IV SAB/Wa 420/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Zielińska – Baran po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu E. K. i A. K. od postanowienia Referendarza sądowego z dnia 8 sierpnia 2017 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi E. K. i A. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia: utrzymać w mocy postanowienie Referendarza sądowego Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2017 r. Referendarz sądowy odmówił przyznania E. K. i A. K. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z ich skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania. W uzasadnieniu postanowienia Referendarz podał, że w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach Skarżący podali, że są małżeństwem i prowadzą dwuosobowe gospodarstwo domowe. Jako jedyne źródło dochodu wskazali emeryturę E. K. w wysokości 903,27 zł. Oświadczyli, że nie posiadają jakiegokolwiek majątku nieruchomego, nie mają oszczędności, innych zasobów, ani wartościowych przedmiotów. Przy piśmie z dnia 11 lipca 2017 r., w odpowiedzi na wezwanie Referendarza, Skarżący złożyli do akt sprawy: kopię wypowiedzenia umowy rachunków bankowych zaświadczenie Banku [...] w [...] z dnia [...] lipca 2017 r., potwierdzające, że A. K. posiada w tym banku rachunek płatny na każde żądanie (saldo rachunku na dzień [...] lipca 2017 r. wyniosło 19,74 zł, a w okresie od [...] stycznia 2017 r. do [...] czerwca 2017 r. na rachunku nie dokonano żadnej operacji księgowej; zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] lipca 2017 r., zgodnie z którym A. K. zgłosił posiadanie 2 rachunków , kopię decyzji Prezesa KRUS z dnia [...] lutego 2017 r. o przyznaniu E. K. emerytury rolniczej od 1 stycznia 2017 r. (wysokość świadczenia do wypłaty ustalono na 896,27 zł miesięcznie) oraz kopie odcinków wypłaty emerytury z kwietnia, maja i czerwca bieżącego roku (wysokość emerytury do wypłaty wyniosła 903,27 zł) wraz z odcinkiem wypłaty wyrównania od stycznia do marca bieżącego roku (546,31 zł); zaświadczenie [...] Banku [...] z dnia [...] lipca 2017 r., potwierdzające, że E. K. posiada w tym banku rachunek oraz wyciąg ze wskazanego rachunku za okres od [...] stycznia do [...] lipca 2017 r.; oświadczenie A. K. i E. K. zawierające wyjaśnienie wątpliwości, co do sytuacji rodzinnej, a także precyzujące oświadczenie o posiadanych nieruchomościach; oświadczenie M. K. potwierdzające, że jest właścicielem domu, w którym mieszkają jego rodzice a także potwierdzające, że udziela im pomocy finansowej; kopię zaświadczenia Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] lipca 2017 r., potwierdzającego, że skarżący nie korzystali i nie korzystają ze świadczeń z pomocy społecznej, świadczeń rodzinnych, ani funduszu alimentacyjnego; kopię zaświadczenia Burmistrza [...] z dnia [...] lipca 2017 r. potwierdzającego, że skarżący nie figurują w ewidencji właścicieli nieruchomości i gospodarstw rolnych na terenie miasta [...]; zaświadczenie Wójta Gminy [...] potwierdzające, że E. K. jest podatnikiem podatku rolnego, jako właścicielka nieruchomości rolnej o powierzchni 0,93 ha, natomiast A. K. nie jest na terenie gminy [...] podatnikiem podatku rolnego, leśnego i podatku od nieruchomości. Referendarz sądowy podał, że Skarżący, pomimo wystosowanych do nich wezwań nie przedstawili swojej sytuacji finansowej w sposób pełny i jednoznaczny. W konsekwencji uznał, że nie można ustalić, czy A. K. i E. K. nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W wezwaniach z dnia 29 czerwca 2017 r. jednoznacznie zobowiązano skarżących do nadesłania wyciągów z wszelkich rachunków bankowych posiadanych przez A. K., w tym z rachunków bankowych prowadzonych dla działalności gospodarczej "[...]" w [...]. Jak wynika z opisanego wyżej zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] lipca 2017 r. A. K. zgłosił posiadanie dwóch rachunków bankowych gospodarczych. Skarżący złożyli do akt sprawy kopię wypowiedzenia umowy jednego z nich, natomiast nie nadesłali wyciągów z drugiego ze wskazanych tam rachunków, ani dokumentu. Ponadto Referendarz uznał, że A. K., ani E. K. nie wykazali udziałów, jakie posiadają w spółkach prawa handlowego. Natomiast jak wynika z informacji ujawnionych w rejestrze A. K. i E. K. są jedynymi wspólnikami spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "[...]" z siedzibą w [...] (nr KRS [...]). Wysokość, niewykazanych w oświadczeniu z dnia [...] maja 2017 r., udziałów każdego ze skarżących we wskazanej spółce wynosi po 240.000 zł. Ponadto, A. K. pełni w tej spółce funkcję prezesa zarządu, a E. K. wchodzi w skład rady nadzorczej; 2. A. K. i E. K. są jedynymi dwoma wspólnikami spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "[...]" z siedzibą w [...] (nr KRS [...]). Wysokość, niewykazanych w oświadczeniu z dnia [...] maja 2017 r., udziałów A. K. we wskazanej spółce wynosi 50.000 zł, a wysokość udziałów E. K. 45.000 zł. Ponadto, A. K. pełni w tej spółce funkcję prezesa zarządu; E. K. jest jednym z dwóch wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością [...] z siedzibą w [...] (nr KRS [...]). Wysokość, niewykazanych w oświadczeniu z dnia [...] maja 2017 r., udziałów skarżącej we wskazanej spółce wynosi 1.000 zł. W rejestrze przedsiębiorców KRS (stan na 8 sierpnia 2017 r.) brak jest informacji o zawieszeniu przez którąkolwiek z wymienionych spółek działalności gospodarczej, informacji o zaległościach, czy informacji o postępowaniu upadłościowym, układowym, bądź naprawczym. W ocenie Referendarza posiadanie przez skarżących udziałów w spółkach prawa handlowego o łącznej wartości 576.000 zł oraz sprawowanie przez A. K. funkcji prezesa zarządu dwóch z tych spółek, a przez E. K. członka rady nadzorczej jednej z nich, niewątpliwie istotnie wpływa na ocenę możliwości płatniczych skarżących, zwłaszcza, gdy wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, zobowiązani są oni do wykazania, iż nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a wysokość opłat sądowych w przedmiotowej sprawie. Odpis tego postanowienia doręczono Skarżącym w dniu 13 września 2017 r. W ustawowym terminie Skarżący wnieśli od niego sprzeciw. W jego uzasadnieniu podali, że brak przyznania prawa pomocy nie gwarantuje im prawa do rzetelnego procesu. Skarżący podtrzymali, że utrzymują się z emerytury żony i nie mają innych dochodów. Podali, że wymienione w postanowieniu Spółki nie przynoszą żadnych dochodów oraz nie posiadają żadnych środków na kontach. Wskazali również, że oświadczenie o stanie majątkowym złożyli zgodnie z prawdą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 zwaną dalej P.p.s.a.) rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W ocenie Sądu wniesiony sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Referendarz sądowy bardzo szczegółowo wskazał, z jakich powodów brak jest podstaw do przyznania Skarżącym prawa pomocy. Wziął pod uwagę możliwości płatnicze Skarżących oraz ogólną ich sytuację majątkową. Sąd ocenia je jako prawidłowe. Wobec tego za zbędną uznaje powtarzanie argumentacji przytaczanej w zaskarżonym postanowieniu. Bezsporne jest, że Skarżący posiadają dochód uzyskiwany z emerytury E. K., ponadto, czemu nie zaprzeczyli, są wspólnikami trzech spółek – pozostających nadal w obrocie. Są jedynymi wspólnikami spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "[...]" z siedzibą w [...] (wysokość udziałów po 240.000 zł), wspólnikami spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "[...]" z siedzibą w [...] (wysokość udziałów A. K. 50.000 zł, a E. K. 45.000 zł), E. K. jest wspólnikiem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością [...] z siedzibą w [...] (wysokość, udziałów wynosi 1.000 zł) Okoliczność ta nie została przez Skarżących wykazana we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Stwierdzić zatem należy że Skarżący mają dużo większe możliwości zarobkowania niż faktycznie wykorzystywane. We wskazanych Spółkach pełni również funkcje członków zarządu. Skarżący nie wykazali, aby nie mogli uzyskiwać wyższych świadczeń z przyczyn od nich niezależnych. W tej sytuacji brak było podstaw do przyznania im prawa pomocy w zakresie całkowitym. Nie może zostać również uwzględniony argument, że brak przyznania prawa pomocy nie zagwarantuje im prawa do rzetelnego procesu. Jak wynika bowiem z akt sprawy postępowanie w niniejszej sprawie zostało zakończone postanowieniem z dnia 22 marca 2017 r. o odrzuceniu skargi. Podstawę odrzucenia skargi stanowiła okoliczność, że Skarżący, przed wniesieniem skargi do Sądu nie wyczerpali przysługujących im środków zaskarżenia. Jest to zatem rozstrzygnięcie o charakterze procesowym a nie merytorycznym, w dodatku z uwagi na to, że skarga dotyczy przewlekłości postępowania, nie zamyka Skarżącym drogi do ewentualnego ponownego zaskarżenia do Sądu przewlekłości tego organu, po wyczerpaniu środków zaskarżenia. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 260 § 1 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.