IV SAB/Wa 53/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. K. na bezczynność Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w przedmiocie podjęcia czynności w celu warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbywania kary pozbawienia wolności postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. A. K. w piśmie z dnia 3 stycznia 2014 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w kwestii podjęcia czynności opisanych w art. 161 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego, mających spowodować, aby skarżący został warunkowo, przedterminowo zwolniony z odbywania kary pozbawienia wolności. W uzasadnieniu skargi A. K. wskazał m.in., że odbywa karę pozbawienia wolności i chociaż w dniu 26 czerwca 2012 r. nabył formalnie uprawnienia do warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbycia reszty kary, to nadal przebywa w jednostce penitencjarnej, a nikt nigdy nie podjął czynności zmierzających do warunkowego przedterminowego zwolnienia. Złożonym na urzędowym formularzu wnioskiem dnia 4 marca 2014 r. skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Jednakże stosownie do treści art. 247 ppsa prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić wówczas, gdy bez konieczności dokonywania głębszej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, jest zupełnie oczywiste, iż skarga nie może zostać uwzględniona. Przy czym stwierdzenie przez sąd oczywistej bezzasadności skargi powoduje, że skarga taka podlegać będzie oddaleniu bądź odrzuceniu. Wskazany przepis nie różnicuje przyczyn bezzasadności skargi, należy zatem stwierdzić, że prawo pomocy nie przysługuje zarówno w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych jak i z przyczyn uregulowanych w przepisach materialnoprawnych (por. J.P. Tarno. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 2, s.509.). W niniejszej sprawie zachodzi sytuacja oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem legalności. Jednocześnie, stosownie do art. 3 § 1 i 2 ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne, 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4. inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, 5. oraz bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w wyżej wymienionych przypadkach. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ administracji zobowiązany do podjęcia czynności nie podejmuje jej w przewidzianym prawem terminie. Sądy administracyjne rozpatrują skargi na bezczynność organów administracji wyłącznie w zakresie postępowań, które mogą zakończyć się wydaniem: decyzji administracyjnych, postanowień w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty oraz postanowień w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, jak również pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach, bądź też wydaniem innych aktów lub podjęciem czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z treści skargi A. K. z dnia 3 stycznia 2014 r. jednoznacznie wynika, że domaga się on od Dyrektora Generalnego Służby Więziennej podjęcia działań zmierzających do warunkowego przedterminowego zwolnienia skarżącego z odbywania kary pozbawienia wolności. A. K. oczekuje w szczególności złożenia wniosku w trybie art. 161 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557 ze zm.). Zgodnie ze wskazanym przez skarżącego przepisem wniosek o warunkowe zwolnienie może złożyć również dyrektor zakładu karnego lub sądowy kurator zawodowy. Z art. 161 § 1 zd. 1 powołanej ustawy wynika natomiast, że o warunkowym zwolnieniu orzeka sąd penitencjarny na posiedzeniu, które powinno odbyć się w zakładzie karnym. Materialne przesłanki orzeczenia o warunkowym zwolnieniu z odbywania kary zostały z kolei określone w art. 77 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), zgodnie z którym skazanego na karę pozbawienia wolności sąd może warunkowo zwolnić z odbycia reszty kary tylko wówczas, gdy jego postawa, właściwości i warunki osobiste, okoliczności popełnienia przestępstwa oraz zachowanie po jego popełnieniu i w czasie odbywania kary uzasadniają przekonanie, że skazany po zwolnieniu będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni ponownie przestępstwa. Stosownie do treści art. 162 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego na postanowienie w przedmiocie warunkowego zwolnienia przysługuje zażalenie. Z przywołanych regulacji jednoznacznie wynika, że czynności, których przedmiotem jest warunkowe przedterminowe zwolnienie z odbywania kary pozbawienia wolności nie następują w żadnej z prawnych form działania, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a ppsa, a do ich podejmowania powołane są nie organy administracji, a właściwe organy postepowania karnego wykonawczego (art. 2 Kodeksu karnego wykonawczego), jak sąd penitencjarny, czy dyrektor zakładu karnego. Przedmiot skargi A. K. z dnia 3 stycznia 2014 r. nie jest więc objęty właściwością sądu administracyjnego. W konsekwencji przedmiotowa skarga na bezczynność jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Jako oczywiście bezzasadna skutkuje ona oddaleniem wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z tych względów, na podstawie art. 247 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w postanowieniu.