IV SAB/Wa 58/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Sędzia WSA - Aneta Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. B. na bezczynność Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w przedmiocie dofinansowania w ramach programu "Student II" postanawia odrzucić skargę L. B. wnioskiem z 11 września 2012 r. zwrócił się do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej w skrócie także, jako: "PFRON") o dofinansowanie zakupu komputera w ramach programu Student II - kształcenie ustawiczne osób niepełnosprawnych". PFRON Oddział [...] pismem z 20 września 2012 r. poinformował skarżącego, że zgodnie z zasadami ww. programu, wyklucza się możliwość dofinansowania zakupu sprzętu komputerowego. L. B. w piśmie z 25 września 2012r., powołując się stanowisko PFRON wyrażone w piśmie z 20 września 2012r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę w przedmiocie realizacji programu "Student II". Skarżący domaga się od organu uwzględnienia jego żądania w zakresie realizacji programu "Student II", a konkretnie ponownie żąda dofinansowania przez PFRON zakupu komputera, jako celowego i zasadnego. Postanowieniem z 30 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę sądowi właściwemu - Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 8 lutego 2013r. oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie Sądu pierwszej instancji z 30 listopada 2012r. PFRON w odpowiedzi na skargę wniósł o odrzucenie, ew. oddalenie skargi. Stwierdził, iż działanie organu było zgodne z obowiązującym programem i procedurami, zaś skarżący nie wniósł o "ponowne rozpatrzenie sprawy". Sąd zważył co następuje: W przedstawionym stanie sprawy Sąd uznał, że przedmiotem skargi jest bezczynność Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w przedmiocie dofinansowania w ramach programu "Student II" zakupu przez skarżącego komputera. Zasady realizacji ww. programu regulują uchwały Rady Nadzorczej Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych: z dnia 9 września 2010 r. nr 19/2010 zmieniająca program "Student II - kształcenie ustawiczne osób niepełnosprawnych" oraz z dnia 5 września 2012 r. nr 128/2012 w sprawie przyjęcia Procedur realizacji programu "Student II - kształcenie ustawiczne osób niepełnosprawnych", wydane na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92 ze zm.). Zgodnie z pkt II.9. uchwały z 5 września 2012 r. dotyczącym trybu składania wniosków o dofinansowanie, wniosek o dofinansowanie z PFRON stanowi ofertę zawarcia umowy cywilnoprawnej i jego rozpatrzenie nie podlega przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej w skrócie także, jako: K.p.a.). Właściwy Oddział PFRON powiadamia pisemnie wnioskodawcę o podjętej decyzji w terminie 10 dni roboczych, licząc od daty podjęcia decyzji, przy czym decyzje negatywne wymagają uzasadnienia (pkt. III.10 uchwały z 5 września 2012 r.). Wnioskodawcy, któremu odmówiono dofinansowania w wyniku uchybienia ze strony realizatorów programu przy weryfikacji wniosku o dofinansowanie, przysługuje prawo zwrócenia się do Oddziału PFRON z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (pkt III.10 uchwały z 5 września 2012 r.). Uwzględnienie żądania wnioskodawcy finalizuje się poprzez podpisanie umowy o przyznaniu dofinansowania pomiędzy PFRON a wnioskodawcą (pkt. III.11 uchwały z 5 września 2012 r.). Z powyższego wynika, że w ramach postępowania o przyznanie dofinansowania ze środków PFRON, nie mamy do czynienia z postępowaniem administracyjnym prowadzonym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjny. Postępowanie w tym przedmiocie jest ściśle uregulowane przepisami ww. uchwał. Stąd PFRON nie jest zobowiązany - w odpowiedzi na wniosek o dofinansowanie - do wydania decyzji administracyjnej (choć uchwała z 5 września 2012 r. posługuje się słowem "decyzja", to jednak w potocznym tego słowa znaczeniu), ani żadnego innego aktu czy dokonania czynności w rozumieniu prawa administracyjnego. PFRON uwzględniając wniosek zawiera bowiem z wnioskodawcą umowę cywilnoprawną. Do rozstrzygania sporów z zakresu prawa cywilnego uprawniony jest sąd powszechny. Z kolei uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie natomiast do treści art. 3 § 2 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają w sprawach w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne; 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie; 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6. akty jednostek samorządu terytorialnego i ich związków inne niż określone w pkt. 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Nadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Skarga na bezczynność organu jest zatem dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Skoro zatem Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych nie jest - jak wyżej wykazano - zobowiązany do wydania któregokolwiek z aktów podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego, to tym samym nie przysługuje skarga na bezczynność tego organu w tym zakresie. Stąd skargę należało uznać za niedopuszczalną, gdyż nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Dodatkowo należy wyjaśnić skarżącemu, że zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia w administracyjnym toku instancji, w sprawie o bezczynność, należy rozumieć wyczerpanie trybu z art. 37 § 1 K.p.a. Zgodnie z powołanym przepisem na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Oznacza to, że w każdym przypadku przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu konieczne jest uprzednie złożenie środka, o którym mowa w art. 37 § 1 K.p.a. Niewyczerpanie wskazanego w powyższych przepisach trybu, tj. wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie bez wyczerpania przysługującego środka zaskarżenia powoduje, że skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.