IV SAB/Wa 441/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Groński Sędzia WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 marca 2016 r. sprawy ze skargi P. P. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpatrzenia wniosku P. P. z dnia 18 października 2013 r. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za zajętą pod drogę publiczną nieruchomość o powierzchni 103 m2 położoną w W. przy ul. [...], stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] – w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; 2. stwierdza, że Prezydent W. dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku, o którym mowa w pkt 1 wyroku; 3. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącego P. P. kwotę 100 zł (słownie: stu złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. P.P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie nie rozpatrzenia wniosku z dnia 18 października 2013 r. o ustaleniu odszkodowania za grunty zajęte pod drogę publiczną. W uzasadnieniu skargi skarżący wywodził, że w dniu 18 października 2013 r. zwrócił się do Prezydenta W. o ustalenie odszkodowania za grunt o powierzchni 103 m2 stanowiący działkę ew. nr [...] z obrębu [...] zajęty na cele publiczne. Prezydent W. do dnia dzisiejszego nie podjął żadnych konkretnych starań mających na celu zakończenie sprawy. Wielokrotnie przedłużano termin załatwienia sprawy. W ocenie skarżącego Prezydent W. rażąco nadużywa uprawnienia zawartego w art. 36 § 1 k.p.a. oraz art. 12 k.p.a. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że wnioskiem z dnia 18 października 2013 r. P.P. wystąpił z wnioskiem o wypłatę odszkodowania w trybie art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami za grunt wydzielony pod drogę ulicę [...] o pow. 103 m2 oznaczony w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...]. Zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami działka ta stała się własnością W. w dniu 30 czerwca 2012 r. W dniu 17 października 2013 r. zostały przeprowadzone z P.P. rokowania w sprawie uzgodnienia wysokości odszkodowania za powyższą nieruchomość, które zakończyły się wynikiem negatywnym. W dniu 24 marca 2014 r. odbyła się rozprawa administracyjna, w toku której strona zapoznała się z operatem szacunkowym sporządzonym w dniu [...] stycznia 2014 r. W skutek wniesionego przez P.P. zażalenia na bezczynność Prezydenta W., w dniu [...] sierpnia 2014 r. Wojewoda [...] wydał postanowienie, w którym uznał przedmiotowe zażalenie za nieuzasadnione. W toku postępowania organ przeprowadził na wniosek strony dowód z dokumentu – opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego J.L - operatu szacunkowego z dnia [...] sierpnia 2013 r. W dniu [...] kwietnia 2015 r. Wojewoda [...] wydał postanowienie w którym uznał za nieuzasadnione zażalenie wniesione przez P.P. na przewlekłe prowadzenie postepowania przez Prezydenta W. w sprawie ustalenia odszkodowania za uzasadnione. Nowy termin rozstrzygnięcia sprawy został wyznaczony na dzień 31 stycznia 2016 r. Organ nadmienił, że sprawy administracyjne rozpatrywane są przez Prezydenta W. sukcesywnie według daty wpływu wniosku, kolejności zgromadzonego materiału dowodowego oraz środków finansowych zarezerwowanych w budżecie m. st. Warszawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że bezczynność organu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) ma miejsce wówczas, gdy organ w ustawowym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie lub postępowanie takie wprawdzie prowadził, ale nie zakończył go – mimo istnienia ustawowego obowiązku – wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął też stosownej czynności. Nadto skarga na bezczynność dopuszczalna jest niezależnie od powodów, dla których dany akt lub czynność nie zostały podjęte, w szczególności bez względu na to, czy przyczyna tej opieszałości jest zawiniona, czy też nie. Stosownie do art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia przysługujących skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Jeżeli skarga dotyczy, jak w niniejszej sprawie, bezczynności organu administracji, przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć wniesienie zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie w trybie przewidzianym w art. 37 k.p.a. Skarżący P.P. w dniu 26 lutego 2015 r. wniósł ponownie zażalenie na przewlekłość działania Prezydenta W. w przedmiocie ustalenia odszkodowania Zatem spełniony został formalny warunek wniesienia skargi na bezczynność organu. Z akt sprawy wynika, że wniosek o ustalenie odszkodowania został wniesiony w 18 października 2013 r. Operat szacunkowy został sporządzony w dniu [...] stycznia 2014 r., natomiast w dniu 24 marca 2014 r. została przeprowadzona rozprawa administracyjna. Z informacji z dnia 1 marca 2016 r. wynika, że do tej daty organ nie wydał decyzji w sprawie, a mając na uwadze upływ okresu, dla którego operat szacunkowy z dnia [...] stycznia 2014 r. mógł być wykorzystany na potrzeby postępowania organ zlecił opracowanie nowej opinii. Nowy operat szacunkowy został sporządzony w dniu [...] lutego 2016 r. Wyjaśnić, należy że bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Tak rozumiana bezczynność oznacza naruszenie prawa obywatela UE do dobrej administracji. Prawo do dobrej administracji wynika z treści art. 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U.UE.C.2007.303.1). Jednym z fundamentalnych elementów tego prawa jest w myśl art. 41 ust. 1 Karty, prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii. Trzeba podkreślić, że dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma znaczenia z jakich powodów dany akt administracyjny nie został wydany, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Okoliczności, które spowodowały zwłokę organu oraz sposób działania organu w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania), w tym stopień przekroczenia terminów, mają znaczenie dla oceny sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej jako ppsa. Sąd stwierdza, że okoliczności faktyczne niniejszej sprawy nie są sporne. Podkreślić należy, że organ nie rozpoznał wniosku o odszkodowanie i do dnia orzekania przez Sąd decyzja nie została wydana. Oznacza to, że Prezydent W. pozostaje w tej sprawie bezczynny. Nie ulega wątpliwości, że postępowanie Prezydenta pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości wyrażoną w art. 12 kpa. Takie procedowanie podważa także wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku o odszkodowanie należało uznać za uzasadniony. Stwierdzenie stanu bezczynności zobowiązuje sąd administracyjny do zastosowania art. 149 § 1 ppsa. Stosownie do tej regulacji, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a ppsa, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, termin jednego miesiąca od daty zwrotu akt organowi, jest po pierwsze terminem, któremu organ jest w stanie podołać (sprawa nie wymaga przeprowadzenia skomplikowanego postępowania wyjaśniającego, sprowadza się w głównej mierze do dokonania wyceny nieruchomości, przy czym kolejny operat szacunkowy został w sprawie sporządzony). Zauważyć należy, że w świetle art. 35 § 3 kpa załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Tak określony termin jest wobec tego terminem z całą pewnością wystarczającym do tego aby zakończyć postępowanie administracyjnej w niniejszej sprawie. Według Sądu, stwierdzona bezczynność rażąco narusza prawo, ponieważ od chwili złożenia wniosku o wydanie decyzji do dnia wyrokowania o bezczynności organu w tej sprawie upłynęło ponad 2 lata. Tak długi czas niezałatwienia sprawy w sposób oczywisty świadczy o rażącym naruszeniu prawa skarżącego do załatwienia sprawy administracyjnej w terminach określonych w przepisach kpa. Podniesione przez Prezydenta w odpowiedzi na skargę argumenty o rozpoznawaniu spraw według kolejności wpływu i możliwości finansowych organu nie mogą stanowić usprawiedliwienia i przesądzać o tym że organ nie pozostawał w bezczynności. ustalenie odszkodowania Niepodejmowanie przez organ czynności w sprawie mających na celu jej załatwienie przesądza o bezczynności organu. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zobowiązał Prezydenta W. do rozpatrzenia wniosku w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi oraz orzekł, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Orzeczenie oparto o treść art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.