IV SAB/Wa 55/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. L. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy O. w przedmiocie nierozpatrzeniu wniosku postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić ze Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie) na rzecz skarżącej M. L. kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego. W piśmie z dnia 24 września 2012 r. M. L., reprezentowana przez jej ojca Z. K., wniosła za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy O. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 30 sierpnia 2011 r. w sprawie przywrócenia poprzednich stosunków wodnych na działkach nr [...] i [...] położonych we wsi B. lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Zarządzeniem z dnia 23 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał pełnomocnika skarżącej do udzielenia informacji, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi, czy przed wniesieniem do Sądu skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy O. wystąpił do organu wyższego stopnia nad Wójtem z zażaleniem w trybie art. 37 § 1 kpa na przewlekłe prowadzenie postępowania i nadesłanie odpisu tegoż zażalenia z adnotacją organu wskazującą na datę jego złożenia. O powyższą informację Sąd zwrócił się również do Wójta Gminy O.. W piśmie z dnia 6 maja 2013 r. Wójt Gminy O. poinformował, że ani skarżąca, ani jej pełnomocnik nie występowali do organu wyższego stopniem nad Wójtem z zażaleniem w trybie art. 37 § 1 kpa na przewlekłe prowadzenie postępowania. Natomiast w odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej, zamiast udzielić odpowiedzi na wezwanie Sądu, nadesłał w dniu 8 maja 2013 r. pismo cofające skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Z powołanych regulacji wynika zatem, że wyczerpanie stosownych środków zaskarżenia jest podstawową przesłanką dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego. W przypadku skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, wyczerpanie środków zaskarżenia następuje poprzez wniesienie środka przewidzianego w art. 37 § 1 kpa. Zgodnie z tym przepisem, na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia. Zarówno z pisma Wójta Gminy O. z dnia [...] maja 2013 r., jak i ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, że przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy O., skarżąca nie wyczerpała trybu przewidzianego w art. 37 § 1 kpa, gdyż nie wniosła stosownego zażalenia do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Niezłożenie takiego zażalenia z odpowiednim wyprzedzeniem ewentualnego wniesienia skargi, a więc z co najmniej trzydziestodniowym wyprzedzeniem, wynikającym z terminów załatwiania spraw przez organy administracji publicznej, zakreślonych w art. 35 kpa, stanowi brak formalny skargi, skutkujący jej odrzuceniem (zob. postanowienie NSA z dnia 17 października 1997 r., IV SAB 31/97, OSP 1998, z. 10, poz. 185, z glosą B. Adamiak, Lex nr 33884), albowiem dopóki stronie przysługuje prawo wniesienia do organu jakiegokolwiek środka prawnego, dopóty wniesienie skargi do sądu administracyjnego jako przedwczesne jest niedopuszczalne, gdyż postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać uruchomione, jeżeli nie zostały wykorzystane środki weryfikacji kwestionowanych działań, dostępne podmiotowi w postępowaniu administracyjnym, który chce uruchomić postępowanie sądowoadministracyjne. Istotą i celem takiego środka jest bowiem stworzenie dodatkowych możliwości autorewizji własnego działania przez ten organ, który pozostaje w bezczynności lub przewlekle prowadzi postępowanie i to tylko w związku z zagrożeniem wniesienia skargi do sądu, a takiej dodatkowej możliwości weryfikacji własnego działania w niniejszej sprawie organ został pozbawiony. Jednocześnie wyjaśnić należy, że cofnięcie skargi dokonane wnioskiem z dnia 8 maja 2013 r. jest bezskuteczne i nie wywołuje żadnych skutków prawnych, a to z tej przyczyny, że rozpatrzenie oświadczenia strony o cofnięciu skargi jest prawnie możliwe i dopuszczalne wówczas, gdy skarga jest dopuszczalna i nie zawiera żadnych braków formalnych, które uniemożliwiałyby jej rozpoznanie. W niniejszej sprawie oświadczenie z dnia 8 maja 2013 r. cofające skargę było poprzedzone stosownym wezwaniem z dnia 24 kwietnia 2013 r. do udzielenia informacji odnośnie wyczerpania trybu z art. 37 § 1 kpa, który to tryb, jak wynika z akt sprawy, nie został wyczerpany, a to powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 powyższej ustawy, mimo jej cofnięcia, a nie umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 powołanej ustawy. Wobec tego oświadczenie cofające skargę nie mogło wywrzeć przed Sądem określonych skutków ze względu na wystąpienie negatywnej przesłanki wykluczającej jego uwzględnienie. Z powyższych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia, rozstrzygając o zwrocie wpisu od skargi na mocy art. 232 § 1 pkt 1 powołanej ustawy.