IV SAB/Wa 53/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Zielińska – Baran (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Kaja Angerman, Sędzia WSA Alina Balicka, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi J. J., S. J. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpatrzenia odwołania 1. umarza postępowanie w przedmiocie zobowiązania Ministra Infrastruktury i Budownictwa do rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] o ustaleniu odszkodowania, 2. stwierdza, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności w sprawie rozpatrzenia odwołania, 3. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 4. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz Skarżących J. J. i S. J. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W piśmie z dnia [...] grudnia 2016 r. J. J. i S. J., reprezentowani przez adwokata, wnieśli o stwierdzenie, że Minister Infrastruktury i Budownictwa w sprawie rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] o ustaleniu odszkodowania za Przejęcie na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości położonej w obrębie [...] miasta R., powiat [....] działki nr [...] o pow. 0,0285 ha oraz działki nr [...] o pow. 0,0224 ha, dopuścił bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania poprzez nieuzasadnione jego przedłużenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżących podał, że w dniu [...] stycznia 2014 r. Wojewoda [...] przekazał Ministrowi odwołanie skarżących z dnia [...] grudnia 2012 r. Postępowanie przed Ministrem toczy się już blisko 3 lata. W dniu [...] listopada 2016 r. zostało skierowane do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi organ pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. powiadomił skarżących o braku załatwienia sprawy w terminie ze względu na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz wyznaczył nowy termin zakończenia postępowania na dzień [...] marca 2017 r. Pełnomocnik stwierdził, iż blisko trzyletni okres rozpatrywania odwołania bez podjęcia jakichkolwiek czynności wypełnia znamiona bezczynności organu w znaczeniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Jednocześnie ze względu na zawiadomienie stron w trybie art. 36 § 1 k.p.a. można się zastanowić, zdaniem pełnomocnika, czy nie prowadzi to do zamiany kwalifikacji bezczynności organu na przewlekłe prowadzenie postępowania. Wobec tego, przedmiotem skargi uczyniono alternatywnie bezczynność lub przewlekłość prowadzonego przez organ postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podnosząc, że decyzją z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ przyznał, że powyższe postępowanie nie zostało rozpatrzone z terminie wynikającym z k.p.a., niemniej brak jest podstaw do stwierdzenie celowości takiego działa organu. Od kilku lat l liczba spraw jest bardzo duża i znacznie przewyższa możliwości kadrowe organów. W związku z tym prowadzeniem szeregu nowych inwestycji na terenie kraju ilość spraw tego rodzaju sukcesywnie się powiększa, a sprawy muszą być rozpatrywane według kolejności wpływu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie wskazać należy, iż w myśl art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jej przedmiotem jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Stosownie do art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia przysługujących skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Jeżeli, jak w niniejszej sprawie, skarga dotyczy bezczynności organu administracji, przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć wniesienie wezwania do usunięcia naruszenia prawa w trybie przewidzianym w art. 37 k.p.a. W niniejszej sprawie skarżący pismem z dnia [...] listopada 2016 r. wezwali Ministra do usunięcia naruszenia prawa, tym samym spełniony został formalny warunek do wniesienia skargi na bezczynność organu. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Według naczelnej zasady postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 12 k.p.a. organy administracji winny działać w sprawie wnikliwie i szybko. W myśl art. 35 § 1 i 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Natomiast stosownie do treści art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W orzecznictwie, jak i w doktrynie utrwalony jest pogląd, że bezczynność ma miejsce wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale nie zakończył go wydaniem aktu. Podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, w dniu [...] lutego 2014 r. do organu wpłynęło odwołanie skarżących od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. Stosownie do treści art. 36 § 3 k.p.a. termin załatwienia przedmiotowej sprawy upływał w dniu [...] marca 2014 r. Minister terminu tego nie dochował, jak również nie dopełnił obowiązku powiadomienia stron postępowania o przyczynach zwłoki w załatwianiu sprawy, jak również nie podał nowego terminu wydania rozstrzygnięcia. Dopiero po otrzymaniu w dniu [...] grudnia 2016 r. wezwania do usunięcia naruszenia prawa Minister podjął pierwsze czynności w sprawie polegające na: po pierwsze- wystosowaniu pisma z dnia [...] grudnia 2016 r. do B. M. autorki operatu szacunkowego sporządzonego w dniu [...] lipca 2012 r., stanowiącego podstawę do ustalenia odszkodowania zaskarżoną decyzją organu I instancji, w sprawie wyjaśnienia kwestii jego aktualności w wyniku rozpatrzenia, po drugie – zawiadomieniu pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. skarżących o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy do dnia [...] marca 2017 r. Następnie po otrzymaniu w dniu [...] stycznia 2017 r. odpowiedzi rzeczoznawcy majątkowego, że z uwagi na upływ czasu operat nie jest już aktualny, Minister w dniu [...] lutego 2017 r. wydał decyzję nr [...] o uchyleniu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Z powyższych okoliczności wynika, że Minister po wniesieniu skargi, a przed wydaniem orzeczenia przez Sąd wydał decyzję w przedmiotowej sprawie. Oznacza to, że z datą wydania decyzji organ nie pozostawał już w bezczynności. Wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność. Oznacza to, że postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie jego bezczynności staje się bezprzedmiotowe (vide: uchwała 7 sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08, ONSAiWSA 2009/4/63). W tych warunkach postępowanie sądowe zainicjowane niniejszą skargą stało się bezprzedmiotowe, dlatego też podlegało ono umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Stosownie zaś do treści art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność jednocześnie stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organ dopuścił się bezczynności w okresie od dnia [...] lutego 2014 r. do dnia [...] grudnia 2016 r. i bezczynność ta miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę kwestę Sąd miał na uwadze, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego braku woli do załatwienia sprawy. W niniejszej sprawie bezsporne pozostaje, że Minister nie rozpatrzył odwołania skarżących w miesięcznym terminie określonym art. 35 § 3 k.p.a., a więc do dnia [...] marca 2014 r., zaś pierwsze czynności w tym postępowaniu odwoławczym wykonano dopiero w dniu [...] grudnia 2016 r., a wydanie decyzji nastąpiło w dniu [...] lutego 2017 r. W tych warunkach stwierdzić należy, że organ w rozpatrzeniu odwołania skarżących z dnia [...] stycznia 2014 r. pozostawał w zwłoce przez okres prawie 3 lat, a więc dopuścił się rażącego naruszenia art. 12 § 1, art. 35 § 3 i art. 36 § 1 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 , art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.