IV SAB/Wa 64/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wójcik Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka Sędzia WSA Anna Sękowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 czerwca 2018 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. L. na bezczynność Ministra Inwestycji i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia oddala skargę W skardze kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. L. zarzucił bezczynność oraz przewlekłość Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie [...],[...] dotyczącej stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lipca 1951 roku, w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości położonej w [...], dla której Sąd Rejonowy w [...][...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...]. W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że prowadzone przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie [...] należy uznać za rażąco przewlekłe. Pan R. L., jako wpisany w księdze wieczystej właściciel nieruchomości położonej w [...], dla której Sąd Rejonowy w [...][...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...], wniósł o stwierdzenie nieważności odnalezionego po latach orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lipca 1951 roku, w przedmiocie wywłaszczenia ww. nieruchomości. Minister Infrastruktury i Budownictwa odrzucił złożony wniosek wskazując, iż p. L. nie posiada przymiotu strony albowiem nie posiada interesu prawnego w stwierdzeniu nieważności przedmiotowej decyzji, albowiem nie jest właścicielem wywłaszczonej nieruchomości. Powyższe rozstrzygniecie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w wyroku z dnia 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2359/13 nie podzielił stanowiska organu administracji publicznej. Na powyższe skargę kasacyjną wywiódł organ. Skarga ta została oddalona, przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 01 czerwca 2016 roku, sygn. akt I OSK 2100/14 wskazał, iż p. L. przysługuje przymiot strony, a organ nie jest upoważniony oceniania, czy ktoś jest lub czy ktoś nie jest właścicielem nieruchomości. Skarżący podniósł, iż po uprawomocnieniu się przedmiotowego orzeczenia Minister Infrastruktury przez kilka miesięcy nie podejmował żadnych działań, aż do 24 stycznia 2017 roku, kiedy to wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania. Skarżący podkreślił, iż organ administracji publicznej po zapadnięciu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 01 czerwca 2016 roku, sygn. akt I OSK 2100/14 nie zakończył postępowania w wymaganym przepisami terminie, nie poinformował o przyczynach opóźnienia i nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy. Dopiero w styczniu 2017 roku wydał postanowienie o zawieszeniu postanowienia. Pan L. 31 stycznia 2017 roku wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy i wniosek ten był procedowany aż do 03 sierpnia 2017 roku. Pan L. nie był informowany o przyczynach opóźnień i nowych terminach załatwienia sprawy. Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z: akt sprawy Ministra Infrastruktury i Budownictwa [...], pisma Prezesa Rady Ministrów, akt sprawy WSA w Warszawie sygn. I SA/Wa 2359/13, przesłuchania R. L. na okoliczność braku informowania go przez organ o przyczynach zaistniałych opóźnień i nowych terminach załatwienia sprawy. Ponadto skarżący wniósł o: zobowiązanie Ministra Infrastruktury i Budownictwa do wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenie nieważności odnalezionego po latach orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lipca 1951 roku, sygn. akt [...] w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się zapadłego orzeczenia Sądu, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Minister Inwestycji i Rozwoju wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu swego stanowiska przytoczył harmonogram podejmowanych przez organ działań i czynionych ustaleń w tej sprawie oraz napotykanych trudności. Wskazał zatem, że: - pismem z dnia 10 października 2012 r. R. L. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia [...] lipca 1951 r. nr [...]w części dotyczącej ww. nieruchomości; - postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia z dnia [...] lipca 1951 r. nr [...], - postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, po rozpatrzeniu wniosku R. L. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy ww. postanowienie z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], - wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 2359/13, po rozpoznaniu skargi R. L., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił ww. postanowienie z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] oraz postanowienie z dnia [...] marca 2013 r. nr [...]. Od tego wyroku skargę kasacyjną pismem z dnia 23 kwietnia 2014 r. nr [...] złożył Minister Infrastruktury i Rozwoju,p - postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju zawiesił z urzędu postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] – do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przed sądem administracyjnym ze skargi R. L. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...], - wyrokiem z dnia 1 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 2100/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddali skargę kasacyjną organu od ww. wyroku z dnia 23 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 2359/13, - w dniu 20 lipca 2016 r. wpłynął do organu prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 2359/13, - postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa podjął, na wniosek R. L., postępowanie zawieszone ww. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...], - postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa zawiesił z urzędu niniejsze postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przed sądem o uzgodnienie treści księgi wieczystej nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym i działając na podstawie art. 100 § 2 k.p.a. zobowiązał Skarb państwa – Starostę [...] do wystąpienia z powództwem o uzgodnienie księgi wieczystej nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym przez ujawnienie w dziale II księgi wieczystej Skarbu Państwa w miejsce M. i R. małż. L., - pismem z dnia 31 stycznia 2017 r. (data wpływu: 1 lutego 2017 r.) R. L. złożył - w ustawowymi terminie - wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...], - postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...], - pismem z dnia 22 sierpnia 2017 r. (data wpływu: 29 sierpnia 2017 r.) R. L. wniósł o uzupełnienie postanowienia z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...], - postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa odmówił uzupełnienia ww. postanowienia z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...], - pismem z dnia 23 stycznia 2018 r. otrzymanym przez organ w dniu 29 stycznia 2018 r., R. L., reprezentowany przez adw. R. R., złożył skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie rozpatrzenia wniosku R. L. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lipca 1951 r. nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w [...], o powierzchni 600 m2, zapisanej w ks. wiecz. tom [...] karta [...], ozn. jako parcela nr 2229/287, stanowiącej własność spadkobierców M. M. (punkt 14 orzeczenia). Organ uznał zarzuty skargi za bezzasadne, albowiem organ nie pozostaje w bezczynności. Przedmiotowe postępowanie zostało zawieszone, gdyż - zdaniem organu - zachodzi niezgodność treści księgi wieczystej nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym, której to niezgodności organ nie może usunąć własnym działaniem. W tym celu konieczne jest bowiem przeprowadzenie postępowania sądowego o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w trybie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 1982 r. nr 19, poz. 147, ze zm.). Minister podkreślił, że z akt sprawy wynika, że do chwili obecnej nie ustąpiła przyczyna zawieszenia postępowania. Tym samym z powodu istnienia obiektywnej przeszkody do wydania decyzji (art. 35 § 5 k.p.a.) nie sposób uznać, aby organ przekroczył termin określony w art. 35 § 3 k.p.a. Ponadto, skarga na bezczynność wpłynęła do organu już po zawieszeniu postępowania w sprawie. Zgodnie z przepisem art. 103 k.p.a., zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie. Zatem postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego eliminuje możliwość powstania bezczynności (ewentualnie przewlekłości) związanej z upływem terminu załatwienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem niniejszej prawy było stwierdzenie czy Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lipca 1951 roku, w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości położonej w [...], dla której Sąd Rejonowy w [...][...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Przechodząc do oceny merytorycznej przedmiotowej skargi, należy w pierwszej kolejności wskazać, że ustawa z dnia 7 kwietna 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r, poz. 935), wprowadziła do k.p.a. (art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2) definicje bezczynności oraz przewlekłości. Dotychczas, z uwagi na brak zdefiniowania tych pojęć, zarówno przedstawiciele doktryny, jak i judykatury prezentowali własne ich interpretacje. Skutkowało to niemożnością wyznaczenia precyzyjnej granicy pomiędzy dwoma z tych uchybień w załatwieniu spraw. Jednak po wejściu w życie z dniem 1 czerwca 2017 r. owej ustawy zmieniającej, sytuacja uległa zmianie. W obecnym stanie prawnym bezczynności można przypisać charakter formalny (sprawa nie została załatwiona w terminach ustawowych z uwzględnieniem art. 36 k.p.a.). Przewlekłość zaś jest rozumiana w ten sposób, że postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. W ocenie Sądu w sprawie niniejszej żadna z wyżej wymienionych sytuacji nie zaistniała. Nie ulega wątpliwości, że pismem z dnia 10 października 2012 r. skarżący wystąpił o wszczęcie postępowania o stwierdzenia nieważności opisanego powyżej orzeczenia z 1956 r. Niemniej, nie można badać bezczynności organu od tej właśnie daty, albowiem jak wynika z niekwestionowanego stanu sprawy opisanego w odpowiedzi na skargę, 20 lipca 2016 r. wpłynął do organu prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 2359/13, wydany w sprawie. Zatem czas załatwienia wniosku liczyć należy od daty wpływu tego wyroku, tj. od dnia 20 lipca 2016 r. Przy tym, jak słusznie wskazał organ, nie można już zarzucać naruszenia przewidzianych w k.p.a. terminów załatwienia sprawy od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, tj. 24 stycznia 2017 r. Rację ma bowiem organ wskazując, że zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie, a w konsekwencji eliminuje możliwość powstania bezczynności (ewentualnie przewlekłości) związanej z upływem terminu załatwienia. Zatem, w rozpoznanej sprawie ocenie Sądu podlega ta okoliczność, czy w okresie 20 lipca 2016 r. – 24 stycznia 2017 r. organ pozostawał bezczynny, bądź czy można mu zarzucić działanie przewlekłe. Na oba tak postawione pytania, zdaniem Sądu, należy udzielić odpowiedzi negatywnej. Organ nie pozostawał w bezczynności po uzyskaniu prawomocnego wyroku WSA, albowiem w sposób określony kodeksowo podjął postępowanie w sprawie, po czym znowu je zawiesił. Sąd podkreśla, że nie jest jego rolą w postępowaniu ze skargi na bezczynność ani przewlekłość dokonywanie oceny słuszności zawieszenia postępowania. Na wydane bowiem w sprawie postanowienie służą środki zaskarżenia. Skoro natomiast, w myśl art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. bezczynność jest rozumiana jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1, to jakkolwiek nie ulega wątpliwości, że terminy te w niniejszej sprawie nie zostały dotrzymane, ale wystąpiły obiektywne przesłanki, opisane powyżej, uniemożliwiające ich dotrzymanie. W razie gdy pojawiło się zagadnienie wstępne, warunkujące rozstrzygnięcie spawy, nie jest bowiem możliwe dotrzymanie kodeksowych terminów jej załatwienia. Stąd, zdaniem Sądu, nie może być mowy o bezczynności organu. Nie zaistniała również w sprawie przewlekłość postępowania. Co prawda pomiędzy podjęciem postępowania dokonanym w dniu 31 sierpnia 2016 r. a wpływem prawomocnego wyroku upłynął ponad miesiąc, jednak zważywszy na ilość spraw w danym departamencie oraz ilość pracowników, którzy się nimi zajmują, Sąd uznał że upływ miesięcznego terminu, wypadającego dodatkowo w okresie wakacyjnym, nie może być uznana za prowadzenie postępowania w sposób przewlekły. Tym bardziej, że kodeks dla spraw szczególnie skomplikowanych przewiduje termin dwumiesięczny. O przewlekłości nie może również świadczyć okoliczność, że kolejna czynność została podjęta przez organ w dniu 24 stycznia 2017 r. Na ocenę tę rzutuje oprócz wskazanej powyżej i ta okoliczność, że strona również nie wykazywała w okresie pomiędzy podjęciem a zawieszeniem postępowania jakiejkolwiek aktywności procesowej. Sąd również wyjaśnia, że w ramach skargi na bezczynność, dokonuje on jedynie oceny czy dany organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłości. Nie podejmuje natomiast kontroli postępowania organu w zakresie merytorycznym sprawy, której nie rozpatrzenie, wywołało skargę na bezczynność/przewlekłość. Stąd dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów wnioskowanych na stronie 2 skargi, nie było możliwe. Ze wskazanych względów, na podstawie art. 151 w związku z art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.