IV SAB/Wa 57/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2012 r. sprawy ze skargi B. J. na bezczynność Ministra Gospodarki w przedmiocie rozpoznania wniosku 1. zobowiązuje Ministra Gospodarki do rozpoznania – w terminie jednego miesiąca od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami niniejszej sprawy – wniosku skarżącej B. J. o stwierdzenie nieważności decyzji wskazanych w piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2011 r.; 2. stwierdza, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Gospodarki na rzecz skarżącej B. J. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2011 r. B. J. jako kurator spółki Zakład Blacharski M. (dalej powoływana jako "spółka") w W. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] października 1949 r. wydanego w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego o przejęciu przedsiębiorstw na własność Skarbu Państwa w części dotyczącej przedsiębiorstwa Zakłady Przemysłu Metalowego W. P. i M. P. z siedzibą w W. przy ul. [...]. Pismem z dnia [...] października 2011 r. Minister Gospodarki wezwał do uzupełnienia wniosku z dnia [...] sierpnia 2012 r. poprzez nadesłanie aktualnego odpisu postanowienia sądu powszechnego o ustanowieniu B. J. kuratorem Spółki albo odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego dla tej spółki z wpisem B. J. jako kuratora Spółki. W piśmie z dnia [...] listopada 2011 r. stanowiącym odpowiedź na wezwanie z dnia [...] października 2012 r., B. J. oświadczyła, że jako spadkobierczyni jednego ze wspólników Spółki ma osobisty interes prawny w postępowaniu, dlatego też we własnym imieniu wnosi o stwierdzenie nieważności decyzji wskazanych we wniosku z dnia [...] sierpnia 2011 r. Wraz z pismem nadesłane zostały dokumenty dotyczące dziedziczenia po zmarłym wspólniku Spółki W. P. Pismem z dnia 12 stycznia 2012 r. B. J. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez rozpoznanie wniosku z dnia [...] sierpnia 2011 r., uzupełnionego pismem z dnia [...] listopada 2011 r. Pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. Minister Gospodarki zawiadomił o pozostawieniu wezwania bez odpowiedzi, informując, że wniosek B. J.pozostawiono bez rozpoznania, ponieważ nie uzupełniła ona braków formalnych wniosku w terminie, do czego została zobowiązana pismem organu z dnia [...] października 2011 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Ministra Gospodarki w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2011 r. B. J. wniosła o zobowiązanie organu do wydania - w terminie 1 miesiąca od daty zwrotu przez Sąd organowi administracji akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem uwzględniającym skargę na bezczynność - decyzji administracyjnej kończącej postępowanie w I instancji oraz o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skarżąca podniosła, że wniosek z dnia [...] sierpnia 2011 r. spełniał wymogi z art. 63 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.). Jednocześnie następnie w piśmie z dnia [...] listopada 2011 r. skarżąca oświadczyła, że wnioskuje o wszczęcie postępowania we własnym imieniu, tym samym zdaniem skarżącej, nawet przyjmując, że wniosek z dnia [...] sierpnia 2011 r. zawierał braki formalne, to po jego uzupełnieniu, braki te zostały sanowane. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 35 k.p.a. poprzez pozostawienie wniosku bez rozpoznania, a w związku z tym zdaniem skarżącej w rozpoznawanej sprawie istnieje stan bezczynności Ministra Gospodarki polegający na braku merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie zgłoszonego żądania, bowiem przesłane stronie zawiadomienie o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania naruszało obowiązujące przepisy dotyczące rozpoznawania wniosków. W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że B. J., składając wniosek, nie występowała w imieniu własnym, lecz w imieniu osoby prawnej, będąc jej przedstawicielem ustawowym. Kurator nie przedłożyła do wniosku aktualnego odpisu postanowienia, na podstawie którego uprawniona jest do pełnienia funkcji kuratora, w tym o zakresie umocowania upoważniającym do działania w imieniu Spółki, w szczególności podejmowania czynności zmierzających do weryfikacji decyzji z dnia [...] maja 2002 r. W postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r. utrzymaną w mocy decyzją z dnia z [...] maja 2002 r. uznano umocowanie B. J. do działania w imieniu Spółki na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla W. Wydział [...] z dnia [...] września 1998 r. sygn. akt [...]. Mając jednakże na uwadze upływ 14 lat od daty wydania tego orzeczenia, obowiązki kuratora, określone w art. 42 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodek cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) - kurator powinien postarać się niezwłocznie o powołanie organów osoby prawnej, a w razie potrzeby o jej likwidację, a także okoliczność, że wnioskodawczyni nie załączyła do podania żadnego aktualnego odpisu dokumentu, potwierdzającego jej uprawnienie do występowania w imieniu ww. osoby prawnej, organ prowadzący sprawę przed wszczęciem postępowania i oceną merytoryczną skarżonej decyzji, w ramach weryfikacji formalnej wniosku, uznał za zasadne wezwanie wnioskodawczyni do przedłożenia aktualnego odpisu postanowienia, mocującego ją do występowania jako kurator Spółki. W odpowiedzi nie nadesłano aktualnego na dzień złożenia podania odpisu dokumentu, uprawniającego B. J. do pełnienia funkcji kuratora i występowania z przedmiotowym wnioskiem nieważnościowym w imieniu Spółki. Odnośnie uzupełnienia wniosku skarżącej pismem z dnia [...] listopada 2011 r., organ podnosi, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują instytucji konwalidacji (sanowania) czynności podjętych przez podmiot nieuprawniony, niebędący stroną bądź który nie legitymuje się należytym umocowaniem do działania w jej imieniu. Wskazana wadliwość ma w postępowaniu administracyjnym charakter nieusuwalny. Zdaniem organu zawarte w skardze twierdzenie o możliwości sanowania wniosku jest o tyle niezrozumiałe, że B. J. we wniosku z dnia [...] sierpnia 2011 r. występowania jako kurator Spółki, a więc działała jako przedstawiciel tej osoby prawnej - wnioskodawcy. Podtrzymując natomiast przedmiotowy wniosek skarżąca powołała się na następstwo prawne po zmarłym wspólniku spółki jawnej "Zakłady Przemysłu Metalowego W. P. i M. P.". Tym samym nie można przyjąć tożsamości podmiotowej, uprawniającej do powoływania się na art. 63 § 2 Kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 152, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. zakres przedmiotowy skargi na bezczynność wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1 -4 tej ustawy. Tak więc zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym w k.p.a. lub akcie szczególnym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu albo nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie, inny akt lub czynność) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana. Skarga na bezczynność może być wniesiona dopiero po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy. Terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym określają przepisy art. 35 k.p.a. i przekroczenie tych terminów oznacza stan bezczynności zaskarżalnej do sądu administracyjnego. Każdorazowe przedłużenie terminu załatwienia sprawy zgodnie z art. 36 § 1 i § 2 k.p.a. powinno mieć formę postanowienia, w którym organ zawiadamia strony o przyczynie powstałej zwłoki (zarówno zawinionej jak i niezawinionej) oraz wyznacza nowy termin załatwienia sprawy. Warunkiem wniesienia skargi na bezczynność jest zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. wyczerpanie przysługujących środków zaskarżenia, tj. wniesienie zażalenia do organu wyższego stopnia, a w przypadku braku takiego organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Podstawową zasadą instytucji skargi na bezczynność jest zatem ochrona strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zgodnie z treścią art. 149 p.p.s.a. uznając skargę na bezczynność organu za zasadną sąd zobowiązuje organ do wydania aktu lub podjęcia czynności w terminie przez siebie wskazanym. Sąd stwierdza także, czy bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa oraz może wymierzyć organowi grzywnę. W rozpatrywanej sprawie skargę należało uwzględnić, albowiem organ przedwcześnie pozostawił bez rozpoznania wniosek z dnia [...] sierpnia 2011 r. o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych. Powyższe wynika z faktu, że organ nie wziął w prawidłowy sposób pod uwagę zmiany w ostatecznym określeniu osoby wnioskodawcy dokonanej przez skarżącą w piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2011 r. We wniosku z dnia [...] sierpnia 2011 r. jako skarżąca wskazała jako wnioskodawcę spółkę, podnosząc że działa (skarżąca) jako kurator spółki. Z kolei w następnym piśmie procesowym, tj. w piśmie z dnia [...] listopada 2011 r. skarżąca oświadczyła, że z uwagi na brak możliwości przedłożenia w wyznaczonym przez organ terminie aktualnych dokumentów potwierdzających jej umocowanie do działania w imieniu spółki w zakresie wskazanym we wniosku, dokonuje zmiany w oznaczeniu osoby wnioskodawcy, wskazując jako wnioskodawcę – w miejsce spółki – siebie jako spadkobierczynię wspólnika spółki (jednocześnie skarżąca przedłożyła dokumenty mające potwierdzać jej legitymację procesową). Wspomniane oświadczenie skarżącej zakwalifikować należy jako ostateczne doprecyzowanie osoby wnioskodawcy na etapie formalnej oceny wniosku przez organ administracji. Doprecyzowanie to jest dla organu wiążące. W konsekwencji powyższego Minister winien był uznać, że wniosek z dnia [...] sierpnia 2011 r. jest – w związku z jego doprecyzowaniem w piśmie z dnia [...] listopada 2011 r. – wnioskiem złożonym przez skarżącą i w przedmiocie tego wniosku procedować. Na tym etapie sprawy Sąd nie jest upoważniony do rozstrzygania, czy okoliczności na które powołuje się skarżąca (następstwo prawne po wspólniku spółki) istotnie stanowi przesłankę do uznania, że skarżąca posiada w sprawie interes prawny w rozumieniu art.28 k.p.a., legitymujący ją do skutecznego żądania wszczęcia postępowania nadzorczego. Oceny tej winien dokonać organ. Sąd zobowiązuje Ministra Gospodarki do rozpoznania wniosku B. J. w terminie jednego miesiąca od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami przedmiotowej sprawy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a