IV SAB/Wa 65/16
WyrokWSA w Warszawie2016-05-13
Skład orzekający: Teresa Zyglewska, Piotr Korzeniowski, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu odwołania skarżącej, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała charakter rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu odwołania skarżącej, ponieważ sprawa nie została załatwiona w ustawowym terminie, a organ nie podjął wystarczających działań, aby zakończyć postępowanie. Bezczynność tę uznano za rażące naruszenie prawa ze względu na długotrwałość postępowania i brak aktywności organu. Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu administracyjnego, stwierdził bezczynność i jej rażący charakter, a oddalił wniosek o przyznanie sumy pieniężnej.Stan faktyczny
Skarżąca A. W. wniosła skargę do WSA w Warszawie na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie rozpatrzenia jej odwołania od decyzji Wojewody ustalającej odszkodowanie za przejęcie nieruchomości pod inwestycję drogową. Odwołanie wpłynęło do Ministra 10 lipca 2015 r. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie terminów załatwienia sprawy i wniosła o stwierdzenie bezczynności, zobowiązanie do wydania decyzji, stwierdzenie rażącego naruszenia prawa oraz przyznanie sumy pieniężnej. Minister Infrastruktury i Budownictwa wydał decyzję uchylającą decyzję Wojewody i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia dopiero w lutym 2016 r., po wniesieniu skargi do sądu.Rozstrzygnięcie
1. Umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Ministra Infrastruktury i Budownictwa do wydania aktu administracyjnego w sprawie rozpatrzenia odwołania A. W. z dnia [...] czerwca 2015 r. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...]; 2. Stwierdził, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia odwołania; 3. Stwierdził, że bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. Oddalił skargę w zakresie przyznania od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżącej A. W. sumy pieniężnej; 5. Zasądził od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżącej A. W. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.), sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2016 r. sprawy ze skargi A. W. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpatrzenia odwołania 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Ministra Infrastruktury i Budownictwa do wydania aktu administracyjnego w sprawie rozpatrzenia odwołania A. W. z dnia [...] czerwca 2015 r. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...]; 2. stwierdza, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia odwołania, o którym mowa w pkt 1. wyroku; 3. stwierdza, że bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w zakresie przyznania od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżącej A. W. sumy pieniężnej; 5. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżącej A. W. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
IVSAB/wa65/16
UZASADNIENIE
Nieruchomość położona w gminie B., obręb [...], oznaczona jako działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o łącznej pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o łącznej pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, decyzją Wojewody [...] (dalej: organ I instancji) Nr [...] z [...] sierpnia 2012 r. znak: [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, utrzymana decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] lutego 2014 r. znak: [...], została przeznaczona pod przebudowę drogi wojewódzkiej nr [...]. Decyzja stała się ostateczna z dniem wydania przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju decyzji z [...] lutego 2014 r. i tym samym nieruchomość stanowiąca własność A. W. (dalej: skarżąca) przeszła na własność Województwa [...].
W decyzji z [...] czerwca 2015 r. znak: [...] (dalej: decyzja Wojewody [...] z [...] czerwca 2015 r.), Wojewoda [...] orzekł o ustaleniu odszkodowania w kwocie [...] zł na rzecz A. W. za przejęcie z mocy prawa przez Województwo [...] prawa własności nieruchomości położonej w obrębie [...], oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o łącznej pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o łącznej pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, przeznaczonej na realizację inwestycji drogowej pod nazwą "Przebudowa drogi wojewódzkiej nr [...]".
Odwołanie od ww. decyzji złożyła skarżąca, reprezentowana przez r. pr. M. B., zaskarżając w całości decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2015 r. Odwołanie wraz z aktami sprawy wpłynęło do organu w dniu 10 lipca 2015 r.
W dniu 19 listopada 2015 r. do Ministra Infrastruktury i Rozwoju wpłynęło pismo skarżącej zatytułowane "Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa". W piśmie tym skarżąca reprezentowana przez r. pr. T. D. wnosi o: 1. Wyznaczenie terminu załatwienia sprawy, tj. rozpoznania odwołania skarżącej od decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2015 r., 2. Wyjaśnienie przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie, w tym ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, 3. Podjęcia środków zapobiegających naruszeniu terminów załatwienia sprawy strony w przyszłości, 4. Stwierdzenie jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W dniu 24 listopada 2015 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju zwrócił się do rzeczoznawcy M. R. o aktualizację operatów szacunkowych odnośnie działek nr [...]. W piśmie z 4 grudnia 2015 r., które wpłynęło do Ministra Infrastruktury i Rozwoju w dniu 9 grudnia 2015 r. rzeczoznawca majątkowy M. R. nie potwierdziła aktualności operatów szacunkowych.
W piśmie z 11 stycznia 2016 r., które wpłynęło do organu II instancji w dniu 14 stycznia 2016 r., skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa zarzucając mu naruszenie art. 8, art. 12 § 1, art. 35 § 1 - § 3 oraz 36 § 1 i § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 37 tej ustawy przez naruszenie terminów do załatwienia sprawy oraz wniosła o: 1. Stwierdzenie, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności. 2. Zobowiązanie Ministra Infrastruktury i Budownictwa do merytorycznego zakończenia sprawy w terminie 30 dni od dnia doręczenia akt organowi. 3. Stwierdzenia, że bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. 4. Przyznanie skarżącej od Ministra Infrastruktury i Budownictwa sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W skardze wniesiono ponadto o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że sprawa skarżącej powinna zostać rozpoznana nie później niż do dnia 10 sierpnia 2015 r. Niezałatwienie tej sprawy w terminie powinno zostać zakomunikowane stronie. W skardze wskazano, że pomimo rażącego przekroczenia terminów na załatwienie sprawy, skarżąca do dnia wniesienia skargi nie została powiadomiona o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie. Ani strona, ani jej pełnomocnik nie otrzymali żadnego pisma w sprawie jej odwołania z 29 czerwca 2015 r. W ocenie skarżącej, organ prowadzący postępowanie w sposób rażący naruszył zaufanie strony postępowania do władzy publicznej, poprzez zaniechanie działania w sprawie wnikliwie i szybko, czym naruszył odpowiednio art. 8 i art. 12 § 1 k.p.a.
W decyzji z [...] lutego 2016 r. znak: [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2015 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i wyjaśnił, odnosząc się do zarzutów skargi, że obszerność materiału dowodowego oraz rozpatrywanie spraw według kolejności wpływów uniemożliwiły zakończenie postępowania w terminie określonym w art. 35 k.p.a. Według organu II instancji, procedowanie w niniejszej sprawie było realizowane w warunkach zmian organizacyjnych w urzędzie, będących wynikiem wcześniejszego przekształcenia Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju w Ministerstwo Infrastruktury i Budownictwa, co nie pozostawało bez wpływu na efektywność funkcjonowania urzędu. Ponadto w odpowiedzi na skargę wskazano, że Minister Infrastruktury i Budownictwa w Departamencie Orzecznictwa prowadzi ponad 4000 spraw, przy czym w Wydziałach Odszkodowawczych spraw jest ponad 2000. a referentów prowadzących sprawy 13.
W piśmie z 26 lutego 2016 r., które wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 2 marca 2016 r. skarżąca reprezentowana przez r. pr. T. D. odniosła się do odpowiedzi na skargę. Zdaniem skarżącej, decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] lutego 2016 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa strony do czynnego udziału w sprawie. Pełnomocnik skarżącej nie poinformowany, ani o czynnościach dowodowych podjętych w sprawie, o których mowa w decyzji z [...] lutego 2016 r., ani nawet o prawie wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W ocenie skarżącej, decyzja Ministra
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału aktowego wskazuje na zasadność skargi.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kognicja sądu administracyjnego obejmuje m. in. kontrolę działalności administracji publicznej przez orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadku, gdy nie wydają decyzji administracyjnej w sprawach indywidualnych, podlegających załatwieniu w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Rozpatrując skargę na bezczynność sąd kontroluje, czy skarga została wniesiona w sprawie, o której mowa wart. 3 § 2 pkt 1-4a powołanej ustawy oraz czy zwłoka w załatwieniu sprawy przekroczyła terminy określone w przepisach prawa. Zatem skarga wniesiona w tym trybie jest środkiem dyscyplinującym organy administracji publicznej do terminowego załatwiania spraw, mającym na celu wyeliminowanie stanu bezczynności organu i doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej.
Istotę bezczynności oddaje w pełni teza wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 listopada 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 590/13 (LEX nr 1406499), w której stwierdzono, że bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Okoliczności, które spowodowały zwłokę organu oraz sposób działania organu w toku rozpoznawania sprawy jak też zaniechania, w tym stopień przekroczenia terminów, będą miały znaczenie dla oceny sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., czy też nie.
Wskazać należy, że realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy.
Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.), a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia odwołania skarżącej z 29 czerwca 2015 r., które wpłynęło do Ministra Infrastruktury i Rozwoju w dniu 10 lipca 2015 r.
Przy czym z przepisu art. 35 § 1 i § 2 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Nadto w świetle art. 36 § 1 i § 2 k.p.a. wymagane jest, aby o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ podał stronom przyczyny zwłoki i wskazał nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.
W rozpoznawanej sprawie, po wpłynięciu w dniu 10 lipca 2015 r. do Ministra Infrastruktury i Rozwoju odwołania skarżącej od decyzji organu I instancji z [...] czerwca 2015 r., po stronie organu powstał obowiązek, wynikający z art. 104 § 1 k.p.a., załatwienia w drodze decyzji, bez zbędnej zwłoki, sprawy administracyjnej w terminie określonym wart. 35 § 1 i § 3 k.p.a.
W oparciu o powyższe należy stwierdzić, że organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie w zgodzie ze standardami wskazanymi w powołanych wyżej przepisach. Jeżeli tak nie jest, to występuje przypadek niezałatwienia sprawy w terminie, a więc pozostawania przez organ w bezczynności. Zatem organ pozostaje w bezczynności, w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Treść obowiązku płynącego z art. 35 § 1 k.p.a. oznacza zakaz nieuzasadnionego przetrzymywania spraw bez nadawania im właściwego biegu oraz obowiązek prowadzenia postępowania bez niepotrzebnych zahamowań przewlekłości w postępowaniu. W ocenie Sądu, taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie.
Wprawdzie Minister Infrastruktury i Budownictwa w dniu [...] lutego 2016 r. wydał decyzję, w której uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji z [...] czerwca 2015 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, to postępowanie to nie zostało zakończone do 14 stycznia 2016 r. będącego dniem wniesienia skargi na bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (data stempla kancelarii Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa). Jak wynika zaś z akt sprawy zakres podejmowanych w tym czasie przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju czynności nie uzasadniał tak długiego czasu jej prowadzenia.
Jedyną czynnością, którą podjął Minister Infrastruktury i Rozwoju przed wydaniem decyzji było wystąpienie drogą elektroniczną w dniu 24 listopada 2015 r. z prośbą o nadanie klauzul potwierdzających aktualność operatów szacunkowych z [...] sierpnia 2014 r. sporządzonych dla postępowania odszkodowawczego przed organem I instancji. Organ przez sześć miesięcy nie wykonywał obowiązków ciążących na nim z mocy art. 36 § 1 k.p.a. Nie sposób uznać w niniejszej sprawie, że przekroczenie terminów do rozpatrzenia sprawy było nieznaczne.
Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Sąd uznał, że organ postąpił wbrew nakazowi płynącemu z treści art. 36 § 1 k.p.a., a to z tej przyczyny, że podczas trwającego sześć miesięcy postępowania organ nie informował strony o przewidywanym terminie wydania rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie organ przez wiele miesięcy pozostawał w bezczynności, nie informując strony o przyczynach zwłoki. Przyczyną tak długo trwającej zwłoki nie może być stwierdzenie organu wyrażone w odpowiedzi na skargę, że obszerność materiału dowodowego oraz rozpatrywanie spraw według kolejności wpływów uniemożliwiły zakończenie postępowania w terminie określonym w art. 35 k.p.a. Nie zasługuje na uwzględnienie wyjaśnienie organu, że procedowanie w niniejszej sprawie było realizowane w warunkach zmian organizacyjnych w urzędzie, będących wynikiem wcześniejszego przekształcenia Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju w Ministerstwo Infrastruktury i Budownictwa, co nie pozostawało bez wpływu na efektywność funkcjonowania urzędu.
Tak długotrwałej zwłoki nie może także uzasadniać stanowisko organu wyrażone w odpowiedzi na skargę, że Minister Infrastruktury i Budownictwa w Departamencie Orzecznictwa prowadzi ponad 4000 spraw, przy czym w Wydziałach Odszkodowawczych spraw jest ponad 2000, a referentów prowadzących sprawy 13. Usprawiedliwieniem zwłoki w przedmiotowej sprawie nie może być także wysoce skomplikowany charakter spraw odszkodowawczych i wielość niezbędnych do podjęcia czynności: zarówno znajdujących odzwierciedlenie w aktach sprawy (wystąpienia o przesłanie akt, potwierdzenie stanu prawnego etc.), jak i nie dokumentowanych (analiza pozyskanych akt, analiza orzecznictwa, weryfikacja pozyskanych dokumentów, przygotowywanie projektów rozstrzygnięć). Usprawiedliwieniem naruszenia art. 36 k.p.a. nie może być ponadto bardzo duża liczba spraw przypisanych jednemu referentowi - ok. 150). Wbrew odpowiedzi na skargę, strona nie była informowana o przyczynach opóźnienia i przewidywanym terminie załatwienia sprawy, zgodnie z art. 36 k.p.a. Tak długotrwałej zwłoki nie może także uzasadniać stanowisko organu wyrażone w odpowiedzi na skargę.
Zasada szybkości postępowania określona w art. 12 k.p.a. jest współzależna z zasadą prawdy obiektywnej. Kładąc na szali te dwie zasady trzeba dojść do wniosku, że szybkość prowadzonego postępowania nie może pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, w szczególności obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Zdaniem Sądu, nic bowiem nie stało na przeszkodzie, aby organ kierując się zasadą wszechstronności wyjaśnienia sprawy oraz szybkości postępowania rozpoznał odwołanie skarżącej od decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2015 r.
Takie działanie organu nie odpowiada wymogom stawianym przez art. 12 k.p.a. i 35 k.p.a., bowiem organ jest obowiązany załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki. Wprawdzie przepis art. 36 k.p.a. nie stwarza ograniczeń, ani też nie ustala zasady, którą powinien kierować się organ przy wyznaczaniu nowego terminu, jednakże nie oznacza to dowolności i swobody, czy też zwolnienia organu z obowiązku wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy. Musi on bowiem być interpretowany zgodnie z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego. Jak wskazano wyżej, art. 36 k.p.a. nie może być interpretowany w oderwaniu od generalnych zasad postępowania administracyjnego. Zasady ogólne wyrażone wart. 6-16 k.p.a. nie są tylko dezyderatami czy postulatami bądź nie wiążącymi zaleceniami, ale stanowią normy prawne obowiązujące, ustalające prawne wytyczne działania organów administracji.
Stanowią one integralną część przepisów regulujących procedurę administracyjną i są dla organów administracji wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury, są wytycznymi do stosowania przepisów k.p.a. i dlatego należy je stosować razem z przepisami dotyczącymi poszczególnych instytucji procesowych. Taki charakter zasad ogólnych jest powszechnie akceptowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz w literaturze (por. wyrok NSA z dnia 4 maja 1982 r., sygn. akt I SA 258/82, ONSA 1982, z. 1, poz. 53; Z. Janowicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1996; E. Ochendowski, Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądem administracyjnym, Toruń 1996).
Zasada m. in. szybkości wynika wprost z art. 12 k.p.a., który nakazuje, aby organy administracji działały możliwie szybko, a sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwiane niezwłocznie. W związku z tym nowy termin załatwienia sprawy, wyznaczony przez organ w trybie art. 36 § 1 k.p.a., należy oceniać przez pryzmat generalnej zasady szybkości postępowania w powiązaniu z podanymi przez organ przyczynami zwłoki. Wbrew zasadzie szybkości postępowania organ II instancji nie poinformował strony postępowania, kiedy nastąpi rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiotowej sprawie.
Ponadto w ocenie Sądu, podawane przez organ powody nierozpatrzenia sprawy w terminie nie mogą być usprawiedliwieniem dla zwłoki w jej załatwieniu, gdyż nie mieszczą się w przesłankach określonych wart. 35 § 5 k.p.a.
Nawet kwestia dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy nie mogą usprawiedliwiać zwłoki w załatwieniu sprawy oraz nie mogą rodzić negatywnych skutków dla strony, także w sferze terminów załatwiania sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 1999 r., sygn. akt V SAS 147/99, LEX nr 50019). Za rażące naruszenie powołanych wyżej przepisów należy uznać nieuzasadnione rodzajem sprawy długotrwałe prowadzenie postępowanie, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu. Okoliczności, na które powołuje się organ w odpowiedzi na skargę nie mogą w niniejszej sprawie ekskulpować organu orzekającego od zarzutu dopuszczenia się bezczynności.
Tym samym zwłoka w wydaniu decyzji została zawiniona wyłącznie przez organ, który nie działał w sprawie szybko i nie dołożył należytych starań, aby w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i niezwłocznie załatwić sprawę.
Zgodnie zaś z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 1996 r., (sygn. akt I SAS 28/96, ONSA 1997, nr 2, poz. 97), którego pogląd w pełni podziela skład orzekający w niniejszej sprawie, nowy termin załatwienia sprawy może być uznany za skutecznie wyznaczony w trybie art. 36 § 1 k.p.a., jeżeli zostanie wskazany przez organ właściwy do załatwienia sprawy, zgodnie z zachowaniem ogólnej zasady szybkości postępowania określonej w art. 12 k.p.a. Podobne stanowisko wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. W sprawie o sygn. akt. IV SA 105/00 (LEX nr 53462) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "Zasada sformułowana w art. 6 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych wart. 35 i 36 k.p.a. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 k.p.a.) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 k.p.a., zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli, a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa" (por. wyrok z 6 października 2000 r., sygn. akt. IV SA 105/00 LEX nr 53462). W powyższym tonie wypowiedział się również Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt I SAB 155/99 (LEX nr 47244) uznając, że: "Brak akt, konieczność zebrania materiału dowodowego, czy powstanie zaległości nie może być okolicznością usprawiedliwiającą bezczynność organu w rozumieniu art. 17 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnymi (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), ale są obrazem niedowładu organizacyjnego organu". Stanowisko to zachowuje aktualność również na tle obowiązujących przepisów prawa.
Reasumując w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organ postąpił wbrew wszelkim zasadom postępowania administracyjnego, nie dokładając należytych starań, by sprawę szybko załatwić przy jednoczesnym obowiązku wnikliwego działania, posługując się przy tym możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Takie postępowanie organu świadczy o tym, że od wpłynięcia do organu II instancji w dniu 10 lipca 2015 r. odwołania skarżącej od decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2015 r. pozostawał on przez ponad 6 miesięcy w zawinionej zwłoce w załatwieniu sprawy.
Wskazane wyżej okoliczności uzasadniają więc stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, co uzasadnia uwzględnienie skargi, jako że organ z nieuzasadnionych powodów nie rozpatrzył sprawy, czym naruszył postanowienia przepisu art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. i korespondujący z nim art. 12 § 1 i § 2 k.p.a. oraz art. 36 § 1 k.p.a. Powyższe okoliczności przemawiają również za uznaniem, że bezczynność Ministra miała rażący charakter. Sąd uznał zatem, że bezczynność organu w nierozpatrzeniu odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2015 r. jest nadzwyczaj naganna i nosi cechy rażącego naruszenia prawa ze względu na długotrwałość prowadzenia postępowania i czasokres braku jakiejkolwiek aktywności organu, zmierzającej do załatwienia sprawy w formie procesowej, co wynikało wyłącznie i bezpośrednio z jego niedziałania i opieszałości organu nie podejmującego koniecznych czynności procesowych, zmierzających do zakończenia postępowania.
Z tych względów, w ocenie Sądu, w okresie ocenianym na potrzeby zastosowania art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 i § 1a ustawy p.p.s.a., postępowanie prowadzone było z rażącym naruszeniem prawa, bowiem organ nie podjął żadnych, konkretnych, realnych i skutecznych prób szybkiego zakończenia postępowania w sprawie i zignorował wszelkie obowiązujące terminy jej załatwienia. Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na mocy art. 200 w związku z art. 202 § 2 powołanej ustawy.
Sąd nie stwierdził podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie art. 149 § 2 p.p.s.a. oraz art. 154 § 7 p.p.s.a. poprzez przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. z uwagi na brak wystąpienia w niniejszej sprawie przesłanek do przyznania ww. sumy pieniężnej. Mając powyższe na uwadze Sąd za nieuzasadniony uznał wniosek skarżącej o przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., która ma charakter nie tylko prewencyjny, ale i kompensacyjny. W ocenie Sądu, przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w żądanej wysokości nie stanowi w niniejszej sprawie realizacji dwóch ww. funkcji żądanej sumy pieniężnej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło