IV SAB/Wa 5/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie asesor WSA Agnieszka Wójcik, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2008 r. sprawy ze skargi A. D., A. G., J. G., W. G., E. G., T. K., C. S., M. K., P. K., E. G., K. K., D. K. i K. K. na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie nierozpoznania wniosku 1. zobowiązuje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpoznania wniosku skarżących A. D., A. G., J. G., W. G., E. G., T. K., C. S., M. K., P. K., E. G., K. K., D. K. i K. K. z dnia [...] maja 2007 roku o przyznanie odszkodowania w trybie artykułu 160 par. 4 kpa w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżących A. D., A. G., J. G., W. G., E. G., T. K., C. S., M. K., P. K., E. G., K. K., D. K. i K. K. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A.D., J. G., A. G., W. G., E.G., T. K., C. S, M. K., P. K., E. G., K. K., D. K. i K. K. skargą z dnia 22 listopada 2007 r. wnieśli o zobowiązanie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do niezwłocznego rozpatrzenia ich wniosku z dnia 22 maja 2007 r. o wydanie decyzji o przyznaniu odszkodowania. W uzasadnieniu skargi podnieśli, iż pismem z dnia 22 maja 2007 r. wystąpili do Ministra Gospodarki o wydanie decyzji o przyznaniu odszkodowania. Postanowieniem z dnia (...) czerwca 2007 r. utrzymanym w mocy z dnia (...) lipca 2007 r. Minister Gospodarki przekazał sprawę w całości do rozpoznania Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Do dnia wniesienia skargi skarżący nie zostali poinformowani o podjęciu przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jakichkolwiek czynności w sprawie. Nadto organ nie poinformował skarżących o przyczynach zwłoki i nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy, co -zdaniem skarżących - stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania. Podali również, że pismem z dnia 15 października 2007 r. wezwali Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do niezwłocznego załatwienia sprawy. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. Wobec powyższego skarżący uznali za konieczne i uzasadnione wnieść skargę do sądu administracyjnego. Jednocześnie skarżący powołując orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego podnieśli, iż przed wniesieniem skargi do Sądu nie mieli obowiązku ani składać zażalenia, o którym mowa w art. 37 § 1 Kpa ani wzywać organu do usunięcia naruszenia prawa na podstawie art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Organ wyjaśnił, iż skarżący, jako spadkobiercy byłych właścicieli przedsiębiorstwa "M."(...) w R. (...), wystąpili z wnioskiem o wydanie decyzji o odszkodowaniu wobec stwierdzenia przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia (...) marca 2003 r., że zarządzenie Ministra Skupu z dnia (...) listopada 1955 r. w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad młynem wodono-motorowym w R. (...) w 2/3 dotknięte jest wadą rażącego naruszenia prawa oraz stwierdzenia co do tej części zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych, a nadto stwierdzenia przez Ministra Gospodarki decyzją z dnia (...) stycznia 2007 r. nieważności orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia (...0 marca 1962 r. w sprawie przejścia na własność Państwa wyżej wymienionego przedsiębiorstwa. Wniosek spadkobierców Minister Gospodarki postanowieniem z dnia (...) czerwca 2007 r. przekazał do rozpatrzenia Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Wskutek złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Gospodarki postanowieniem z dnia (...) lipca 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, przy czym z uwagi na przysługujące stronom prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego - akta sprawy do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zostały przekazane dopiero w dniu 22 października 2007 r. Organ wskazał, iż po nadesłaniu akt podjął działania w kierunku wyłonienia rzeczoznawcy, który określi wysokość odszkodowania, bowiem wydanie decyzji w oparciu o zebrany materiał dowodowy bez specjalistycznej wiedzy z zakresu funkcjonowania przedsiębiorstwa nie jest możliwe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), zakres przedmiotowy skargi na bezczynność wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1-4 tej ustawy. Tak więc zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym w Kpa lub akcie szczególnym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu albo nie podjął stosownej czynności. Dotyczy to zarówno sytuacji, gdy decyzja lub postanowienie nie zostały podjęte w pierwszej instancji, jak i przypadku gdy w obowiązującym terminie nie zostały one wydane przez organ drugiej instancji. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie, inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana. Skarga na bezczynność może być wniesiona dopiero po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy. Terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym określają przepisy art. 35 Kpa i przekroczenie tych terminów lub przedłużonych w związku z postanowieniami art. 36 Kpa oznacza stan bezczynności zaskarżalnej do sądu administracyjnego. Należy także wskazać, iż jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał decyzję lub inny akt, choćby z przekroczeniem ustawowych terminów, oznacza to, że organ ten nie pozostaje w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi, stosownie do uprawnień jakie ma na podstawie art. 149 P.p.s.a. Nie może bowiem zobowiązać organu do wydania określonego aktu lub podjęcia czynności, które przed dniem orzekania zostały wydane lub podjęte. W świetle powyższych rozważań należało zatem zbadać, czy wniosek skarżących z dnia 22 maja 2007 r. został rozpoznany przez organ stosownie do obowiązujących przepisów. Zasadą w postępowaniu administracyjnym jest załatwienie przez organ sprawy poprzez wydanie decyzji (art. 104 § 1 Kpa). Organ zatem rozpoznając wniosek skarżących o wydanie decyzji o przyznaniu odszkodowania winien był wydać decyzję administracyjną w przedmiocie określonym żądaniem wniosku. Bezspornym w niniejszej sprawie jest fakt złożenia wniosku z dnia 22 maja 2007 r. przez skarżących. Jak wynika z akt sprawy wniosek ten wpłynął do Ministra Gospodarki w dniu 1 czerwca 2007 r. Organ ten uznał swoją niewłaściwość w sprawie i postanowieniem z dnia (...) czerwca 2007 r., na podstawie art. 65 § 1 Kpa, przekazał przedmiotowy wniosek według właściwości do rozpoznania Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Odpis postanowienia z dnia (...) czerwca 2007 r. wpłynął do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi -Departamentu Obrotu Ziemią w dniu 19 czerwca 2007 r. Zatem w tej dacie postępowanie w sprawie przedmiotowego wniosku skarżących zaczęło się toczyć przed Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi, który winien był na tym etapie poinformować skarżących o wszczęciu postępowania administracyjnego. W myśl natomiast postanowień art. 35 § 3 Kpa organ miał załatwić sprawę zainicjowaną wymienionym wnioskiem w terminie niedłuższym niż 2 miesiące tj. najpóźniej w dniu 19 sierpnia 2007 r. W przypadku natomiast, gdy nie mógł w tak zakreślonym terminie sprawy rozstrzygnąć obowiązkiem organu - wynikającym z treści art. 36 Kpa - było zawiadomienie o tym strony z jednoczesnym podaniem przyczyn zwłoki oraz wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy. Z ustaleń poczynionych przez Sąd na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, ponad wszelką wątpliwość, że określony w Kpa termin załatwienia sprawy przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi upłynął a organ nie wydał decyzji w sprawie wszczętej przedmiotowym wnioskiem skarżących ani nie zawiadomił stron postępowania o przyczynach uchybienia terminowi i nie wskazał nowego terminu rozpoznania wniosku. Rozstrzygając zaś w przedmiocie bezczynności Sąd bada stan sprawy na dzień wyrokowania. Skoro do dnia wydania wyroku w sprawie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie rozpoznał sprawy w drodze decyzji to okoliczność ta skutkowała koniecznością zobowiązania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpoznania przedmiotowego wniosku skarżących z dnia 22 maja 2007 r. Sąd wskazuje nadto, iż rację mają skarżący, gdy twierdzą, że przed wniesieniem skargi do Sądu nie byli zobowiązani do wniesienia zażalenia w trybie art. 37 § 1 Kpa w przypadku, gdy sprawę miał rozpoznać naczelny organ administracji publicznej. W ocenie Sądu nie istnieje także wymóg uprzedniego wezwania organu na piśmie do usunięcia naruszenia prawa. Art. 52 § 3 powołanej ustawy P.p.s.a. dotyczy bowiem zaskarżenia wydanych już aktów i dokonanych czynności, nie zaś bezczynności organu w takich sprawach. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 powołanej ustawy P.p.s.a, orzekł jak na wstępie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy P.p.s.a.