IV SAB/Wa 63/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-06-27
Skład orzekający: Joanna Dziedzic-Bukowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła wystarczających wyjaśnień dotyczących źródła pochodzenia środków finansowych, mimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Mimo wezwania, pełnomocnik skarżącej nie przedstawił wystarczających wyjaśnień dotyczących źródła pochodzenia środków finansowych, a złożone oświadczenia były sprzeczne, co uniemożliwiło ocenę rzeczywistych możliwości płatniczych strony.Stan faktyczny
Skarżąca N. C. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego/adwokata, w sprawie dotyczącej bezczynności Rady do Spraw Uchodźców. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada dochodów ani majątku, jest osobą niepełnosprawną i cudzoziemką ze statusem uchodźcy. Sąd wezwał do przedstawienia dokumentów źródłowych potwierdzających dochody i możliwości płatnicze. Złożone dokumenty i wyjaśnienia okazały się niewystarczające, a oświadczenia sprzeczne, co doprowadziło do odmowy przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Joanna Dziedzic-Bukowska po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku N. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego/adwokata w sprawie ze skargi N. C. na bezczynność Rady do Spraw Uchodźców w przedmiocie rozpoznania odwołania postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżąca N. C., reprezentowana przez swojego męża A. S., zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w niniejszej sprawie.
W uzasadnieniu wniosku oraz w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartym w urzędowym formularzu PPF wnioskodawczyni podała, że nie posiada żadnych dochodów ani jakiegokolwiek majątku. Skarżąca jest osobą niepełnosprawną, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Skarżąca i jej maż są cudzoziemcami, mieszkają w Polsce od 2006 r., posiadają status uchodźców. Wnioskodawczyni podała, że ani ona ani jej mąż nie posiadają żadnego majątku i nie osiągają żadnych dochodów.
Pismem z dnia 9 maja 2013 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do przedstawienia dokumentów źródłowych poświadczających dochody oraz możliwości płatnicze, tj.: wyciągów i wykazów z posiadanych przez skarżącą i jej męża rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków w prowadzonym gospodarstwie domowym, orzeczenia o niezdolności do pracy skarżącej, o ile orzeczenie takie zostało w stosunku do niej wydane, a także oświadczenia, czy A. S. otrzymuje dochody i w jakiej wysokości. W wezwaniu zakreślono termin 14 dni. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 16 maja 2013 r.
W dniu 29 maja 2013 r., w odpowiedzi na wezwanie, pełnomocnik skarżącej nadesłał dokumenty źródłowe, w tym legitymację N. C. jako osoby niepełnosprawnej, aneks do umowy najmu mieszkania oraz kopie wyciągów z rachunków bankowych męża skarżącej za okres od 18 marca 2013 r. do 16 maja 2013 r. W piśmie z dnia 27 maja 2013 r. pełnomocnik podał, że pozostaje bez pracy, natomiast miesięczny koszt utrzymania gospodarstwa domowego wynosi 1400, 00zł.
Ze złożonych wyciągów wynikało z kolei, że pełnomocnik skarżącej dokonuje każdego miesiąca na posiadany rachunek bankowy wpłat gotówkowych na kwoty od 650 do 1.200 zł.
Z tego powodu, kolejnym pismem z dnia 5 czerwca 2013 r., pełnomocnik skarżącej został wezwany do złożenia dodatkowego oświadczenia wyjaśniającego m.in. skąd pochodzą środki finansowe wpłacone na rachunek bankowy w dniach 29 marca, 11 kwietnia i 14 maja 2013 r. przez A. S.
W dniu 20 czerwca 2013 r. do akt sprawy wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącej (z dnia 18 czerwca 2013 r.), w którym złożono oświadczenie, że środki w wysokości 1400 zł skarżąca i jej mąż otrzymali z innego kraju.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stosownie do treści art. 252 § 1 P.p.s.a. osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym.
Z kolei art. 255 P.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Mając na względzie treść powołanych przepisów, w pierwszej kolejności należy wskazać, że podstawą orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy może być wyłącznie ocena rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych osoby ubiegającej się o przyznanie tego prawa, przy czym z art. 246 § 1 P.p.s.a. jednoznacznie wynika, że to na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności uzasadniających uwzględnienie żądania w tym zakresie. Jeśli więc oświadczenie strony złożone na formularzu PPF jest niewystarczające lub budzi wątpliwości, to wydanie prawidłowego orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy jest możliwe dopiero po złożeniu w trybie art. 255 P.p.s.a. dokumentów źródłowych lub dodatkowych oświadczeń uzupełniających to oświadczenie. Zgodnie zatem z wolą ustawodawcy, wydanie prawidłowego orzeczenia w zakresie prawa pomocy możliwe jest tylko wówczas, gdy brak jest jakichkolwiek wątpliwości co do sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych strony.
W niniejszej sprawie ten warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został jednak spełniony - złożone przez pełnomocnika skarżącej oświadczenie nie czyni zadość wezwaniu z dnia 5 czerwca 2013 r.
Otóż pełnomocnik skarżącej wezwany do złożenia oświadczenia wyjaśniającego z jakich konkretnie środków finansowych skarżąca i jej mąż czerpią środki na bieżące utrzymanie, oświadczenia takiego w istocie nie złożył. Pełnomocnik wnioskodawczyni nie przedstawił szczegółowych wyjaśnień odnośnie źródła pochodzenia środków wpłacanych w formie gotówkowej na posiadany rachunek bankowy, wskazał jedynie, że środki te pochodzą z innego kraju. Należy jednocześnie podkreślić, że oświadczenia skarżącego w kwestii posiadanych dochodów są sprzeczne, bowiem w formularzu wniosku wyraźnie oświadczył on, że wraz z żoną nie osiągają jakichkolwiek dochodów i nie posiadają żadnych oszczędności, natomiast w piśmie z dnia 18 czerwca 2013 r. wskazał, że otrzymują stałe dochody z innego kraju.
Zatem treść złożonych oświadczeń pełnomocnika skarżącej nie pozwala na ustalenie jej rzeczywistych możliwości płatniczych i to tym bardziej, że wedle pozostałych dokumentów źródłowych skarżąca pozostająca bez dochodu ponosi znaczące miesięczne wydatki z tytułu najmu lokalu mieszkalnego.
W konsekwencji skarżąca nie usunęła budzącego wątpliwość oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, a tym samym nie wykazała przesłanek określonych w art. 246 § 1 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło