IV SAB/Wa 495/17
PostanowienieWSA w Warszawie2018-07-03
Skład orzekający: Michał Majcher
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym źródłem utrzymania jest stypendium socjalne dla osób niepełnosprawnych w kwocie 400 zł miesięcznie, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiony dla niej profesjonalny pełnomocnik w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której jedynym źródłem utrzymania jest niskie stypendium socjalne, nie posiada majątku ani oszczędności, a jej dochód nie pozwala na pokrycie nawet minimalnych kosztów postępowania sądowego (w tym wpisu sądowego czy wynagrodzenia pełnomocnika), spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Stan faktyczny
Skarżąca A. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w sprawie dotyczącej skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Sprawiedliwości. Wcześniej sąd odmówił jej przyznania prawa pomocy i odrzucił skargę. Skarżąca podała, że jej jedynym źródłem utrzymania jest stypendium socjalne dla osób niepełnosprawnych w kwocie 400 zł miesięcznie, nie posiada oszczędności ani wartościowych rzeczy, a jej dochód w poprzednim roku podatkowym wyniósł 0 zł.Rozstrzygnięcie
Zwolniono A. P. od kosztów sądowych i ustanowiono dla niej adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Michał Majcher po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w sprawie ze skargi A. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie postępowania o powrót małoletniej postanawia: 1. zwolnić A. P. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla A. P. adwokata.
Postanowieniem z dnia 13 marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 247 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówił przyznania Skarżącej prawa pomocy w niniejszym postępowaniu. Następnie w dniu 14 marca 2018 r. Sąd odrzucił wniesioną przez A. P. skargę.
W dniu 12 kwietnia 2018 r. Skarżąca wniosła o ustanowienie adwokata w celu sporządzenia skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 14 marca 2018 r. oraz o zwolnienie z kosztów sądowych w całości.
W dniu 16 maja 2018 r. Skarżąca uzupełniła brak formalny wniosku o przyznanie prawa pomocy i złożyła go na urzędowym formularzu. Podała, że jest osobą niepełnosprawną, a jej jedynym źródłem utrzymania jest stypendium socjalne dla osób niepełnosprawnych w kwocie 400 zł miesięcznie. Oświadczyła, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i nie posiada żadnych oszczędności ani rzeczy wartościowych. Do wniosku dołączył kopię zaświadczenia naczelnika urzędu skarbowego z dnia 18 kwietnia 2018 r. , że jej dochód w 2017 r. wyniósł 0 zł.
Rozpoznając powyższy wniosek Referendarz sądowy miał na uwadze, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017 r., poz. 1369 – zwaną dalej Ppsa) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z art. 245 § 2 Ppsa prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W ocenie Referendarza Skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W aktach sprawy znajduje się kopia zeznania podatkowego (PIT 37) z 2017 r., z którego wynika, że w 2017 r. Skarżąca nie osiągnęła żadnego dochodu, jak również kopia zaświadczenia z uniwersytetu, że w okresie od 1 października 2017 r. do 31 marca 2018 r. otrzymała kwotę 2400 zł z tytułu przyznanych stypendiów. W formularzu PPF, oświadczając, że jest świadoma odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia (pkt 13 formularza), Skarżąca podała, że utrzymuje się wyłącznie z powyższego stypendium i nie posiada żadnego majątku.
Stwierdzić zatem należy, że uzyskiwany przez Wnioskodawcę dochód nie pozwala na wygospodarowanie kwoty choćby na pokrycie wpisu sądowego od ewentualnej skargi kasacyjnej. Skarżąca nie dysponuje również oszczędnościami, ani majątkiem, które mogłaby zbyć w celu pozyskania dodatkowych środków. Uzyskiwane świadczenie tym bardziej nie pozwala na wygospodarowanie kosztów na ustanowienie z wyboru profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie bowiem z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radcowskie stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi 480 zł (stawki adwokackie są identyczne). Wobec tego nawet minimalna stawka na wynagrodzenie dla pełnomocnika przekracza uzyskiwane miesięcznie przez Skarżącą środki.
Zauważyć należy, że Skarżąca w formularzu PPF nie wskazała o jakiego pełnomocnika wnosi ustanowienie, jednak uczyniła to w piśmie z dnia 12 kwietnia 2018 r. – wskazując adwokata. Ponadto w odrębnym piśmie z dnia 12 kwietnia 2018 r. podała również, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Zestawiając zatem treść oświadczeń zawartych w powyższych pismach jak również w formularzu PPF należało uznać, że Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienia adwokata.
Jako że spełnione zostały przesłanki umożliwiające przyznania prawa pomocy dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 Ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło