IV SAB/Wa 52/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi A. K. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpatrzenia odwołania 1. umarza postępowanie w przedmiocie zobowiązania Ministra Infrastruktury i Rozwoju do rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2013 roku nr [...]; 2. stwierdza, że Minister Infrastruktury i Rozwoju wydając decyzję z dnia [...] grudnia 2014 r. [...] pozostawał w bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżącego A. K. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu [...] grudnia 2014 r. A. K. wniósł skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju - jako organu właściwego do rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2013 r. w sprawie ustalenia odszkodowania za przejęcie z mocy prawa nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha położonej w B., a objętej decyzją Wojewody [...] z [...] stycznia 2012 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn. "[...]– w ciągu drogi wojewódzkiej Nr [...] D. – B. – S.". Skarżący zażądał zobowiązania organu II instancji do wydania decyzji administracyjnej w określonym terminie i zarzucił organowi naruszenie art. 35 i art. 36 K.p.a. przez rażące przekroczenie terminów załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym. W uzasadnieniu skargi zostało podniesione, że pismem z [...] sierpnia 2013 r. wniesiono odwołanie. Organ I instancji pismem z [...] sierpnia 2013 r. przesłał środek zaskarżenia do organu odwoławczego. W związku z tym, że sprawa nie zmierzała do zakończenia w terminie, ani nie informowano skarżącego o stanie sprawy, pismami z [...] grudnia 2013 r. i [...] lipca 2014 r. pełnomocnik skarżącego wzywał organ do usunięcia naruszenia prawa. W piśmie z [...] sierpnia 2014 r. skarżący otrzymał informację, że przewidywany termin załatwienia sprawy to [...] września 2014 r. Pomimo upływu wskazanego terminu sprawa nadal nie została załatwiona. Dlatego pismem z [...] października 2014 r. kolejny raz wezwano organ do usunięcia naruszenia prawa. Następnie Minister przesłał do wiadomości skarżącego pismo z [...] listopada 2014 r. skierowane do rzeczoznawcy majątkowego, w piśmie tym organ nie wskazał nowego terminu zakończenia postępowania. Zatem skarżąca uważa, że działanie organu, a raczej jego brak bez wątpienia cechuje się bezczynnością, bowiem pomimo upływu ponad roku sprawa nie została załatwiona. Minister Infrastruktury i Rozwoju - w odpowiedzi na skargę – wniósł o oddalenie skargi. Organ wyjaśnił, że brak możliwości rozpatrzenia odwołania w terminach wskazanych w art. 35 § 3 K.p.a. spowodowany był koniecznością przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego oraz dużą ilością spraw wpływających do organu i koniecznością rozpatrywania wniosków według kolejności wpływu, zwłaszcza że każda sprawa wymaga szczegółowej analizy stanu prawnego i faktycznego. Jednocześnie organ przedstawił jakie czynności przeprowadził. Ostatecznie stwierdził, że twierdzenia skarżącego nie znajdują uzasadnienia w materiale sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Sądy administracyjne – na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a.] - kontrolują działalność administracji publicznej, orzekając w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1- 4 a tej ustawy. Dotyczy to spraw, które mogą być zakończone decyzją lub postanowieniem, albo odnoszą się do innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w chwili orzekania. Uwzględniając skargę na bezczynność, sąd administracyjny zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa - art. 149 § 1 P.p.s.a. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w ustawowym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu (T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005 r., str. 86). Załatwienie wniosku powinno nastąpić nie później niż w terminie przewidzianym w art. 35 § 3 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem, załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W razie, więc bezskutecznego upływu dwumiesięcznego terminu należy uznać, że organ pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy. Z akt sprawy wynika, że odwołanie wniesione przez skarżącego od decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2013 r. wpłynęło do organu odwoławczego [...] sierpnia 2013 r. Minister pismem z [...] grudnia 2013 r. poinformował skarżącego, iż nie jest możliwe rozpatrzenie odwołania w terminie określonym w art. 35 K.p.a. z uwagi na dużą ilość spraw wpływających do organu i rozpatrywanie wniosków według kolejności wpływu, z których każdy wymaga szczegółowej analizy stanu prawnego i faktycznego w indywidualnej sprawie. Jednocześnie - działając na podstawie art. 36 § 1 K.p.a. - wskazano przewidywany termin załatwienia sprawy - do dnia [...] marca 2014 r. Skarżący w dniu [...] lipca 2014 r. wezwał Ministra do usunięcia naruszenia prawa. Pismami z [...] sierpnia 2014 r. Minister: 1) poinformował skarżącego, że nie jest możliwe rozpatrzenie odwołania w terminie określonym w art. 35 K.p.a. z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Jednocześnie, działając na podstawie art. 36 § 1 K.p.a., wskazał przewidywany termin załatwienia sprawy – do dnia [...] września 2014 r.; 2) zwrócił się do rzeczoznawcy majątkowego z prośbą o wyjaśnienie kwestii aktualności operatu szacunkowego sporządzonego w dniu[...] maja 2013 r. W dniu [...] października 2014 r. skarżący kolejny raz wezwał Ministra do usunięcia naruszenia prawa. Organ odwoławczy pismem z [...] listopada 2014 r. ponownie zwrócił się do rzeczoznawcy majątkowego z prośbą o wyjaśnienie kwestii aktualności operatu szacunkowego sporządzonego [...] maja 2013 r. Ostatecznie Minister Infrastruktury i Rozwoju rozpatrzył odwołanie wniesione przez skarżącego i w dniu [...] grudnia 2014 r. wydał decyzję uchylającą decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2013 r. oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Kontrolując działanie Ministra Infrastruktury i Rozwoju, a zawłaszcza jego brak począwszy od dnia [...] sierpnia 2013 r. do wydania decyzji, tj. do dnia [...] grudnia 2014 r., uznano że organ ten pozostawał w bezczynności. W tym uznaniu należy zwrócić uwagę na następujące fakty: - po pierwsze Minister dopiero po czterech miesiącach od wpływu odwołania dokonał pierwszej czynności, do tego nie była to czynność merytoryczna, tylko formalna, albowiem zawiadomił skarżącego o niemożności załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a.; - po drugie Minister dopiero prawie po roku od wpływu środka zaskarżenia wezwał rzeczoznawcę majątkowego do wyjaśnienia kwestii aktualności operatu szacunkowego; - po trzecie Minister w spornym okresie, pomimo deklaracji, nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego. Innymi słowy organ, poza dwukrotnie wystosowanym do skarżącego pismem w trybie art. 36 K.p.a. i poza dwukrotnym zwróceniem się do rzeczoznawcy majątkowego o aktualizację operatu szacunkowego, nie podjął żadnych czynności zmierzających do wyjaśnienia i zakończenia sprawy. Wszystko to musiało doprowadzić Sąd do stwierdzenia, że w sprawie mieliśmy do czynienia z bezczynnością organu administracji publicznej na etapie postępowania odwoławczego. Organ nie podejmował czynności w terminach wynikających z przepisów prawa, co doprowadziło do uznania, że kontrolowana bezczynność miała charakter rażący. Z kolei zakończenie postępowania odwoławczego wydaniem decyzji, skutkowało tym, że Sąd w chwili orzekania nie mógł już zobowiązać Ministra Infrastruktury i Rozwoju do wydania w określonym terminie aktu. W tym stanie rzeczy Sąd – na mocy art. 149 § 1 P.p.s.a. – orzekł jak w punktach 1 – 3, zaś o kosztach postanowiono - w punkcie 4 - na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.