IV SAB/Wa 48/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.),, sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant ref. staż. Krystyna Stępniak-Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi K. H. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznanie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. stwierdza, że bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w pozostałym zakresie; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżącego K. H. 100 ( sto ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. K. H. pismem z 4 grudnia 2014 r. wniósł do Sądu skargę na niezałatwienie w terminie przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stwierdzenia nieważności i wycofania z obiegu prawnego decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] września 1972 r. nr [...] o wywłaszczeniu za odszkodowaniem działki nr [...]. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w dniu 13 lutego 2013 r. zostało doręczone stronie zawiadomienie m.in. o wyznaczeniu przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej nowego terminu rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2012 r. Sprawa nie została jednak załatwiona w tym terminie, nie wyznaczono też kolejnego terminu załatwienia sprawy. W dniu 6 listopada 2014 r. strona bezskutecznie wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez niezałatwienie sprawy w terminie. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o oddalenie skargi. Jednocześnie organ wskazał, że pismem z 4 grudnia 2014 r. K. H. złożył bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2012 r. Pismem z dnia 9 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przekazał ww. skargę Ministrowi Infrastruktury i Rozwoju. Dalej organ wskazał, postępowanie administracyjne postanowieniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2013 r. zostało zawieszone do czasu ustalenia spadkobierców po J. H. Pismem z dnia 10 marca 2014 r. K. H. nadesłał odpis postanowienia Sądu Rejonowego w K. VII Wydział Cywilny z siedzibą w S. z dnia [...] grudnia 2013 r., sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po J. H. Minister Infrastruktury i Rozwoju postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. podjął zawieszone postępowanie administracyjne i uznał, że w tym stanie faktycznym nie można czynić organowi zarzutu pozostawania w bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Zgodnie zaś z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności i jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, w przypadku uwzględnienie skargi na bezczynność Sąd w myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Celem wprowadzenia przez ustawodawcę do systemu polskiego prawa instytucji skargi na bezczynność jest zagwarantowanie uprawnionemu podmiotowi prawa do załatwienia jego sprawy administracyjnej przez właściwy organ. Skarga ta stanowi zatem narzędzie, przymuszające organ do podjęcia przewidzianego przepisami prawa procesowego i materialnego działania. Instytucja skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 149 p.p.s.a., ma zatem na celu ochronę strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie oraz ustaleniu, czy bezczynność organu – w przypadku, gdy miała ona miejsce - nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności wskazanej w art. 3 § 2 pkt 4 k.p.a (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta była zawiniona przez organ, czy też nie. W rezultacie w sprawie ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej rola sądu administracyjnego sprowadza się do ustalenia, czy w dacie orzekania przez sąd stan bezczynności wskazanego w skardze organu nadal istnieje, czy może stan ten już ustał na skutek podjęcia przez ten organ czynności lub wydania aktu z zakresu administracji publicznej. Celem postępowania sądowoadministracyjnego jest bowiem zobowiązanie przez Sąd organu do podjęcia czynności bądź wydania aktu, jeżeli organ administracji "milczy w sprawie". Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2012 r. jest usprawiedliwiona. W pierwszej kolejności Sąd stwierdził, że skarżący spełnił warunek określony w art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. poprzez wyczerpanie przez skarżącego środków zaskarżenia w toku administracyjnego postępowania. Zgodnie z powołanym przepisem skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem, a przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W przedmiotowej sprawie takim środkiem jest wezwanie do usunięcia naruszenia prawa na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. Dalej, w oparciu o przedłożone przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju akta sprawy Sąd ustalił, że Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] września 1972 r. nr [...] i utrzymanej nią w mocy decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska w Warszawie z dnia [...] lutego 1973 r. Nr [...] o wywłaszczeniu za odszkodowaniem działki nr [...] położonej w S. Pismem z dnia 7 stycznia 2013 r. (data stempla pocztowego) K. H., działający jako kurator J. H., złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2012 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [...] września 2013 r., wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 101 k.p.a., zawiesił z urzędu postępowanie o ponowne rozpatrzenie sprawy z uwagi na śmierć J. H. i wskazał, że postępowanie zostanie podjęte z urzędu lub na wniosek strony po przedłożeniu prawomocnego postanowienia sądu o nabyciu spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia po J. H. K. H. przy piśmie z dnia 10 marca 2014 r. przedłożył odpis prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w K. VII Wydział Cywilny z siedzibą w S. z dnia [...] grudnia 2013 r., sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po J. H. Z kolei pismem z dnia 6 listopada 2014 r. K. H. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa i rozpatrzenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. Ponownie pismem z dnia 4 grudnia 2014 r. K. H. wniósł o podjecie zawieszonego postępowania w sprawie. Minister Infrastruktury i Rozwoju postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. podjął zawieszone postępowanie. W dniu 3 czerwca 2015 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju nadesłał do Sądu kopię decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r., którą utrzymał w mocy decyzje Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. Przedstawiony powyżej przebieg postępowania świadczy zdaniem Sądu o bezczynności organu w prowadzeniu postępowania w kontrolowanej sprawie. Niewątpliwie terminy przewidziane na załatwienie sprawy, wynikające z art. 35 k.p.a. zostały w niniejszej sprawie przekroczone. Analiza akt administracyjnych przekazanych do Sądu potwierdza, że od dnia 13 marca 2014 r., kiedy do organu wpłynęło pismo skarżącego wraz z odpisem postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po J. H., do dnia [...] grudnia 2014 r., kiedy zostało wydane postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania, organ pozostawał w bezczynności, chociaż bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu bierność organu należy uznać jako zbędną zwłokę w prowadzeniu sprawy, albowiem organ na bieżąco powinien prowadzić sprawę, tak aby doprowadzić do zakończenia postępowania. Powyższej oceny nie zmienia fakt, że organ w dniu [...] czerwca 2015 r. wydał decyzję. W konsekwencji Sąd stwierdził, że na dzień wyrokowania organ nie był bezczynny, tym samym żądanie skargi dotyczące wydania stosownego orzeczenia w sprawie należało uznać za bezprzedmiotowe i w tym zakresie Sąd umorzył postępowanie w sprawie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie I wyroku uznając, że zaistniała w sprawie bezczynność nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji wyroku.