IV SAB/Wa 48/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Zofia Flasińska, Sędziowie asesor WSA Anna Szymańska, asesor WSA Aneta Opyrchał (spr.), Protokolant Agnieszka Foks-Skopińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2005 r. sprawy ze skargi A. Z. i G.S. na bezczynność Ministra Gospodarki i Pracy w przedmiocie nierozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia 1. zobowiązać Ministra Gospodarki i Pracy do rozpatrzenia wniosku A.Z. z dnia 16 września 2004 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia nr [...] Ministra Handlu Wewnętrznego z dnia [...] grudnia 1952 r. o przejęciu na własność Państwa młyna motorowego w K. stanowiącego własność E.B. w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. zasądzić od Ministra Gospodarki i Pracy na rzecz A.Z. i G.S. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A.Z., występując w imieniu własnym, jak również G.S., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismem procesowym z dnia 16 marca 2005r. skargę na bezczynność Ministra Gospodarki i Pracy w przedmiocie nierozpoznania wniosku z dnia 16 września 2004r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Nr [...] Ministra Handlu Wewnętrznego z dnia [...] grudnia 1952r. o przejęciu na własność Państwa młyna motorowego w K. stanowiącego własność E.B.. Podnosząc, iż nie ma pretensji do wydłużonego okresu postępowania wyjaśniającego toczącego się od złożenia wniosku do dnia uzupełnienia przez niego dokumentów pozwalających nadać sprawie dalszy bieg, to jest do 25 stycznia 2005r., jednak od tego dnia organ winien rozpatrzyć i załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki (np. w ciągu 14 dni). Niestety do dnia 12 marca 2005r. żaden akt nie został wydany, co oznacza że Minister Gospodarki i Pracy naruszył art. 35 i następne Kodeksu postępowania administracyjnego. Zlekceważył również obowiązek zawiadomienia strony o zwłoce w załatwieniu sprawy wynikający z art. 36 K.p.a. W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki i Pracy wniósł o oddalenie skargi, wyjaśniając iż wniosek skarżącego obarczony był brakami formalnymi, albowiem nie zostały dołączone do niego pełnomocnictwa uprawniające go do występowania w imieniu pozostałych spadkobierców właściciela młyna -E. B. oraz postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. W związku z powyższym pismem z dnia 1 października 2004r. i 9 grudnia 2004r. wezwano skarżącego do uzupełnienia powyższych braków. Ostatnie braki zostały uzupełnione 25 stycznia 2005r. W międzyczasie organ wystąpił do Archiwum [...] w W. o nadesłanie dokumentacji dotyczącej nacjonalizacji młyna. Do przekazania akt doszło w dniu 1 kwietnia 2005r. Następnie pismem z dnia 24 marca 2005r. zawiadomiono strony o wszczęciu postępowania, nadto skarżący był na bieżąco informowany o stanie sprawy. W tej sytuacji organ stwierdził, iż nie można zarzucić mu pozostawania w zwłoce, powołując się na art. 35 § 3 K.p.a., z którego wynika, iż do wskazanych w tym przepisie terminów nie wlicza się okresów opóźnienia spowodowanych z winy strony (w sprawie okresu dokumentowania przez wnioskodawców legitymacji procesowej) lub z przyczyn niezależnych od organu (w sprawie okresu oczekiwania na akta archiwalne sprawy) (art. 35 § 5 K.p.a.)- Niezależnie od tego zaznaczył, iż aktualne zakończenie postępowania wyjaśniającego uzależnione jest od otrzymania stosownych wyjaśnień od [...] Urzędu Wojewódzkiego i Starostwa Powiatowego w N., które to organy do dnia udzielania odpowiedzi na skargę (13 kwietnia 2005r.) nie nadesłały do akt sprawy wyjaśnień dotyczących stanu faktycznego i prawnego składników majątkowych przedmiotowego młyna, ani nie wskazały użytkowników tego mienia, albowiem wyznaczony na dokonanie tej czynność przez Ministra 21-dniowy termin nie upłynął. Minister Gospodarki i Pracy podniósł także, iż skarżący wniósł skargę nie wyczerpując trybu z art. 37 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Z bezczynnością organu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej: P.p.s.a.) mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie, inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LewisNexis, Warszawa 2005, str. 86). Skarga na bezczynność może być wniesiona po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy. Stosownie do art. 35 § 3 K.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania [...]. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 K.p.a.). Bezsporne jest, iż postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia Nr [...] Ministra Handlu Wewnętrznego z dnia [...] grudnia 1952r. o przejęciu na własność Państwa młyna motorowego w K. stanowiącego własność E.B. wszczęte zostało wnioskiem strony z dnia 16 września 2004r. i dotychczas nie zostało zakończone. Skarżący w dniu 27 stycznia 2005r. złożyli organowi orzekającemu stosowny dokument, którego brak był przeszkodą uniemożliwiającą nadanie sprawie dalszego biegu, zatem to od tej daty - w ocenie Sądu - należy liczyć bieg terminu określonego w art. 35 K.p.a. do załatwienia sprawy. Za uzasadnioną przeszkodę w załatwieniu sprawy w terminie ustawowym nie może być uznana zwłoka Archiwum [...] w nadesłaniu żądanych przez organ orzekający dokumentów, zwłaszcza w sytuacji kiedy Archiwum już pismem z dnia 13 stycznia 2005r. (wpływ 25 stycznia 2005r.) informowało Ministra Gospodarki i Pracy, że żądane dokumenty zostały przygotowane do przejrzenia w pracowni A[...]. W sprawie brak również zawiadomienia skarżących o przyczynie zwłoki i wskazania terminu załatwienia sprawy. Sąd nie podziela twierdzeń organu w kwestii niewyczerpania przez skarżących trybu art. 37 K.p.a., albowiem obowiązek wykorzystania tego środka prawnego nie dotyczy bezczynności naczelnych organów administracji wymienionych w art. 5 § 2 pkt 4 K.p.a., do których zalicza się ministra, gdyż w tym wypadku nie ma organu wyższego stopnia, do którego można by skierować zażalenie. Skoro organ administracji publicznej nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., ani też nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. skargę należało uznać za uzasadnioną i stosownie do art. 149 P.p.s.a. orzec jak w sentencji, zasądzając jednocześnie na rzecz skarżących zgodnie z art. 200 P.p.s.a. zwrot kosztów postępowania sądowego.