IV SAB/Wa 65/19
WyrokWSA w Warszawie2019-05-16
Skład orzekający: Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędzia SO del. do WSA Aleksandra Westra, Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy bezczynność konsula w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie polskiego paszportu, polegająca na pozostawieniu wniosku bez rozpoznania z powodu rzekomych braków formalnych, stanowi podstawę do uwzględnienia skargi na bezczynność?Ratio decidendi
Bezczynność konsula w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie polskiego paszportu, polegająca na pozostawieniu wniosku bez rozpoznania z powodu rzekomych braków formalnych, stanowi podstawę do uwzględnienia skargi na bezczynność. Wątpliwości organu dotyczące danych osobowych rodziców małoletniego nie są brakami formalnymi wniosku, lecz stanowią materiał dowodowy podlegający ocenie, a w przypadku rozbieżności powinny skutkować wydaniem decyzji odmownej, a nie pozostawieniem wniosku bez rozpoznania.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o wydanie polskiego paszportu dla małoletniej córki. Konsul wezwał do uzupełnienia braków formalnych poprzez załączenie nowego odpisu aktu urodzenia z brakującymi danymi rodziców. Po odmowie uzupełnienia wniosku, konsul pozostawił go bez rozpoznania. Strona wniosła skargę na bezczynność konsula, zarzucając naruszenie przepisów prawa i błędną kwalifikację braków formalnych.Rozstrzygnięcie
1. Zobowiązano Konsula Rzeczypospolitej Polskiej w T. do rozpoznania wniosku B. D. o wydanie polskiego paszportu w terminie trzydziestu dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. 2. Stwierdzono, że bezczynność Konsula Rzeczypospolitej Polskiej w T. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Zasądzono od Konsula Rzeczypospolitej Polskiej w T. na rzecz B. D. kwotę 580 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.) Sędziowie: Sędzia SO del. do WSA Aleksandra Westra Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 maja 2019 r. sprawy ze skargi B. D. na bezczynność Konsula Rzeczypospolitej Polskiej w T. w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie polskiego paszportu 1. zobowiązuje Konsula Rzeczypospolitej Polskiej w T. do rozpoznania wniosku B. D. z [...] października 2018 r. o wydanie polskiego paszportu – w terminie trzydziestu dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Konsula Rzeczypospolitej Polskiej w T. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Konsula Rzeczypospolitej Polskiej w T. na rzecz B. D. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest bezczynność Konsula Rzeczypospolitej Polskiej w [...] (dalej: ‘’Konsul’’ lub ‘’organ’’) w rozpoznaniu wniosku A. D., występującego w imieniu małoletniej córki B. D. (dalej: ‘’strona skarżąca’’) o wydanie polskiego paszportu.
Stan faktyczny sprawy jest następujący.
11 października 2018 r. A. D. wraz z żoną złożył w konsulacie w [...] wniosek o wydanie polskiego paszportu dla ich małoletniej córki B. D.. Do pisma dołączył załączniki w postaci: poświadczenia obywatelstwa polskiego małoletniej, odpisu zupełnego jej aktu urodzenia, odpisu zupełnego aktu małżeństwa jej rodziców, zdjęcia paszportowego oraz przedłożył dowód uiszczenia należnej opłaty konsularnej. Wnioskodawcy potwierdzili także swoje obywatelstwa poprzez okazanie aktualnych dokumentów tożsamości - paszportów [...]. Konsul pismem z 12 października 2018 r. wezwał wnioskodawców do uzupełnienia jego braku formalnego poprzez załączenie nowego odpisu zupełnego aktu urodzenia małoletniej B. D., uzupełnionego o brakujące dane osobowe rodziców dziecka. Skarżący w odpowiedzi zwrócił się o weryfikację stanowiska konsula i przekazanie wniosku paszportowego do personalizacji bądź o przesłanie zawiadomienia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania bądź o wydanie decyzji odmawiającej wydania dokumentu. Oświadczył ponadto, że nie zamierza uzupełniać swego wniosku.
Kolejnym pismem z 12 listopada 2018 r. skarżący złożył ponaglenie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: ‘’MSWiA’’) na bezczynność Kierownika Wydziału Konsularnego w sprawie o wydanie polskiego paszportu w trybie art. 37 k.p.a. w zw. z art. 88 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. Prawo Konsularne (dalej: p.k.) w zw. z art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o dokumentach paszportowych (dalej: u.d.p.) w związku z koniecznością poprzedzenia czynności ewentualnego wniesienia skargi na bezczynność organu.
Organ pismem z dnia 26 listopada 2018 r. - wobec nieusunięcia braków formalnych wniosku o wydanie paszportu – pozostawił wniosek bez rozpoznania zgodnie z dyspozycją art. 77 p.k.
Wnioskodawca reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł następnie za pośrednictwem Kierownika Wydziału Konsularnego Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w państwie [...] skargę na bezczynność Konsula. Jako podstawę prawną podał: art. 50 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8; art. 52 § 1 i 54 § 1 p.p.s.a. Zarzucił konsulowi naruszenie art. 51 i 58 ust. 1 w zw. z art. 73 ust. 1 p.k. w zw. z art. 6, art. 39 ust. 1 i art. 43 ust. 1 u.d.p. z powodu niewydania małoletniej polskiego paszportu lub decyzji odmawiającej jego wydania.
Stosownie do dyspozycji art. 149 p.p.s.a. wniósł o zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku skarżącego o wydanie paszportu oraz stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Poza tym wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym , jak również o dopuszczenie szeregu dokumentów załączonych do skargi, dotyczących analogicznych sytuacji innych osób, które jednak otrzymały paszporty.
W ocenie skarżącego Konsul w [...] nie dokonał rozróżnienia braków formalnych wniosku paszportowego od jego merytorycznej oceny. Jego zdaniem, świadczy o tym jednoczesne powoływanie się przezeń na § 5 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z 16 sierpnia 2010 r. w sprawie dokumentów paszportowych oraz art. 77 p.k. Skarżący wskazał, że kwestia wzajemnej relacji § 3 i 5 wymienionego wyżej rozporządzenia została już wyjaśniona w orzecznictwie NSA. Mianowicie w wyroku z 30 lipca 2014 r. (sygn. akt II OSK 364/14) NSA zakwestionował stanowisko konsula odnośnie wymogów formalnych wniosku paszportowego. Jako podstawę prawną wymogów formalnych, jakim winien odpowiadać rzeczony wniosek, wskazał § 3 ust. 1, nie zaś § 5 ust. 1 tego rozporządzenia MSWiA z 2010 r. § 5 ust. 1 odnosi się wyłącznie do merytorycznej oceny wniosku, która poprzedza albo czynność materialno-techniczną w postaci przekazania wniosku o wydanie paszportu do personalizacji bądź decyzję o odmowie wydania paszportu. Tym samym konsul nie był uprawniony do zastosowania art. 77 p.k., ponieważ jego wątpliwości wynikały jedynie z merytorycznej oceny wniosku, nie zaś jego braków formalnych.
Niezależnie od powyższego, skarżący kwestionuje merytoryczną zasadność uzupełnienia wniosku o nowy odpis zupełnego aktu urodzenia małoletniej, uzupełnionego o dane osobowe rodziców. Przywołany przez konsula § 5 rozporządzenia w sposób jednoznaczny wskazuje na wyjątkowość jego zastosowania, które to ograniczone jest jedynie do przypadków występowania wątpliwości co do tożsamości lub obywatelstwa osoby. Strona skarżąca podnosi niezasadność żądania nowego odpisu aktu urodzenia małoletniej zawierającego dodatkowe dane jej rodziców. Zgromadzone w sprawie dokumenty w postaci choćby odpisu zupełnego aktu małżeństwa rodziców skonfrontowane z pozostałymi danymi widniejącymi w paszportach rodziców dawały organowi zupełne dane dotyczące małoletniej. Odpis aktu małżeństwa jest podstawą do uzupełnienia przez kierownika USC aktu urodzenia ich dziecka, co wynika z art. 37 ust. 2 p.a.s.c.
Ponadto żądanie przez Konsula dodatkowych dokumentów narusza art. 80 p.k., zgodnie z którym konsul nie może żądać od strony dowodów, jeżeli ustalenie faktów jest możliwe na podstawie ewidencji, rejestrów lub wykazów prowadzonych przez konsula. Konsul miał do dyspozycji dokumentację w ilości wystarczającej, by zaczerpnąć z nich wszelkie niezbędne dane.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 lub pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 53 § 2 p.p.s.a. z racji braku możliwości jej wniesienia, ewentualnie wniesionej po terminie. W dalszej kolejności wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Organ twierdzi, że Konsul RP w [...] nie miał możliwości wydania decyzji o odmowie wydania paszportu, ponieważ przepisy u.d.p. nie przewidują instytucji odmowy wydania paszportu w innych przypadkach niż wskazane w art. 17 ust. 1 u.d.p. Natomiast art. 77 p.k. nie zawęża uprawnień konsula do sytuacji braków formalnych i gdyby podzielić stanowisko skarżącego co do dokonania oceny wykraczającej poza sferę formalną, to nie można podważyć zgodności z prawem dokonanej czynności pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Organ twierdzi, że art. 77 p.k. ma zastosowanie zarówno w sytuacji nieuzupełnienia braków formalnych, jak i merytorycznych.
Zdaniem Ministra Spraw Zagranicznych (MSZ) przytoczone w skardze orzeczenie NSA nie znajduje zastosowania w sprawie z uwagi na fakt, iż zostało ono wydane w warunkach istnienia całkowicie odmiennego stanu prawnego. Ówcześnie obowiązujące przepisy ustawy o funkcjach konsulów RP z 1983 r. zostały zastąpione odmiennymi regulacjami ustawy p.k., które m.in. wprowadziły art. 77 dotyczący pozostawienia sprawy bez rozpoznania. Ta instytucja została ustawowo uregulowana dopiero z dniem wejścia p.k. tj. z dniem 1 listopada 2015 r.
W kwestii braku przekazania ponaglenia z dnia 12 listopada 2018 r. do MSWiA to organ twierdzi, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 k.p.a. przepisów tego kodeksu nie stosuje się do postępowania w sprawach należących do właściwości polskich przedstawicielstw dyplomatycznych i urzędów konsularnych, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Przepisy szczególne potwierdzają wyłączenie stosowania przez konsula k.p.a., bowiem o ile art. 6 ust. 1 u.d.p. wprost nakazuje organom paszportowym stosowanie k.p.a. w postępowaniu o wydanie paszportu, tak już ust. 2 art. 6 u.d.p., nakazuje stosowanie p.k. w sprawach paszportowych należących do właściwości konsula.
Zdaniem MSZ Konsul RP w [...] nie dopuścił się bezczynności, działał terminowo, w oparciu o przepisy powszechnie obowiązującego prawa i dążył do zgromadzenia dokumentacji pozwalającej na realizację wniosku zgodnie z wolą skarżącego. Wyraźna odmowa uzupełnienia braków złożonego wniosku wymusiła zastosowanie art. 77 p.k. Konsul podjął działania i wezwał wnioskodawców do uzupełnienia braków, uprzedził o skutkach niezrealizowania jego wezwania i następnie pozostawił sprawę bez rozpoznania, do czego był uprawniony w świetle art. 77 p.k.
W dalszej części odpowiedzi na skargę organ wykazuje - jego zdaniem – że konieczne i celowe było wezwanie wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie dodatkowych dokumentów.
Organ podnosi, że procedurę wydawania paszportów polskich regulują również przepisy ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (dalej: ustawa o ewidencji) i ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego (dalej: p.a.s.c.). Tylko łączna interpretacja przepisów zawartych we wszystkich tych aktach, do których stosowania zobowiązany jest organ paszportowy, umożliwia kompleksową ocenę prawną zaistniałego stanu faktycznego oraz działań podjętych przez Konsula RP w [...].
Art. 3 p.a.s.c. nadaje aktom stanu cywilnego szczególną rangę dowodową, ponieważ stanowią one wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych. W niniejszej sprawie, spośród wszystkich dokumentów złożonych wraz z wnioskiem o wydanie paszportu małoletniej podstawowe znaczenie należy przypisać jej aktowi urodzenia - w tym przypadku jest to odpis zupełny aktu urodzenia, sporządzony przez Urząd Stanu Cywilnego [...]. Tylko i wyłącznie ten dokument stanowi podstawę stwierdzenia pochodzenia dziecka od rodziców. W tym kontekście niezasadny jest argument, iż Konsul powinien był ustalić brakujące dane rodziców dziecka w akcie urodzenia tego dziecka na podstawie innych załączonych dokumentów, np. aktu małżeństwa rodziców, czy ich paszportów.
Wymóg załączenia odpisu polskiego aktu urodzenia małoletniej do wniosku paszportowego wynika z § 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia.
Tożsamość osób, które wnioskują o paszport dla małoletniego, tj. domniemanego ojca i matki, może nie budzić wątpliwości i potwierdzona musi zostać jednym z dokumentów wymienionych w § 4 rozporządzenia. Nawet ustalenie ponad wszelką wątpliwość tożsamości domniemanego ojca i/lub matki, nie ma wpływu na stwierdzenie, że to właśnie ta osoba jest ojcem/matką dziecka. Tylko zupełny odpis polskiego aktu urodzenia, wskazujący precyzyjnie, z imienia i nazwiska osobę będącą rodzicem, może to potwierdzić.
Czynności konsula działającego jako organ paszportowy wynikają z przepisów prawa rangi ustawowej oraz wydanych na ich podstawie rozporządzeń i sprowadzają się do jednoetapowego analizowania wniosku oraz załączonych dokumentów. Nie można podzielić argumentacji skarżącego, iż postępowanie przed organem paszportowym, mające na celu wydanie dokumentu paszportowego, dzieli się na dwa etapy, z których pierwszy (§ 3 rozporządzenia) dotyczy kwestii formalnych, a kolejne przepisy rozporządzenia (zwłaszcza § 5) regulują merytoryczną ocenę wniosku. Sugerowane podejście nie znajduje uzasadnienia ani w sposobie wydawania paszportu osobie uprawnionej (czynność materialno-techniczna), ani w systematyce przepisów tego rozporządzenia. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę na treść art. 7 ust. 1 u.d.p., w którym ustawodawca wskazał na konieczność przedłożenia "wymaganych dokumentów", jako warunku wydania dokumentu paszportowego. A zatem, przedłożenie każdego żądanego przez organ dokumentu, a nie tylko wskazanego w § 3 rozporządzenia będzie stanowiło warunek formalny. Nie było wobec tego intencją ustawodawcy rozdzielanie fazy badania dopuszczalności formalnej wniosku i fazy merytorycznej oceny podania.
Przepis § 3 rozporządzenia nie może być zatem traktowany jako jedyny zawierający katalog wymogów formalnych dotyczących wniosku paszportowego. To, że intencją ustawodawcy było wzajemne uzupełnianie się regulacji z § 3 i § 5 w zakresie ustalenia wymogów formalnych zdaje się potwierdzać treść § 5 ust. 2, będącego przepisem szczególnym dla § 3 ust. 1 pkt 4 i 5.
Przedłożony przez skarżącego akt urodzenia dziecka sporządzony w wyniku transkrypcji, nie zawierał wszystkich danych, które zgodnie z art. 60 pkt 4 p.a.s.c. powinny znaleźć się w akcie urodzenia (m.in. nazwisko rodowe ojca).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Jak stanowi art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Niezałatwienie sprawy w terminach wyżej podanych k.p.a definiuje jako bezczynność. Skarga na bezczynność przysługuje niezależnie od przyczyn, z powodu których dany akt lub czynność nie zostały podjęte, jak również niezależnie od ewentualnego zawinienia bądź jego braku.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak możliwości jej wniesienia. Zdaniem Sądu żaden przepis prawa nie wyłącza drogi sądowoadministracyjnej w sprawach, w których konsul występuje jako organ paszportowy (art. 2 pkt 3 w zw. z art. 6 ust. 2 w zw. z art. 39 ust. 1 oraz 43 ust. 1 u.d.p. w zw. z art. 34 pkt 1 oraz art. 51 p.k.). Do kompetencji konsulów zgodnie z art. 34 pkt 1 p.k. należy wydawanie paszportów i paszportów tymczasowych, unieważnianie ich oraz odmowa ich wydawania. Stosownie do art. 51 p.k. konsul załatwia sprawę poprzez wykonanie czynności lub wydanie decyzji. Dokonuje zatem wydania paszportu lub wydaje decyzję o odmowie jego wydania. Postępowanie przed konsulem uregulowane jest odrębnie w prawie konsularnym. Zdaniem Sądu nie można wywieść z tych przepisów, aby została wyłączona droga sądowej kontroli decyzji (postanowień) wydawanych przez konsula, a w konsekwencji bezczynności w razie niepodejmowania działań przez ten organ. Decyzje administracyjne oraz akty wydawane przez konsula w sprawach paszportowych są decyzjami administracyjnymi oraz innymi aktami w rozumieniu odpowiednio art. 3 § 2 pkt 1 i 4 p.p.s.a. Wobec tego zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie przez konsula postępowania, tak jak tutaj wydania paszportu lub odmowy jego wydania, podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Strona wystąpiła do konsula z wnioskiem o wydanie paszportu dla małoletniej córki. Wszczyna w ten sposób postępowanie administracyjne, regulowane przepisami prawa konsularnego. W niniejszej sprawie organ zastosowała art. 77 p.k. gdyż wnioskodawca – zdaniem konsula - nie uzupełnił braków formalnych wniosku o wydanie paszportu. Kwestię braków w danych dotyczących rodziców małoletniej organ uznał za braki formalne podania o paszport. Trzeba wyjaśnić, że w razie nieuzupełnienia braków formalnych podania o wydanie paszportu, podanie to pozostawia się bez rozpoznania. W postępowaniu prowadzonym na podstawie k.p.a. podstawę do pozostawienia podania bez rozpoznania stanowi art. 64 § 2 k.p.a., zaś w postępowaniu paszportowym prowadzonym przez konsula - art. 77 p.k. Przepis ten jest w istocie powieleniem art. 64 § 2 k.p.a., zaś jedyna różnica sprowadza się do odmiennego określenia terminu na uzupełnienie braków formalnych podania. W obu przypadkach pozostawienie podania bez rozpoznania nie następuje jednak z mocy prawa, a wymaga podjęcia przez organ czynności materialno-technicznej, o której to czynności należy zawiadomić stronę (por. np. R. Stankiewicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. M. Wierzbowskiego i A.Wiktorowskiej, 27 wyd., Legalis 2019, Nb 2 do art. 64). Taka czynność została podjęta przez konsula w [...], który pismem z dnia 26 listopada 2018 r. pozostawił podanie bez rozpoznania, co oznacza, że nie załatwił sprawy merytorycznie.
Ze względu na to, że art. 77 p.k. stanowi na gruncie procedury przed konsulem regulację analogiczną do normy art. 64 § 2 k.p.a. zdaniem Sądu przy badaniu bezczynności konsula należy kierować się stanowiskiem w zakresie możliwości wniesienia w takim wypadku skargi na bezczynność, przyjętym w uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 3 września 2013 r. (sygn. akt I OPS 2/13). Wynika z niej, że na pozostawienie podania bez rozpoznania służy stronie skarga na bezczynność organu, o czym traktuje art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności nie tylko z powodu niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. poprzez niedopełnienie czynności określonych w art. 36 k.p.a., ale również w przypadku niepodjęcia innych działań, wynikających z przepisów prawa procesowego, których celem jest wyeliminowanie przeszkody w wydaniu decyzji. Pozostawienie podania bez rozpoznania uznawać należy za bezczynność organu, na którą służy stronie skarga do sądu administracyjnego.
Stosownie do art. 59 ust. 1 p.k. konsul załatwia sprawę bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia wszczęcia postępowania. Organ, dopatrując się braków formalnych we wniosku strony wezwał ją do ich uzupełnienia. W następstwie czego wniosku o wydanie paszportu nie rozpatrzył , lecz pozostawił go bez rozpoznania.
Przy czym Sąd uznaje, że nie było potrzeby wystąpienia z ponagleniem, które według k.p.a. poprzedza złożenie skargi na bezczynność. Przepisy p.k. nie przewidują instytucji ponaglenia, jak czyni to k.p.a. w art. 37 § 1 k.p.a.. Sąd natomiast stoi na stanowisku, że procedura przed konsulem została uregulowana całościowo w p.k. i nie ma podstaw prawnych, aby sięgać pomocniczo – w zakresie nieuregulowanym w p.k. – do reguł zawartych w k.p.a. W żadnym przepisie p.k. nie odsyła do k.p.a. , a jedynie wskazuje normę k.p.a. w wypadku sprecyzowania organu wyższego stopnia w stosunki do konsula (art. 88 ust. 2 p.k.). Wobec powyższego nie było konieczności składania ponaglenia, jako warunku dopuszczalności skargi.
Oznacza to, że skarga na bezczynność konsula może być wniesiona w każdym czasie i strona nie ma obowiązku uprzedniego wnoszenia ponaglenia lub wzywania organu do usunięcia naruszenia prawa (art. 53 § 2b w zw. z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.). Reasumując, skarga na bezczynność Konsula jest dopuszczalna i brak podstaw do jej odrzucenia, o co wnosił organ.
W ocenie Sądu skarga na bezczynność jest zasadna. Jak trafnie podnosi skarga przy ocenie bezczynności w przypadku wydawania paszportu przez konsula zasadne było odniesienie się do wyroku NSA z 30 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 364/14, którego tezy Sąd w pełni podziela.
Przede wszystkim należy podnieść, że na podstawie ustawy z 13 lipca 2006 r. u.d.p. zostało wydane rozporządzenie MSWiA z dnia 16 sierpnia 2010 r. w sprawie dokumentów paszportowych (Dz. U. nr 152, poz. 1026 ze zm.). § 3 tego rozporządzenia zawiera szczegółowe wymienienie dokumentów, jakie strona ubiegająca się o paszport winna złożyć. Kolejne zapisy tego rozporządzenia regulują sekwencje postępowania w sprawie wydania dokumentu paszportowego. W pierwszej kolejności organ bada czy zostały złożone wszystkie dokumenty wymienione w § 3 rozporządzenia. Następnie, po dokonaniu oceny danych zawartych w przedłożonych mu dokumentach lub ewidencjach, może powziąć wątpliwości odnośnie tożsamości lub obywatelstwa osoby wnioskującej. Wówczas ma prawo żądać dostarczenia mu w szczególności odpisów skróconych polskich aktów stanu cywilnego, odpisów zupełnych polskich aktów stanu cywilnego lub dokumentu potwierdzającego posiadanie obywatelstwa polskiego osoby ubiegającej się o dokument paszportowy. Żądanie to musi być jednak poprzedzone oceną dokumentów już przez stronę przedłożonych oraz zweryfikowaniem danych, zawartych w dostępnych ewidencjach.
Analiza przepisów rozporządzenia prowadzi do wniosku, że wymienione w § 3 wymagania mają charakter formalny i ich niespełnienie może skutkować zastosowaniem art. 77 p.k. Wynika to z regulacji art. 77 k.p., który przewiduje inne wymogi, które musi spełniać wniosek, o ile wynika to z innych przepisów prawa. Podstawowe bowiem wymogi pisma składanego do konsula wynikają z art. 75 ust. 1 p.k. Co za tym idzie, art. 77 p.k. będzie miał zastosowanie wówczas, gdy strona nie przedłoży dokumentów określonych w § 3 rozporządzenia, jak również złożony wniosek nie będzie spełniał warunków określonych w art. 75 ust. 1 p.k. (żądanie, imię, nazwisko, podpis i adres zamieszkania wnioskodawcy). Jedynie w tych okolicznościach organ jest władny zastosować art. 77 p.k.
Taka zaś sytuacja nie miała miejsca w rozpatrywanej sprawie. Organ bowiem powziął wątpliwości merytoryczne co do danych osób będących rodzicami małoletniej. Stanowi o tym § 5 rozporządzenia. Mianowicie w szczególnie uzasadnionych przypadkach, jeżeli dane zawarte w dokumentach przedkładanych przez osobę, która ubiega się o wydanie dokumentu paszportowego, lub dane zawarte w dostępnych ewidencjach, o których mowa w § 4 ust. 3, budzą wątpliwości co do tożsamości lub obywatelstwa osoby albo w dostępnych dokumentach i ewidencjach występują rozbieżności w danych osoby, organ paszportowy może żądać przedłożenia w szczególności odpisów skróconych polskich aktów stanu cywilnego, odpisów zupełnych polskich aktów stanu cywilnego.
Te zaś wątpliwości nie stanowią braków formalnych wniosku, lecz materiał dowodowy w sprawie, który winien zostać oceniony przez organ i ewentualnie – wobec rozbieżności w tych danych – wydana decyzja o odmowie wydania paszportu, która następnie podlegałaby ocenie w toku instancji konsularnej, a następnie przez sąd administracyjny. W konsekwencji konsul nie miał przesłanek do pozostawienia podania bez rozpoznania. Winien natomiast wydać decyzję odmowną. Z tych względów – skoro taka decyzja nie została wydana w terminie podanym w art. 58 ust. 1 p.k. – stwierdzono występowanie bezczynności. Stwierdzenie bezczynności implikowało zobowiązanie konsula do rozpatrzenia wniosku skarżącego o wydanie polskiego paszportu, o czym postanowiono w pkt 1. wyroku.
Jako przedwczesne należało uznać wywody skargi odnośnie braku podstaw do wzywania skarżącego od przedłożenia dodatkowych dokumentów.
Sąd stwierdza także, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 149 § 1a p.p.s.a Ustawodawca nie określił, w jakich warunkach i czasookresach występuje rażące naruszenie prawa przy rozpatrywaniu wniosku. Sąd podziela stanowisko, że prawo takiej kwalifikacji pozostaje w gestii Sądu. Generalnie, taka kwalifikacja będzie zasadna, jeśli stan bezczynności jest oczywisty i nie do pogodzenia z regułami demokratycznego państwa prawa. Na ocenę te rzutuje między innymi zbyt długi okres prowadzenia sprawy, nie posiadający uzasadnienia tak w stopniu jej skomplikowania, jak w konieczności prowadzenia obszernego postępowania dowodowego. W sprawie niniejszej wniosek pochodzi z 11 października 2018 r., natomiast skarga z 11 grudnia 2018 r. Wniosek pozostawiano bez rozpoznania w dniu 26 listopada 2018 r. Czasookres pozostawania w bezczynności przez konsula nie jest zatem rażący, stąd nie uwzględniono żądania skargi odnośnie stwierdzenia przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa.
Na marginesie Sąd zauważa, że złożona do akt decyzja Wojewody [...] o stwierdzeniu obywatelstwa polskiego małoletniej wskazuje jej płeć jako chłopca.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Składają się nań: wpis od skargi w wysokości 100 złotych oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w kwocie równej 480 złotych.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło