IV SAB/Wa 46/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska – Litwiniec (spr.) na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 marca 2018 r. sprawy ze skargi K. R. na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpatrzenia wniosku postanawia odrzucić skargę. K. R. w piśmie z 28 grudnia 2017 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z 9 listopada 2016 r. dotyczącego wydania decyzji w sprawie renty z tytułu niezdolności do pracy na wniosek z 21 grudnia 2000 r. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i wskazał, że wniosek K. R. z 9 listopada 2016 r. został przez organ załatwiony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skargę jako niedopuszczalna należało odrzucić, ponieważ sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Badanie merytorycznej zasadności skargi w postępowaniu przed sądem administracyjnym każdorazowo poprzedza analiza wymogów jej dopuszczalności. Postępowanie sądowoadministracyjne może się bowiem toczyć wyłącznie na skutek prawnie dopuszczalnej oraz skutecznie wniesionej skargi. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że jednym z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy w kognicji sądu administracyjnego. Odrzucenie skargi z tej przyczyny ma miejsce wówczas gdy dotyczy ona aktu lub czynności nie objętych zakresem właściwości sądu administracyjnego albo została wniesiona w sprawie wyłączonej z zakresu właściwości tego sądu. Zakres właściwości sądów administracyjnych określa art. 3 § 2, 2a i 3 oraz art. 4 p.p.s.a. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 wskazanej ustawy rozpoznaniu przez sąd administracyjny podlega skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Skarga na przewlekłość organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, określone postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Strona skarżąca zarzuca Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych bezczynność w rozpatrzeniu wniosku dotyczącego wydania decyzji w sprawie renty z tytułu niezdolności do pracy na wniosek. Zgodnie z art. 115 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.), powoływana dalej jako "u.f.u.s.", decyzje w sprawach świadczeń (w tym renty z tytułu niezdolności do pracy) wydają organy rentowe właściwe ze względu na miejsce zamieszkania osoby zainteresowanej. Zgodnie z art. 118 ust. 7 u.f.u.s. od decyzji organu rentowego przysługują osobie zainteresowanej środki odwoławcze określone w odrębnych przepisach. Tym odrębnym przepisem jest art. 83 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1442 ze zm.), powoływana dalej jako "u.s.u.s.", przy czym ust. 2 art. 83 odnosi się do zaskarżenia decyzji organu rentowego, zaś ust. 3 – zaskarżenia bezczynności organu rentowego w wydaniu decyzji. Zgodnie z art. 83 ust. 2 u.s.u.s. od decyzji organu rentowego przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Stosownie zaś do art. 83 ust. 3 tej ustawy odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie. Powyższe wskazuje, że w sprawie o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy - i to zarówno przy kwestionowaniu legalności decyzji (art. 83 ust. 2 u.s.u.s.), jak i przy zaskarżeniu bezczynności w jej wydaniu (art. 83 ust. 3 wskazanej ustawy – przewidziano drogę postępowania przed sądem powszechnym, a nie administracyjnym. Powyższą konkluzję potwierdzają uregulowania art. 1, art. 2 § 1, art. 476 § 3 i § 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2014 r., poz. 101 ze zm.), zwanej dalej "k.p.c.". Stosownie do art. 1 k.p.c. ustawa ta normuje postępowanie sądowe m. in. w sprawach ze stosunków z zakresu ubezpieczeń społecznych (sprawy cywilne). Zgodnie z art. 476 § 3 k.p.c. przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się także sprawy wszczęte na skutek niewydania przez organ rentowy decyzji we właściwym terminie. Stosownie zaś do art. 476 § 4 k.p.c. przez organy rentowe rozumie się jednostki organizacyjne Zakładu Ubezpieczeń Społecznych określone w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, właściwe do wydawania decyzji w sprawach świadczeń. Do rozpoznawania zaś spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych (co nie ma miejsca w niniejszej sprawie), oraz Sąd Najwyższy (art. 2 § 1 k.p.c.). Na marginesie poczynionych rozważań należy wskazać, że z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, że między stroną skarżącą a organem rentowym toczyło się postępowanie przed sądem powszechnym dotyczące wydania decyzji w sprawie renty z tytułu niezdolności do pracy na wniosek z 21 grudnia 2000 r., które zostało prawomocnie zakończone. Wskazać bowiem należy, że przedmiotowy wniosek organ rentowy rozpatrzył decyzją odmowną, od której strona złożyła odwołanie. Sąd Okręgowy w [...] postanowieniem z [...] marca 2003 r. odrzucił wniesione odwołanie. Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że skarga na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpatrzeniu wniosku dotyczącego wydania decyzji w sprawie renty z tytułu niezdolności do pracy na wniosek nie podlega kognicji sądów administracyjnych i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.