NSA z dnia 17 października 1997 r., IV SAB 31/97, OSP 1998, z. 10, poz. 185, z glosą B. Adamiak, Lex nr 33884), albowiem dopóki stronie przysługuje prawo wniesienia do organu jakiegokolwiek środka prawnego, dopóty wniesienie skargi do sądu administracyjnego jako przedwczesne jest niedopuszczalne, gdyż postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać uruchomione, jeżeli nie zostały wykorzystane środki weryfikacji kwestionowanych działań, dostępne podmiotowi w postępowaniu administracyjnym, który chce uruchomić postępowanie sądowoadministracyjne. Istotą i celem takiego środka jest bowiem stworzenie dodatkowych możliwości autorewizji własnego działania przez ten organ, który pozostaje w bezczynności i to tylko w związku z zagrożeniem wniesienia skargi do sądu, a takiej dodatkowej możliwości weryfikacji własnego działania w niniejszej sprawie organ został pozbawiony. Wobec niewyczerpania przez skarżącą spółkę środka zaskarżenia, jaki służył jej w postępowaniu administracyjnym przed organem wskazanym w sprawie, Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd z urzędu zwrócił skarżącej spółce cały uiszczony wpis sądowy na mocy art. 232 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy, o czym orzeczono w punkcie 2 sentencji postanowienia.