IV SAB/Wa 59/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. R. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wymeldowanie postanawia: 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz skarżącego M. R. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego. M. R. (dalej zwany "skarżącym") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o wymeldowanie. Prezydent W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie z uwagi na niespełnienie przesłanek z art. 37 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej zwanej "k.p.a.") lub ewentualnie o oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej zwanej "P.p.s.a."), skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Z powołanych regulacji wynika zatem, że wyczerpanie stosownych środków zaskarżenia jest podstawową przesłanką dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego. W przypadku skargi na bezczynność organu, wyczerpanie środków zaskarżenia następuje poprzez wniesienie środka przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Przedmiotowa skarga zarzuca Prezydentowi W. bezczynność w przedmiocie rozpatrzenia wniosku skarżącego o wymeldowanie R. T. W tym zakresie, stosownie do treści art. 4 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2015 r. poz. 388 ze zm.) Prezydent W., będąc organem gminy, wykonuje zadania określone w ustawie jako zadania zlecone z zakresu administracji rządowej. Natomiast stosownie do art. 5 ust. 1 tej ustawy wojewoda jest organem wyższego stopnia w stosunku do organów gmin wydających rozstrzygnięcia administracyjne na podstawie ustawy, w tym wypadku będzie to Wojewoda [...]. Złożenie zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie do tego organu administracji jest zatem warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wymeldowanie. Niezłożenie takiego zażalenia z odpowiednim wyprzedzeniem przed ewentualnym wniesieniem skargi, a więc z co najmniej z trzydziestodniowym wyprzedzeniem, wynikającym z terminów załatwiania spraw przez organy administracji publicznej, zakreślonych w art. 35 k.p.a., stanowi brak formalny skargi, skutkujący jej odrzuceniem (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 października 1997 r., sygn. akt IV SAB 31/97, OSP 1998, z. 10, poz. 185, z glosą B. Adamiak, Lex nr 33884). Dopóki stronie przysługuje prawo wniesienia do organu jakiegokolwiek środka prawnego, dopóty wniesienie skargi do sądu administracyjnego, jako przedwczesne, jest niedopuszczalne, gdyż postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać uruchomione, jeżeli nie zostały wykorzystane środki weryfikacji kwestionowanych działań, dostępne podmiotowi w postępowaniu administracyjnym, który chce uruchomić postępowanie sądowoadministracyjne. Istotą i celem takiego środka jest bowiem stworzenie dodatkowych możliwości autorewizji własnego działania przez ten organ, który pozostaje w bezczynności i to tylko w związku z zagrożeniem wniesienia skargi do sądu, a takiej dodatkowej możliwości weryfikacji własnego działania w niniejszej sprawie organ został pozbawiony. Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału wynika, że przed wniesieniem skargi do Sądu na bezczynność Prezydenta W., skarżący nie wyczerpał trybu przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a., gdyż nie wniósł stosownego zażalenia do organu wyższego stopnia nad Prezydentem W., tj. do Wojewody [...]. Nie można uznać za wypełnienie tego obowiązku zażalenia z dnia 4 stycznia 2016 r. złożonego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], gdyż zgodnie z wyżej wskazanym art. 5 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, w niniejszej sprawie dotyczącej wymeldowania organem wyższego stopnia jest Wojewoda [...]. W myśl natomiast z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn, niż wymienione w punktach 1-5a ww. artykułu, wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Za niedopuszczalną uznaje się zatem skargę, która została wniesiona przed zainicjowaniem postępowania przed organem administracji. Przedmiotem skargi do sądu administracyjnego jest bowiem działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ (art. 54 § 1 P.p.s.a.). Wobec niewyczerpania przez skarżącego środka zaskarżenia, jaki służył mu w postępowaniu administracyjnym przed organem administracji wskazanym w sprawie, Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a., odrzucił skargę. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi orzeczono na mocy art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.