IV SAB/Wa 497/17

Dnia 26 września 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska – Litwiniec Sędzia del. SO Aleksandra Westra (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 września 2018 roku w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. C. na bezczynność Burmistrza Miasta P. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku I. zobowiązuje Burmistrza Miasta P. do rozpatrzenia wniosku A. C. z dnia 2 października 2017 roku o spowodowanie usunięcia krzewów w terminie miesiąca od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; II. stwierdza, że Burmistrz Miasta P. dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Burmistrza Miasta P. na rzecz skarżącego A. C. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. C. wniósł w dniu [...].12.2017 r (data wpływu do Urzędu Miejskiego w [...]) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Burmistrza [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z [...] października 2017 r. W skardze podniósł, że pismem z [...] października 2017 r. zwrócił się do Burmistrza – jako zarządcy ulicy O., o usunięcie krzewów ograniczających widoczność kierowcom włączającym się do ruchu z ulicy L. w ulicę O.. Pomimo upływu 2 miesięcy w żaden sposób nie został poinformowany o sposobie rozpoznania wniosku. Pismem z [...] listopada 2017 r. A. C. ponaglił Burmistrza w związku z nierozpoznaniem sprawy w terminie. W odpowiedzi Skarżący został poinformowany, że pismo zostało przesłane do SKO. Postanowieniem z [...] listopada 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] orzekło, że organ rozpoznający sprawę z wniosku A. C. z dnia [...] października nie dopuścił się bezczynności. SKO wskazało, że krzewy, których dotyczy wniosek, rosną na terenie Spółdzielni Mieszkaniowej w [...], zatem podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku jest zgodnie z art. 83 § 1 ustawy o ochronie przyrody Spółdzielnia. Skarżący zaś nie był podmiotem uprawnionym do zainicjowania postępowania w tej sprawie. Wskazano, że wobec powyższego organ nie mógł dopuścić się bezczynności. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta [...] wniósł o jej oddalenie, powołując się na stanowisko wyrażone w postanowieniu SKO w [...] z [...] listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy administracyjne są uprawnione do rozstrzygania skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt. 1-4 w/wym. art. 3 i w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1 – 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z § 1a art. 149 p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei § 1b stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Na podstawie § 2 art. 149 sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Skarga wniesiona w tym trybie jest środkiem dyscyplinującym organy administracji publicznej do terminowego załatwiania spraw, mającym na celu wyeliminowanie stanu przewlekłości organu i doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej. Warunkiem wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania zgodnie z art. 52 § 1 tej ustawy jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Skarżący dopełnił tego wymogu, składając [...] listopada 2017 r. ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie (data wpływu pisma do Urzędu Miejskiego w [...][...].11.2017). Organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 k.p.a., który wskazuje, iż organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy, wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). Jednocześnie zgodnie z art. 36 § 1 i 2 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Z akt sprawy wynika, że dniu [...] października 2017 r. A. C. złożył wniosek o spowodowanie usunięcie krzewów zasłaniających kierowcom widoczność przy wyjeździe z ul. L. w ulicę O., powołując się na zagrożenie dla bezpieczeństwa pieszych, poruszających się chodnikiem wzdłuż ulicy O.. Pismo to Skarżący skierował zarówno do Burmistrza [...], jak i Spółdzielni Mieszkaniowej w [...]. Organ administracji nie wszczął żadnego postępowania administracyjnego w przedmiocie złożonego wniosku, również po wpłynięciu ponaglenia. Jedynie poinformował o przekazaniu ponaglenia do SKO. W piśmie przewodnim z [...].11.2017 r., przekazującym ponaglenie do SKO, wskazano, że jak ustalono, wymienione we wniosku krzewy usytuowane są na terenie Spółdzielni Mieszkaniowej w [...]. Z akt sprawy wynika również, że pismem z [...].11.2017 r. organ przesłał Spółdzielni Mieszkaniowej z siedzibą przy ul. S. [...] w [...] ponaglenie i pismo Skarżącego z [...].10.2017 r. wraz z załącznikami. Natomiast z pisma Spółdzielni z [...].10.2017 r. kierowanego do A. C. wynika, że został on poinformowany, że po zasięgnięciu opinii Rady Osiedla "[...]" oraz protestu współwłaścicieli gruntu, na którym rosną krzewy, Spółdzielnia nie wyraża zgody na ich wycięcie. Pismem z [...].11.2017 r. Urząd Miejski w [...] został poinformowany przez Spółdzielnię, że wniosek A. C. został oddalony. Na podstawie powyższego należy stwierdzić, że wniosek A.C. z [...].10.2017 r., skierowany do organu administracji, nie został rozpoznany w trybie przewidzianym przepisami k.p.a. Zgodnie zaś z art. 61 § 1 i 3 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Natomiast art. 28 k.p.a. stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W przedmiotowej sprawie wniosek A. C. z [...].10.2017 r. skierowany do organu administracji publicznej był niewątpliwie jego żądaniem wszczęcia postępowania w przedmiocie usunięcia krzewów. Żądanie to, do dnia wniesienia skargi na bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zostało w żaden formalny sposób, zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, rozpoznane. Okoliczności dotyczące usytuowania krzewów są bowiem kwestami wtórnymi. Organ zobowiązany był przystąpić do rozpoznania żądania. W przypadku zaś stwierdzenia, że wniosek w przedmiocie usunięcia krzewów został zgłoszony przez podmiot nieuprawniony w świetle przepisów ustawy z dnia 16.04.2004 r. o ochronie przyrody, rozważyć możliwość wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a. Niewątpliwie organ nie wydając merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, dopuścił się bezczynności. Wskazać należy, że brak rozpoznania sprawy w trybie wynikającym z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, uniemożliwiło skarżącemu wniesienie środka zaskarżenia i pozbawiło go prawa do wniesienia skargi do sądu na ewentualne niekorzystne dla niego rozstrzygnięcie. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził bezczynność organu. W ocenie Sądu brak jest podstaw do uznania, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zważywszy na upływy terminów. Pismo Skarżącego wpłynęło do organu [...].10.2017 r. Skarga na bezczynność została wniesiona zaś [...].12.2017 r. W oparciu o przepis art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku Skarżącego z dnia [...].10.2017 r. w terminie miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Biorąc to pod uwagę Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1, 3 i § 1a, a także art. 119 pkt 4 i art. 120 orzekł, jak w sentencji. O zwrocie Skarżącemu kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.