IV SAB/Wa 443/15
WyrokWSA w Warszawie2015-11-26
Skład orzekający: Krystyna Napiórkowska, Anna Szymańska, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy bezczynność organu administracji publicznej w rozpatrzeniu odwołania, która ustaje w wyniku wydania decyzji przez organ po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, nadal podlega ocenie sądu pod kątem rażącego naruszenia prawa i czy w takim przypadku sąd może przyznać stronie sumę pieniężną?Ratio decidendi
Wydanie przez organ decyzji po wniesieniu skargi na bezczynność do sądu administracyjnego powoduje bezprzedmiotowość postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu i podlega ono umorzeniu. Niemniej jednak, sąd administracyjny nadal jest zobowiązany do oceny, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a w przypadku stwierdzenia takiego naruszenia, może przyznać stronie sumę pieniężną jako zadośćuczynienie.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w sprawie rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody. Odwołanie zostało wniesione w lutym 2015 r., a do Ministra wpłynęło w marcu 2015 r. W dniu 14 września 2015 r. skarżąca wezwała organ do rozpoznania sprawy. Minister wydał decyzję w dniu 20 października 2015 r., po wniesieniu skargi do sądu. Skarżąca domagała się zobowiązania Ministra do rozpatrzenia odwołania, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa oraz zasądzenia sumy pieniężnej.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w rozpatrzeniu odwołania skarżącej. 2. Umorzono postępowanie sądowe w przedmiocie zobowiązania Ministra do rozpatrzenia odwołania. 3. Stwierdzono, że bezczynność Ministra miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. 4. Przyznano od Ministra na rzecz skarżącej sumę pieniężną w wysokości 200 zł. 5. Zasądzono od Ministra na rzecz skarżącej kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Szymańska, sędzia WSA Tomasz Wykowski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 listopada 2015 r. sprawy ze skargi I. S. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpatrzenia odwołania 1. stwierdza bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w rozpatrzeniu odwołania skarżącej I. S. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 roku nr [...]; 2. umarza postępowanie sądowe w przedmiocie zobowiązania Ministra Infrastruktury i Rozwoju do rozpatrzenia odwołania skarżącej I. S. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 roku nr [...]; 3. stwierdza, że bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju, o której mowa w punkcie 1 wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. przyznaje od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżącej I. S. sumę pieniężną w wysokości 200 (dwieście) złotych; 5. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżącej I. S. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z dnia 5 października 2015 r. I.S. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w sprawie rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] lipca 1982 r. nr [...] orzekającej o wywłaszczeniu za odszkodowaniem części nieruchomości położonej w [...], obejmującej działkę nr [...] o pow. 27.000 m², zapisanej w KW nr [...] Państwowego Biura Notarialnego w [...]. Strona skarżąca wniosła o zobowiązanie Ministra Infrastruktury i Rozwoju do rozpatrzenia odwołania w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku, a także o stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie od organu sumy pieniężnej w wysokości 2.000 zł.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że pismem z dnia 18 lutego 2015r. wniosła odwołanie od w/w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015r., które do Ministra Infrastruktury i Rozwoju wraz z aktami wpłynęło w dniu 19 marca 2015 r. Zaznaczyła, że pismem z dnia 14 września 2015 r, zwróciła się do Ministra o niezwłoczne załatwienie sprawy, wskazując na rażącą bezczynność po stronie organu, zaś w dniu 5 października 2015 r. telefonicznie monitowała sprawę, jednakże bezskutecznie gdyż nie uzyskała informacji o terminie załatwienia sprawy ani przyczynach zwłoki. Zdaniem skarżącej upływ 6,5 miesiąca od złożenia odwołania kwalifikuje bezczynność organu jako rażącą.
Minister Infrastruktury i Rozwoju w odpowiedzi na skargę z dnia 29 października 2015 r. wniósł o umorzenie postępowania wyjaśniając, że zasada szybkości postępowania określona w art. 12 k.p.a. jest współzależna z zasadą prawdy materialnej, a szybkość postępowania nie może pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. Wskazał, że stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji zawartej w treści art. 16 k.p.a. i może mieć miejsce, jedynie gdy decyzja dotknięta jest jedną z wad wynikającą w art. 156 § 1k.p.a. Organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie zaistniała konieczność dokonania powtórnej, wnikliwej analizy materiału dowodowego zgromadzonego przez Wojewodę [...]. Ponadto organ stwierdził, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało zakończone decyzją z [...] października 2015 r., którą utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Bezczynność organu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji nie podejmuje czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu, lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy przewlekłe prowadzenie postępowania zostało spowodowane zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu (patrz: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86).
Skarga może być wniesiona po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy, po wyczerpaniu środków zaskarżenia – zażalenie na przewlekłość albo wniosek o usunięcie naruszenia prawa, w myśl art. 37 k.p.a.
W rozpoznawanym przypadku czyniło zadość temu wymaganiu pismo skarżącej z dnia 14 września 2015 r. wzywające organ do rozpoznania odwołania.
Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa).
Jak wynika z akt administracyjnych skarżąca pismem z dnia 18 lutego 2015 r. wniosła odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] lipca 1982 r. W dniu 8 marca 2015 r. wpłynęło do Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju przedmiotowe odwołanie wraz z aktami sprawy. Pismem z 14 września 2015 r. skarżąca zwróciła się do organu o niezwłoczne nadanie biegu odwołaniu z dnia 18 lutego 2015 r. W dniu [...] października 2015 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju wydał decyzję, którą utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...]o z dnia [...] stycznia 2015 r. W tym miejscu wskazać należy, że w sytuacji wydania przez organ decyzji, przed dniem orzekania przez Sąd, postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie na bezczynność organu w zakresie zobowiązania go do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. Należy wyjaśnić, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. W sytuacji wydania przez organ stosownego aktu przed dniem orzekania przez Sąd, postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu.
W sprawie niniejszej sytuacja taka ma miejsce bowiem organ rozpatrzył sprawę wskutek wniesionego przez stronę skarżącą odwołania i wydał decyzję w dniu [...] października 2015 r. Wydanie przez organ decyzji nie zwalnia jednak Sądu od orzekania, czy organ prowadzący postępowanie dopuścił się bezczynności lub przewlekłości, a jeśli tak to czy miały one miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też naruszenie to nie miało charakteru rażącego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2013r., I OSK 797/13). Zawarty bowiem w zdaniu drugim powołanego wcześniej przepisu art. 149 § 1 ppsa, zwrot "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie jedynie wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo, że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu.
Analizując zgromadzony w aktach materiał dokumentacyjny, Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Przede wszystkim na uwadze mieć należy, że przedmiotowe odwołanie pozostawało bez rozpoznania przez ponad 6 miesięcy, a organ nie podejmował żadnych działań, jak również nie wypełnił obowiązku określonego w art. 36 kpa. Ostatecznie po wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa i późniejszym wniesieniem skargi na bezczynność organu, Minister Infrastruktury i Rozwoju wydał decyzję. Okoliczność konieczności dokonania ponownej szczegółowej i wnikliwej oceny obszernego materiału dowodowego zebranego przez [...], z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, na którą powołuje się organ w uzasadnieniu swojej odpowiedzi na skargę, nie może usprawiedliwiać niemożności rozpoznania odwołania, a z pewnością braku podejmowania działań zmierzających do rozstrzygnięcia. Stąd też, powołane przez organ okoliczności w ocenie Sądu, nie mogą zasługiwać na uwzględnienie natomiast brak jakiegokolwiek działania w sposób oczywisty przemawia za rażącym naruszeniem prawa.
Uwzględniając skargę, przy takiej ocenie zaniechania organu jak przedstawiona wyżej, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd orzekł o przyznaniu od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 200 złotych znajdującej oparcie w treści powołanego przepisu, która stanowi pewnego rodzaju zadośćuczynienie dla skarżącej za trwającą ponad 6 miesięcy bezczynność mającą charakter rażącego naruszenia prawa.
Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i § 2 w zw. z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w punktach 1- 4 sentencji wyroku.
O kosztach Sąd orzekł na mocy art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło