IV SAB/Wa 43/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 września 2018 r. wniosku o przywrócenie terminu do obioru przesyłki sądowej w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na przewlekłe prowadzenia postępowania przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku postanawia odrzucić wniosek o przywrócenie terminu. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] (dalej jako "Stowarzyszenie") w piśmie z 12 lutego 2018 r. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przywrócenie terminu do odbioru przesyłki sądowej nr [...] "na zasadzie z art. 73 ppsa". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wniosek Stowarzyszenia z 12 lutego 2018 r. o przywrócenie terminu do odbioru przesyłki sądowej jako niedopuszczalny należało odrzucić. Instytucja przywrócenia uchybionego terminu procesowego ma na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych wynikłych wskutek uchybienia terminowi, gdy strona postępowania nie ponosi winy w jego uchybieniu. Intencją prawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej było umożliwienie stronie postępowania obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona ta dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369; dalej jako "p.p.s.a."), czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli jednak strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). W świetle zaś art. 88 zd. pierwsze p.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W doktrynie oraz orzecznictwie przyjmuje się, że wniosek o przywrócenie terminu jest niedopuszczalny, gdy brakuje ustawowych warunków jego dopuszczalności m.in. gdy wniosek dotyczy terminu, który nie podlega przywróceniu (por. H. Knysiak-Molczyk, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, wyd. 2, str. 387), gdy wniosek nie dotyczy terminu procesowego, lecz np. terminu materialnoprawnego lub terminu instrukcyjnego (por. B. Dauter, Komentarz do art. 88 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEX/el.). Na wstępie poczynionych rozważań wskazać należy, że sama wykładania językowa regulacji z art. 86 § 1 p.p.s.a. wskazuje, że przywrócić można tylko termin do dokonania czynności przez stronę, a nie przez sąd. W rozpatrywanej sprawie Stowarzyszenie wniosło o "przywrócenie terminu do obioru przesyłki z Sądu", w ocenie Sądu, wniosło zatem o przywrócenie terminu do dokonania doręczenia przesyłki sądowej. W doktrynie prawa administracyjnego uznaje się za ugruntowane stanowisko, że doręczenie dokonywane przez sąd jest czynnością materialno-techniczną, z której dokonaniem prawo wiąże niekiedy określone skutki prawne dla strony postępowania, m.in. rozpoczęcie biegu terminu do dokonania określonej czynności prawnej np. wniesienia środka zaskarżenia. Wskazać zatem należy, że jakkolwiek sąd administracyjny ma możliwość naprawienia błędu polegającego na nieprawidłowym doręczeniu przesyłki sądowej, o ile błąd taki miał miejsce (co z przyczyn niżej wskazanych nie nastąpiło w niniejszej sprawie), to wniosek o przywrócenie terminu do obioru przysyłki sądowej z samej swojej istoty uznać należy za niedopuszczalny, ponieważ doręczenie przesyłki sądowej nie stanowi czynności procesowej, a ponadto dokonywane jest przez sąd administracyjny a nie stronę postępowania sądowego (z wyjątkiem sytuacji uregulowanej w art. 66 § 1 p.p.s.a.). Ponadto w przedmiotowym wniosku Stowarzyszenie wniosło o przywrócenie terminu do obioru przesyłki sądowej doręczonej w tzw. trybie zastępczym uregulowanym w art. 73 p.p.s.a., a zatem terminu, który ma charakter materialnoprawny. Wyjaśnić należy, że w razie niemożności doręczenia pisma osobiście stronie lub przez dorosłego domownika albo zarządcy domu lub dozorcy pismo składa się na okres 14 dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie stosownego zawiadomienia. Zawiadomienie to wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w powyższym terminie pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się zaś za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu złożenia pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 1-4 p.p.s.a.). Z przepisów tych jasno wynika, że w przypadku doręczenia zastępczego skutki doręczenia są niezależne od okoliczności, z powodu których adresat przesyłki nie mógł jej podjąć. Sąd badając prawidłowość doręczenia w tym trybie sprawdza po pierwsze, czy przesyłkę prawidłowo zaadresowano, a następnie, czy wypełniono wymogi art. 73 p.p.s.a. tj. czy przesyłkę dwukrotnie awizowano w odpowiednim odstępie czasu, pozostawiając adresatowi informację o możliwości odbioru przesyłki w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy. W niniejszej sprawie Stowarzyszenie nie odebrało przesyłki sądowej, zawierającej odpis postanowienia z 10 stycznia 2018 r. wraz z uzasadnieniem, pomimo jej dwukrotnego awizowania przez operatora pocztowego w dniu 18 stycznia 2018 r., a następnie w dniu 26 stycznia 2018 r. W związku z czym wniosek Stowarzyszenia o przywrócenie terminu do odbioru przesyłki sądowej należało uznać za niedopuszczalny. Sąd nie może bowiem przywrócić terminu, któremu nie uchybiono, ponieważ przy doręczeniu Stowarzyszeniu przesyłki sądowej doszło do tzw. doręczenia zastępczego. W tym miejscu wskazać również należy, że Stowarzyszenie, chcąc obalić domniemanie doręczenia w trybie art. 73 p.p.s.a., powinno wykazać, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Nie sposób bowiem przyjąć, że domniemanie zgodności danych zamieszczonych przez doręczyciela w sposób prawidłowy na kopercie zawierającej niedoręczoną przesyłkę można podważyć poprzez gołosłowne stwierdzenie Stowarzyszenia, że nie otrzymało awizo. Podejmując próbę obalenia domniemania doręczenia należy mieć na względzie, że dokumenty urzędowe, do których należy zwrotne potwierdzenie odbioru, są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi. Co za tym idzie, dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonujące, Stowarzyszenie nie przedstawiło zaś żadnego dowodu w tym zakresie. W ocenie Sądu, należało uznać, że Stowarzyszenie nie podważyło zatem skuteczności doręczenia w trybie art. 73 p.p.s.a. Sąd orzekający w niniejszej sprawie przyjmuje jednocześnie za własny pogląd, że jeżeli z treści wniosku o przywrócenie terminu jednoznacznie wynika, że wniosek ten jest niedopuszczalny (np. wniosek nie dotyczy terminu procesowego), sąd administracyjny powinien taki wniosek odrzucić jako niedopuszczalny, pomijając kwestię braków formalnych (por. B. Dauter, Komentarz do art. 88 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEX/el.). Za taką kolejnością badania warunków formalnych wniosku o przywrócenie terminu przemawiają bowiem względy ekonomiki procesowej. Mając powyższe na względzie Sąd odstąpił od wzywania do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez jego podpisanie zgodnie z zasadami reprezentacji określonymi w statucie Stowarzyszenia. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 88 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.