IV SAB/Wa 431/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Balicka po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. B. na bezczynność Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego w przedmiocie rozpoznania skargi postanawia odrzucić skargę. Z. B. wniósł do Sądu skargę na bezczynność Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego w przedmiocie rozpoznania skargi na działanie sędziów Sądu Najwyższego. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, jako niepodlegającą sądom administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu, albowiem sprawa nie mieści się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sądy administracyjne rozpoznają sprawy ze skargi na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie przez nie postępowania wyłącznie w zakresie postępowań, które mogą zakończyć się wydaniem: decyzji administracyjnych, postanowień w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty oraz postanowień w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, jak również pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach, bądź też wydaniem innych aktów lub podjęciem czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Na mocy art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. sądy administracyjne rozpoznają również skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie przez nie postępowanie w sprawach innych niż wyżej określonych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Wyraźnie należy zaakcentować, że nie każde pozostawania przez organ w bezczynności będzie podlegało kognicji sądów administracyjnych. Skarga w powyższym przedmiocie jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, określone postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Złożoną do Sądu skargą Z. B. domaga się od Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego rozpoznania skargi na podległych mu sędziów, którzy w ocenie skarżącego popełnili przestępstwo. Z treści odpowiedzi na skargę wynika, że skarga pozostaje w związku z rozstrzygnięciami zapadłymi w Izbie Cywilnej Sądu Najwyższego w przedmiocie odmowy przyjęcia do rozpoznania skarg kasacyjnych skarżącego. W świetle powyższego Sąd przyjął, że przedmiotem skargi jest bezczynność Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego w przedmiocie rozpoznania skargi na działanie sędziów Sądu Najwyższego, którzy brali udział w badaniu sprawy Z. B. Dla porządku wyjaśnić należy, że - po pierwsze - sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom (art. 178 ust. 2 Konstytucji RP). Oznacza to, że nikt nie może wywierać wpływu na decyzję sędziego w zakresie orzekania, a wydane przez sędziego rozstrzygnięcia podlegają kontroli na zasadach określonych w obowiązujących przepisach prawa przez wniesienie środka zaskarżenia. Po drugie, przypomnienia wymaga, że sędzia nie może być, bez uprzedniej zgody sądu określonego w ustawie, pociągnięty do odpowiedzialności karnej ani pozbawiony wolności. Sędzia nie może być zatrzymany lub aresztowany, z wyjątkiem ujęcia go na gorącym uczynku przestępstwa, jeżeli jego zatrzymanie jest niezbędne do zapewnienia prawidłowego toku postępowania. O zatrzymaniu niezwłocznie powiadamia się prezesa właściwego miejscowo sądu, który może nakazać natychmiastowe zwolnienie zatrzymanego (art. 181 Konstytucji RP). Z powyższego wynika, że o podejrzeniu popełnienia przestępstwa należy zawiadomić organy ścigania. Po trzecie, zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1254) sędzia Sądu Najwyższego odpowiada dyscyplinarnie za przewinienia służbowe i uchybienia godności urzędu. Czynności dyscyplinarne, w tym decyzja o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, leżą w gestii Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Najwyższego (art. 56 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym). Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym, sądami dyscyplinarnymi w sprawach dyscyplinarnych sędziów Sądu Najwyższego są (1) w pierwszej instancji - Sąd Najwyższy w składzie trzech sędziów Sądu Najwyższego; (2) w drugiej instancji - Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów Sądu Najwyższego. Do orzekania w sądzie dyscyplinarnym uprawnieni są wszyscy sędziowie Sądu Najwyższego, z wyjątkiem Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, Prezesów Sądu Najwyższego oraz Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Najwyższego i jego zastępcy (art. 53 § 2 ww. ustawy). Analiza powyższych przepisów wyraźnie wskazuje, iż ustawodawca nie przewidział możliwości sprawowania kontroli przez sądy administracyjne nad działaniem Sądu Najwyższego, tj. możliwości oceny czy sędziowie dopuścili się uchybień przy wydawaniu orzeczeń, jak również oceny orzeczeń wydanych w postępowaniu dyscyplinarnym. Tym samym, skoro skarga na działanie sędziów Sądu Najwyższego nie mieści się w katalogu aktów i czynności podlegających kognicji sądów administracyjnych (art. 3 § 2 p.p.s.a.), to takiej kontroli nie podlega również bierne zachowanie organu w tym zakresie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.