IV SAB/Wa 45/15

PostanowienieWSA w Warszawie2016-02-02

Skład orzekający: Karolina Kisielewicz – Malec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest osobą bezrobotną, ale jego małżonka prowadzi działalność gospodarczą i dysponuje znacznymi środkami na rachunkach bankowych oraz limitach kart kredytowych, może zostać zwolniony od kosztów sądowych i otrzymać radcę prawnego z urzędu?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że skarżący nie wykazał, iż żyje w ubóstwie i nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Pomimo bezrobocia skarżącego, jego małżonka prowadzi działalność gospodarczą, a oboje dysponują znacznymi środkami na rachunkach bankowych oraz limitami kart kredytowych, które umożliwiają pokrycie kosztów postępowania, w tym opłat sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący S. L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Skarżący jest osobą bezrobotną, ale jego małżonka prowadzi działalność gospodarczą. Wnioskodawca i jego małżonka dysponują znacznymi środkami na rachunkach bankowych oraz limitami kart kredytowych. Sąd analizował stan majątkowy i dochodowy skarżącego oraz jego małżonki.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Karolina Kisielewicz – Malec po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi S. L. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania postanawia: - odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. S. L. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Ze złożonego na urzędowym formularzu oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz nadesłanych na wezwanie dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe razem z M. W. oraz dwiema córkami. Mieszka w domu o powierzchni 114 m2 położonym w [...] (Dzielnica [...]). Skarżący jest osobą bezrobotną natomiast M. W. prowadzi od stycznia 2015 r. działalność gospodarczą pod nazwą "[...]". Skarżący jest posiadaczem rachunku w banku [...], z którego – jak wynika z zestawienia operacji za okres od 1 października 2015 r. do 8 stycznia 2016 r. systematycznie opłaca koszty sądowe w sprawach zainicjowanych przed WSA w Warszawie. Ze środków zgromadzonych na tym rachunku spłaca również zadłużenie na karcie kredytowej (w październiku 2015 r. – 720, 84 zł, w listopadzie – 111,43 zł., w grudniu 2015 r. – 236,70 zł.). Jak wynika z wyciągu rachunku ww karty kredytowej skarżący dysponuje kwotą ponad 29.000 zł. (stan na 7 stycznia 2016 r.). Z rachunku bankowego M. W. prowadzanego w [...] wynika natomiast, że dysponuje ona środkami w wysokości 2.768,57 zł. (stan na 8 stycznia 2016 r.), pochodzącymi m. in. z opłat tytułem czesnego za przedszkole. Z kolei obrót na rachunku prowadzonym w związku z działalnością gospodarczą w okresie od 1 października 2015 do 8 stycznia 2016 r. wynosił ponad 63.000 zł. M. W. posiada również kartę kredytową (dostępne środki -ponad 27.000 zł) Skarżący udokumentował ponoszenie wydatków: za gaz i energię elektryczną. Stwierdzono, co następuje: Trzeba na wstępie wyjaśnić, że generalną zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Stosownie bowiem do reguły zawartej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2012 r. poz.. 270 ze zm.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stąd też każda osoba wszczynająca postępowanie przed sądem administracyjnym powinna liczyć się z wydatkami na ten cel. Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie jest uzasadniony, ponieważ nie wykazał on, że jest osobą żyjącą w ubóstwie i w związku z tym nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postepowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy). Po pierwsze, jak wynika z nadesłanych wyciągów z rachunków bankowych, skarżący i M. W. dokonują za ich pomocą płatności, z których nie wszystkie stanowią konieczne koszty utrzymania prowadzonego przez nich gospodarstwa domowego. Z tego względu saldo tych rachunków i relacja dokonywanych z nich wypłat do wielkości wpływów nie są miarodajne dla oceny rzeczywistych możliwości płatniczych wnioskującego. Po drugie, możliwość korzystania z karty kredytowej umożliwia skarżącemu dokonywanie operacji nie mających pokrycia w środkach posiadanych w momencie dokonywania płatności. Chociaż więc skarżący zobowiązany jest do spłaty zadłużenia w rachunku karty kredytowej, to najpierw, korzystając z przyznanego limitu, może nią kredytować wydatki gospodarstwa domowego, jak chociażby koszty wyżywienia, czy leków. Po trzecie - umożliwienie przez bank dokonywania na rachunku bankowym operacji nie mających pokrycia w posiadanych środkach do kwoty 29.400,00 zł, wymagało z pewnością wykazania przez skarżącego odpowiednio wysokich wpływów na rachunek. Po czwarte - sama struktura wydatków ponoszonych przez skarżącego, widoczna na wyciągach z rachunków bankowych które skarżący złożył do akt sprawy, wskazuje, że jest on osobą zdolną do wygospodarowania dodatkowych środków związanych z niniejszym postępowaniem sądowym. Jak już wskazano, z rachunku skarżącego dokonywane są przelewy tytułem opłat sadowych w sprawach zainicjowanych przed sądem. Po piąte – okoliczność, że działalność gospodarcza nie przynosi oczekiwanych dochodów nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Strata w działalności gospodarczej jest wynikiem bilansowym kosztów nad przychodami jako podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym i nie jest odzwierciedleniem braku możliwości finansowych skarżącej. Co więcej, sytuacja dochodowa M. W. nie została przedstawiona w sposób czytelny, pozwalający ustalić jaki jest jej miesięczny dochód (wynagrodzenie). Trzeba również zauważyć, że skarżąca systematycznie spłaca zadłużenie na rachunku, z którego wyciągów nie nadesłała. W tej sytuacji należy stwierdzić, że skarżący jest w stanie wygospodarować zarówno 100 zł na wpis od ewentualnej skargi kasacyjnej, jak i pokryć pozostałe koszty postępowania przed NSA. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło