IV SAB/Wa 419/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Sędziowie: sędzia WSA Anna Sękowska asesor WSA Anna Sidorowska-Ciesielska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. Z. na bezczynność Ministra Inwestycji i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji 1. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 2. stwierdza, że Minister Inwestycji i Rozwoju dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność Ministra Inwestycji i Rozwoju miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Ministra Inwestycji i Rozwoju na rzecz J. Z kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. Z. (dalej: "skarżący") wniósł skargę na bezczynność Ministra Inwestycji i Rozwoju w sprawie rozpatrzenia jego odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] września 2017 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] marca 1984 r. w sprawie ustalenia odszkodowania za przejęte przez Skarb Państwa tereny budowlane. Skarga została wniesiona w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Naczelnik Miasta i Gminy w [...] decyzją z [...] marca 1984 r. nr [...] ustalił odszkodowanie za przejęte na własność Skarbu Państwa tereny budowlane, tj. działki nr [...] o pow. [...] ha stanowiącej własność A. Z. położonej w [...] na kwotę [...] zł. Do otrzymania odszkodowania został uprawniony A. Z.. Pismem z [...] maja 2017 r. spadkobiercy A. Z. – J. Z., S. K., E. K. i U. K. wnieśli do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta o Gminy w [...] z [...] marca 1984 r. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2017 r. znak: [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] marca 1984 r. W dniu [...] listopada 2017 r. do Ministra Infrastruktury i Rozwoju wpłynęło odwołanie J. Z., S. K., E. K. i U. K. od decyzji Wojewody z [...] września 2017 r., wniesione za pośrednictwem Wojewody [...]. Pismem z [...] listopada 2017 r. Minister zwrócił się do Wojewody [...] o uzupełnienie, w terminie 7 dni, materiału dowodowego przekazanego wraz z odwołaniem poprzez nadesłanie zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji Wojewody z [...] września 2017 r. przez pełnomocnika odwołujących się. Przy piśmie z [...] listopada 2017 r. Wojewoda [...] nadesłał zwrotne potwierdzenie odbioru, o które wzywał Minister. W dniu [...] lutego 2018 r. do Ministra wpłynęło wezwanie pełnomocnika odwołujących się do usunięcia naruszenia prawa wraz z wnioskiem o niezwłoczne wydanie rozstrzygnięcia. Pismem z [...] sierpnia 2018 r. (data wpływu do Ministra Inwestycji i Rozwoju) J. Z., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę na bezczynność Ministra Inwestycji i Rozwoju w sprawie rozpatrzenia jego odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] września 2017 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] marca 1984 r. Skarżący wniósł w skardze o zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie jednego miesiąca oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Strona skarżąca zarzuciła organowi niepodejmowanie żadnych działań, zmierzających do rozpoznania odwołania, a kierowane do organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie przynosiły skutku. W odpowiedzi na skargę Minister Inwestycji i Rozwoju wniósł o jej oddalenie, wskazując jednocześnie, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. zakończył postępowanie, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z [...] września 2017 r. Minister podniósł, że prowadzi ponad 4000 spraw, w tym w Wydziale Oceny Legalności Wywłaszczeń ponad 500 spraw, rozpatrywanych obecnie przez 3 referentów. Z uwagi na dużą liczbę spraw podjęcie wszystkich niezbędnych czynności w każdej z tych spraw w sposób terminowy jest niemożliwe pomimo podejmowanych przez organ starań. Szybkość prowadzonego postępowania nie może pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Bezczynność organu, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 i art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) dalej P.p.s.a., w przypadku, gdy organ prowadzi postępowanie w sprawie załatwianej w drodze decyzji administracyjnej, uregulowane przepisami K.p.a., pozostaje w ścisłym związku z art. 37 K.p.a. Stosownie do art. 37 K.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność). Oznacza to, że bezczynność organu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i art. 149 § 1 P.p.s.a jest związana z niezałatwieniem sprawy w terminie w rozumieniu przepisów K.p.a. W myśl art. 12 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Z zasady tej wypływa dla organów obowiązek prowadzenia postępowania bez zbędnej zwłoki i opieszałości w podejmowanych czynnościach. Naturalną konsekwencję zasady szybkości postępowania stanowi wprowadzenie obowiązku załatwienia sprawy w terminach określonych w art. 35 § 1 – 5 K.p.a. Zgodnie z art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić w ciągu miesiąca (art. 35 § 3 K.p.a.). Do tego terminu nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Ponadto, stosownie do art. 36 § 1 K.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji jest zobowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że organ w tej sprawie dopuścił się bezczynności z uwagi na nieusprawiedliwione przekroczenie terminów. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że odwołanie od decyzji Wojewody [...] z [...] września 2017 r. wpłynęło do Ministra Infrastruktury i Rozwoju w dniu [...] listopada 2017 r. Pismem z [...] listopada 2017 r. Minister zwrócił się do Wojewody [...] o nadesłanie zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji z [...] września 2017 r. przez pełnomocnika odwołujących się. Od tego momentu do wydania decyzji w dniu [...] sierpnia 2018 r. organ nie podejmował żadnych czynności procesowych w sprawie. Wniesione w dniu [...] lutego 2018 r. do Ministra Infrastruktury i Rozwoju ponaglenie nie przyniosło żadnego skutku. Organ wydał decyzję kończącą postępowanie w tej sprawie dopiero miesiąc po wpłynięciu skargi na bezczynność. Postępowanie mające na celu rozpoznanie odwołania w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji trwało 9 miesięcy, podczas gdy załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić w ciągu miesiąca, stosownie do art. 35 § 3 K.p.a. Tak długi okres oczekiwania na rozpatrzenie odwołania nie znajduje usprawiedliwienia w podejmowanych czynnościach w tej sprawie. Zwłaszcza, że jest to postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, a organ odwoławczy nie prowadził uzupełniającego postępowania dowodowego. Przekroczenia terminu, określonego w K.p.a. nie mogą uzasadniać powoływane przez organ problemy organizacyjne organu, jak duża liczba spraw i problemy kadrowe (por. NSA z 19 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 48/15). Ponadto, organ nie zawiadomił skarżącego o niemożliwości rozpatrzenia wniosku w terminie i nie wyznaczył nowego terminu zakończenia postępowania. Mając powyższe względy na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności z uwagi na nieusprawiedliwione przekroczenie terminów, określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Ponadto Sąd stwierdził, że bezczynność Ministra Inwestycji i Rozwoju miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a. Analiza czynności podejmowanych w tej sprawie przez organ odwoławczy oraz okres oczekiwania na wydanie postanowienia (9 miesięcy) daje podstawy do oceny, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., z uwagi na wydanie decyzji z [...] sierpnia 2018 r. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. Na koszty postępowania składa się: wpis od skargi (100 zł), koszty zastępstwa procesowego (480 zł), określone na podstawie § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800) oraz koszty opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł), określone na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 2 oraz pkt IV załącznika do ustawy z 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1044 ze zm.). W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.