IV SAB/Wa 64/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic-Bukowska po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku H. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. N. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta P. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. H. N. w sprawie ze skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta P. wnioskiem z dnia 22 października 2013 r. zwróciła się do Sądu o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem i pełnoletnią córką. Posiada dom o pow. 90 m2, nieruchomość rolną o pow. 3 ha ponadto wskazała "dom w stanie surowym". W dodatkowych informacjach o stanie majątkowym wymieniła: kredyt hipoteczny 303 000 zł, kredyt 60 000 zł, zajęcie kont bankowych (22 000 zł) przez Urząd Skarbowy w P., zajęcie kont bankowych przez ZUS oraz zajęcie kont bankowych przez Urząd Miasta P. Podniosła, że jej mąż uzyskuje dochód w wysokości 697 euro (ok. 2788 zł) z tytułu renty. Skarżąca jest osobą bezrobotną, utrzymuje ją mąż E. M., który do października 2011 r. prowadził firmę w [...]. Skarżąca wymieniła także następujące wydatki: - opłaty w [...] na mieszkanie, telefon, prąd itp. – 190 euro, - opłaty w Polsce za dom, telefon, wodę, prąd itp. – 515,39 zł, - opłaty w Polsce przeznaczone na opał, utrzymanie psa – 84 zł, - spłata kredytu – 1100 zł Zarządzeniem z dnia 4 listopada 2013 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku – w terminie 14 dni - poprzez: a) nadesłanie dokumentu wskazującego wysokość dochodu uzyskiwanego przez jej męża, b) nadesłanie wyciągów z posiadanych przez skarżącą, jaj męża oraz córkę wszelkich rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, ewentualnie oświadczenia o nieposiadaniu rachunków bankowych, b) udokumentowanie zobowiązań kredytowych, o jakich mowa we wniosku (na 303 tyś. zł i 60 tyś. zł - np. poprzez nadesłanie kopii umów kredytowych), oraz dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych rat tych kredytów i fakt ich spłacania, c) udzielenie informacji czy skarżąca posiada status osoby bezrobotnej, jeżeli tak – wezwać do nadesłania stosownego zaświadczenia w tym przedmiocie, d) udzielenia informacji czy córka K. M. uzyskuje jakiekolwiek dochody – jeżeli tak należy podać ich wysokość, czy ewentualnie posiada status osoby bezrobotnej, jeżeli tak – wezwać do nadesłania stosownego zaświadczenia w tym przedmiocie, e) udokumentowanie zajęcia kont bankowych, o czym mowa w rubryce nr 9 formularza PPF, f) nadesłanie odpisów zeznań podatkowych skarżącej za ostatnie dwa lata, g) nadesłanie zaświadczenia z właściwego urzędu gminy o wysokości dochodów uzyskiwanych z nieruchomości rolnej, h) złożenie oświadczenia czy starała się o dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych, ewentualnie o inne formy pomocy z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jeżeli tak, to należy wskazać, czy je otrzymała i w jakiej wysokości oraz nadesłać kopię decyzji właściwego organu administracji o przyznaniu dopłaty bezpośredniej lub innej formy pomocy, i) złożenie oświadczenia czy mieszkanie w [...], o którym mowa w oświadczeniu z 17 czerwca 2013 r. stanowi własność skarżącej lub osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym (np. męża) i czy zostało wymienione w rubryce nr 7.1 formularza PPF (jest tam wymieniony dom o pow. 90 m2 oraz dom w stanie surowym) – jeżeli nie – należy wskazać jego wielkość w m2, ewentualnie należy wymienić wszelkie inne nieruchomości (majątek) znajdujące się na terenie [...], będące własnością skarżącej lub osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy zostało doręczone skarżącej w dniu 25 listopada 2013 r. Termin do jego wykonania upłynął zatem bezskutecznie w dniu 2 grudnia 2013 r. Stwierdzić należy, że dotychczas skarżąca nie wykonała przedmiotowego wezwania Sądu. Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje: Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy, trzeba mieć na uwadze, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako: "p.p.s.a."), strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do poniesienia kosztów postępowania. Art. 243 i nast. cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przewidują możliwość ubiegania się przez osobę fizyczną o przyznanie prawa pomocy, gdy wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powyższego, w postępowaniu sądowoadministracyjnym podmiot wnoszący skargę do sądu musi liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów postępowania. Z tego punktu widzenia przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego. Rozpatrując niniejszy wniosek, należy także podkreślić, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym uwarunkowane jest wykazaniem przez stronę, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Analiza treści powołanego wyżej przepisu wskazuje, że wnioskodawca powinien wykazać, przedstawiając odpowiednie argumenty i dowody (m.in. z dokumentów źródłowych świadczących o krytycznej sytuacji finansowej), że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. W rozpatrywanej sprawie stwierdzić należy, że omówiony warunek przyznania prawa pomocy, tj. wykazanie że skarżąca spełnia przesłanki uprawniające do zwolnienia od kosztów sądowych, nie został przez nią spełniony. Z informacji podanych przez skarżącą na urzędowym formularzu PPF wynika, m.in., że skarżąca posiada nieruchomości – dom o pow. 90m2, "dom w stanie surowym" oraz nieruchomość rolną o pow. 3 ha. Ma zajęte konta bankowe, posiada dwa kredyty. Mąż skarżącej – obecnie przebywający w [...], uzyskuje dochód z tytułu renty w wysokości 697 euro. Ponadto z informacji podanych przez skarżącą wynika, że E. M. ponosi opłaty utrzymania mieszkania w [...] oraz do 2011 r. prowadził tam własną firmę. Również informacje o córce skarżącej są niepełne, skarżąca wskazała jedynie, że córka prowadzi z nią wspólne gospodarstwo domowe, ale jednocześnie oświadczyła, że córka we wrześniu 2012 r. "ze względu na psychiczny terror na jej rodzicach przez burmistrza z P. uciekła z Polski". Przy czym w ogóle nie wskazała, czy córka uzyskuje dochody, czy pracuje, jaki jest jej stan majątkowy. W tej sytuacji uzasadnione było wezwanie skarżącej do uzupełnienia wniosku i podania dodatkowych informacji, w szczególności do udokumentowania faktu zaciągnięcia i spłacania kredytów, zajęcia kont bankowych, wykazania majątku męża w [...], wykazania dochodów lub braku dochodów córki, nadesłania wyciągów z kont bankowych skarżącej oraz członków jej rodziny, wskazania dochodów z nieruchomości rolnej. Wnioskodawczyni na skierowane do niej wezwanie nie udzielił odpowiedzi. Nieudzielanie wymaganych informacji powoduje, iż brak jest możliwości ustalenia, czy skarżąca spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy. Informacje, do których udzielenia zobowiązano skarżącą, a które nadal pozostały niewyjaśnione miały istotny wpływ na merytoryczne rozpoznanie złożonego przez nią wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, rzutując przede wszystkim na prawidłową ocenę jej sytuacji materialno – bytowej. Okoliczności te nie mogą stanowić domniemania ze strony zarówno referendarza sądowego jak i Sądu, zwłaszcza gdy mają stanowić podstawę udzielenia pomocy finansowej ze środków publicznych. Rodzi to obowiązek wszechstronnego ich wyjaśnienia, zwłaszcza gdy informacje udzielone przez osobę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy budzą wątpliwości albo po prostu okazują się niewystarczające dla dokonania tej oceny. Podkreślenia wymaga, że prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, z czym związany jest ścisły rygoryzm. Jeżeli strona pomimo nie budzącej wątpliwości treści wezwania nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji – do czego ma oczywiście prawo, musi się przez to liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu. Przedłożenie przez skarżącą żądanych dokumentów i oświadczeń pozwoliłoby nie tylko na weryfikację dochodów wskazanych przez nią w rubryce 10 formularza PPF ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej skarżąca się znajduje. Okoliczności te powodują ostatecznie, iż brak jest podstaw aby przyjąć, że wnioskodawczyni uprawdopodobniła, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.