IV SAB/Wa 48/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. J. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia, że majątek nie podlegał przejęciu na cele reformy rolnej postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 (słownie: dwustu) złotych. Pismem z dnia 21 marca 2012 r., reprezentowany przez radcę prawnego, J. J. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: 1. decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2012 r. znak: [...], którą organ odwoławczy uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. znak: [...] odmawiającą stwierdzenia, że majątek R., położony w gm. S., nie podlegał przejęciu na cele reformy rolnej i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, 2. przewlekłość postępowania prowadzonego w tej sprawie przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Sprawę ze skargi na powołaną decyzję Ministra zarejestrowano w repertorium SA pod sygn. akt IV SA/Wa 667/12, zaś sprawę ze skargi na przewlekłość postępowania w repertorium SAB pod sygn. akt IV SAB/Wa 48/12. W skardze strona wniosła m.in. o: 1. uznanie, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lutego 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 1551/10, "z finałem w postaci objętej skargą decyzji", miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 2. wymierzenie organowi drugiej instancji grzywny w granicach określonych w art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W punkcie II uzasadnienia skargi skarżący stwierdził, że podawane przez niego okoliczności wskazują na wystąpienie w sprawie stanu przewlekłości postępowania w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 tej ustawy, mającego cechy rażącego naruszenia prawa. Tym samym, w ocenie skarżącego, zasadne jest podjęcie każdego z trzech rozstrzygnięć dopuszczonych treścią art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Należy także nadmienić, że pełnomocnik skarżącego dokonał przelewu na rachunek bankowy Sądu kwoty 400 zł, tytułem dwóch wpisów: od skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2012 r. i od skargi na przewlekłość postępowania w tej sprawie. W odpowiedzi na skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej odrzucenie. W spawie prowadzonej pod sygn. akt IV SAB/Wa 48/12, pismem z dnia 18 maja 2012 r. wezwano skarżącego do wykazania w terminie 7. dni, że przed wniesieniem skargi na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., wyczerpał środek zaskarżenia, to jest wezwał Ministra do usunięcia naruszania prawa. W odpowiedzi, w piśmie z dnia 30 maja 2012 r., reprezentowany przez radcę prawnego skarżący stwierdził, że wezwanie do usunięcia naruszania prawa jest bezprzedmiotowe w sytuacji, gdy organ administracji publicznej wydaje decyzję administracyjną o charakterze kasacyjnym, której treść stanowi przejaw oczywistego pominięcia wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz całkowitego zignorowania zarzutów, argumentacji i wniosków odwołania, a która nie zawiera zarazem jakichkolwiek wytycznych co do dalszego postępowania przez organ pierwszej instancji. Dalej strona wwiodła, że w przedmiotowym przypadku skarga na przewlekłość postępowania stanowiła element skargi na decyzję organu odwoławczego. W ocenie skarżącego, z jego skargi w oczywisty sposób wynikało, iż intencją strony było doprowadzenie do uzyskania także oceny, czy fakt wydania decyzji o określonej treści sam w sobie nie stanowi przejawu przewlekłości postępowania i nie petryfikuje stanu przewlekłości postępowania. W tej sytuacji, jego zdaniem, z przyczyn znanych tylko Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, doszło do podzielania skargi na dwie odrębne sprawy. J. J. wniósł o chylenie lub zmianę zarządzenia, którym doszło do podzielenia jego skargi i doprowadzenie do rozpoznania sprawy wszczętej tą skargą w ramach jednego postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie należy odnieść się do stanowiska strony przedstawionego w piśmie z dnia 30 maja 2012 r., które ewidentnie nie znajduje oparcia w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa. Otóż w art. 3 § 2 pkt 1-7 tej ustawy wymieniono prawne formy działania administracji publicznej, które podlegają kontroli sądów administracyjnych. W art. 3 § 2 pkt 8 przewidziano zaś kognicję sądów administracyjnych w razie bezczynności organów administracji lub przewlekłego prowadzenia przez nie postępowania w przypadkach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a. W artykułach od 145 do 150 ppsa przewidziano natomiast dopuszczalne rozstrzygnięcia sądu w razie uwzględnienia skargi na poszczególne przejawy działalności organów administracji, a także na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Na potrzeby niniejszego postępowania należy wskazać, że dopuszczalne rozstrzygnięcia sądu w przypadku uwzględnienia skargi na decyzję organu administracji wyliczono w art. 145 ppsa, natomiast dopuszczalne rozstrzygnięcia w przypadku uwzględnia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania wyliczono w art. 149 ppsa. Co zasadnicze w kontekście zaistniałej w niniejszej sprawie sytuacji, w art. 57 § 3 ppsa zobowiązano przewodniczącego do rozdzielenia skarg w przypadku, gdy w jednym piśmie zaskarżono więcej niż jeden akt lub czynność albo bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Treść skargi z dnia 21 marca 2012 r. nie pozostawia wątpliwości, że przedmiotem zaskarżania jest nie tylko decyzja z dnia [...] lutego 2012 r. ale także przewlekłość postępowania prowadzonego w sprawie przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Storna jednoznacznie domaga się nie tylko uchylenia zaskarżonej decyzji ale również stwierdzenia, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenia Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi grzywny w granicach określonych w art. 154 § 6 ppsa. Oczekuje więc, że Sąd zastosuje środki prawne przewidziane w przypadku uwzględniania skargi, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 in fine ppsa, co nie jest dopuszczalne w orzeczeniu uwzględniającym skargę na decyzję, którego prawnoprocesową podstawę stanowi wspomniany art. 145 ppsa. W opisanej sytuacji, mocą art. 57 § 3 ppsa, Przewodniczący zobligowany był do rozdzielenia zawartych w piśmie z dnia 21 marca 2012 r. dwóch skarg: na decyzję administracyjną oraz na przewlekłe prowadzenie postępowania. Przechodząc do oceny dopuszczalności skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania należy wskazać, że stosownie do treści art. 52 § 1 ppsa skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje w art. 37 § 1 możliwość wniesienia przez stronę postępowania zażalenia na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Zażalenie to służy do organu administracji publicznej wyższego stopnia nad organem, który dopuszcza się przewlekłości. Jeżeli nie ma organu wyższego stopnia nad organem dopuszczającym się przewlekłości, to stornie przysługuje środek w postaci wezwania organu do usunięcia naruszania prawa polegającego na przewlekłym prowadzeniu postępowania. Środki prawne przewidziane w art. 37 § 1 k.p.a. są środkami zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 i § 2 ppsa, które skarżący musi wyczerpać, by móc skutecznie wnieść do sądu administracyjnego skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania. J. J. skarży do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, czyli organ administracji, nad którym nie ma organu wyższego stopnia. Warunkiem skutecznego wniesienia przedmiotowej skargi było więc uprzednie wezwanie Ministra do usunięcia naruszenia prawa. Z akt postępowania administracyjnego nie wynika, aby skarżący dopełnił tego obowiązku. Skarżący nie uczynił także zadość wezwaniu z dnia 18 maja 2012 r. do wykazania, że wyczerpał środek zaskarżenia, zaś organ w odpowiedzi na skargę wskazał, że strona nie skierowała doń wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W tej sytuacji należało uznać, że J. J. przed wniesieniem przedmiotowej skargi nie wyczerpał środka zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 i § 2 ppsa. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 i § 2 ppsa, orzekł jak w postanowieniu. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa.