IV SAB/Wa 488/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Alina Balicka Sędziowie Sędzia WSA Anna Sękowska (spr.) Sędzia WSA Tomasz Wykowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 4 marca 2019 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. S. na przewlekłość Wojewody [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody [...] do rozpatrzenia wniosku w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, 2. stwierdza, że Wojewoda [...] dopuścił się przewlekłości w rozpatrzeniu wniosku, o którym mowa w pkt 1, 3. stwierdza, że przewlekłość, o której w pkt 2 miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 4. przyznaje na rzecz skarżącego D. S. sumę pieniężną w wysokości 500 (pięćset) złotych, 5. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego D. S. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. D. S. (dalej Skarżący) pismem z 3 października 2018 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Wojewodę [...] w sprawie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium RP. Skarga została poprzedzona wniesionym [...] grudnia 2017 r. (wpływ do organu) ponagleniem. W uzasadnieniu skargi złożonej do Sądu, skarżący wyjaśnił, że wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP celem wykonywania pracy został złożony 21 listopada 2016 r. We wniosku tym skarżący wskazał adres do doręczeń, podając omyłkowo błędny kod pocztowy. Organ wysłał na ów błędny adres – pismem z dnia 10 lutego 2017 r. – wezwanie celem uzupełnienia braków formalnych wniosku w postaci dostarczenia 4 fotografii oraz okazania do wglądu paszportu. W dniu 10 kwietnia 2017 r. skarżący stawił się osobiście w siedzibie Wojewody [...] i uzupełnił formalne braki, do których wezwał go organ. Mimo to pismem z 9 maja 2017 r. Wojewoda [...] pozostawił wniosek o udzielenie zezwolenia bez rozpatrzenia, z uwagi na nieusunięcie braków formalnych wniosku. Przy tym skarżący 24 marca 2017 r. wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych. Organ, pomimo pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia, wezwał skarżącego pismem z 10 maja 2017 r. do uzupełnienia braków formalnych prośby o przywrócenie terminu. W dalszej części skarżący wskazał przebieg postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Inwestycji i Rozwoju wniósł o oddalenie skargi. Wyjaśnił także, że po wezwaniu skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu, toczyło się postępowanie reklamacyjne przesyłki pocztowej krajowej i po jego zakończeniu 16 listopada 2017 r. organ podjął dalsze czynności celem załatwienia wniosku, który został rozpatrzony negatywną decyzją wydaną dnia [...] października 2018 r. Usprawiedliwiając ewentualne opóźnienia, organ wskazał na rosnącą liczbę spraw oraz braki kadrowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału wskazuje na zasadność skargi w zakresie przewlekłego prowadzenia postępowania. Przewlekłość prowadzenia przez organ administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), ma miejsce, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne dla załatwienia sprawy. (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana. Skarga może być wniesiona po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy i po wyczerpaniu środków zaskarżenia, tj. wniesieniu ponaglenia przewidzianego w art. 37 k.p.a. W rozpoznawanym przypadku skargę uznać należy za formalnie skuteczną, bowiem jak wynika z akt sprawy przed jej wniesieniem do Sądu, skarżący wystosował w listopadzie 2017 r. ponaglenie. Stosownie do art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy, wymagającej postępowania wyjaśniającego, powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 k.p.a.). W tym miejscu należy przede wszystkim wyjaśnić, że sąd podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na przewlekłość organu, uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Jednocześnie działając na podstawie powołanego powyżej art. 149 § 1 sąd może orzec jedynie o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach strony. W sytuacji zaś wydania przez organ stosownego aktu przed dniem orzekania przez sąd, postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. W sprawie niniejszej sytuacja taka ma miejsce. Jak wynika z akt sprawy Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2018 r. rozpoznał wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP. Wydanie przez organ decyzji nie zwalnia jednak sądu od orzekania, czy organ prowadzący postępowanie dopuścił się przewlekłości, a jeśli tak to czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też naruszenie to nie miało charakteru rażącego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2013r., I OSK 797/13). Zawarty w zdaniu drugim art. 149 § 1 ppsa, zwrot "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie jedynie wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo, że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany. Analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału wskazuje na zasadność skargi w zakresie przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ. Przedstawiony zarówno w skardze jak i w odpowiedzi na skargę przebieg postępowania świadczy zdaniem Sądu o tym, że czynności były podejmowane w zbyt dużych odstępach czasu, a niektóre z nich były w ogóle zbędne (zbędne było pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia, wobec uzupełnienia braków formalnych przed wydaniem tego pisma, tj. w dniu 10 kwietnia 2017 r. oraz zbędne prowadzenie postępowania w zakresie uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych, w tym występowanie z postępowaniem reklamacyjnym). W konsekwencji niewątpliwie terminy przewidziane na załatwienie sprawy, wynikające z art. 35 k.p.a. zostały w niniejszej sprawie przekroczone i zasadne są zarzuty skargi w tym zakresie. Wobec powyższego, stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że organ dopuścił się zarzucanej przewlekłości. Oceniając jej charakter Sąd uznał, że miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, albowiem od wpływu wniosku do rozpatrzenia sprawy upłynął okres prawie 2 lat, o czym orzeczono w pkt 3 wyroku. W ocenie Sądu nie stanowią okoliczności usprawiedliwiających przewlekłe prowadzenie postępowanie, wskazane w odpowiedzi na skargę zwiększenie wpływu spraw, czy też trudności kadrowe organu. Nie mogą być uznane za okoliczności wyłączające stan przewlekłości prowadzonego przez organ postępowania. Nie mniej, zdaniem Sądu, opisane wyżej okoliczności, stanowią obiektywne trudności po stronie organu, które należy uwzględnić przy miarkowaniu wysokości sumy pieniężnej Bardzo duża ilość spraw podlegających rozpoznaniu, często o skomplikowanym charakterze i niedostateczna obsada kadrowa, stanowią poważną przeszkodę w takiej organizacji pracy, aby rozpoznawanie spraw należących do kompetencji organu odbywało się zachowaniem ustawowych terminów. Dlatego też przyznał od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości 500 zł, której celem jest zarówno przeciwdziałanie opieszałości na przyszłość, jak też pewien rodzaj zadośćuczynienia dla skarżącego za naruszenie przez organ obowiązków, które to naruszenie skutkowało przedłużającym się stanem niepewności dla skarżącego. Z powyższych względów, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 oraz art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i § 2 w związku z art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w punktach 1-5 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy, przy czym na sumę kosztów zasądzonych w punkcie 5 sentencji wyroku składa się kwota 100 zł uiszczona tytułem wpisu sądowego od skargi i wysokość kosztów zastępstwa procesowego przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w kwocie 480 zł, zgodnie z art. 205 § 2 wskazanej ustawy w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) i § 16 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz.1804).