IV SAB/Wa 66/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Jakub Linkowski, Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2011 r. sprawy ze skargi B. J. na bezczynność Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w przedmiocie nierozpoznania wniosku zobowiązuje Głównego Inspektora Ochrony Środowiska do rozpoznania wniosku skarżącej B. J. z dnia [...] stycznia 2011 roku w terminie 1 miesiąca od dnia otrzymania prawomocnego orzeczenia wraz z aktami sprawy Pismem z dnia 4 kwietnia 2011 r. p. B. J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Głównego Inspektora Ochrony Środowiska dotyczącą nierozpatrzenia jej odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2010 r., którą ustalono dla "P." Sp. z o.o. termin usunięcia naruszenia warunków decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu dla instalacji w K. W uzasadnieniu Skarżąca podniosła, że pismem z dnia 10 stycznia 2011 roku zakwestionowała m.in. decyzję organu I. instancji z dnia [...] października 2010. r. Nie wydano w tym przedmiocie żadnej decyzji, przez co pozbawiono Skarżącą, uważającą się za stronę postępowania, prawa do weryfikacji treści decyzji. W skardze zwrócono także uwagę na szereg uchybień, jakie zdaniem Skarżącej miały miejsce na etapie prowadzenia czynności kontrolnych przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (jej zdaniem nie ujawniono wówczas wielu nieprawidłowości, co do funkcjonowania instalacji). W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie. Potwierdził wpływ do organu pisma p. B. J. z dnia 10 stycznia 2011. r., wskazując na otrzymanie także późniejszego pisma (z dnia 9 lutego 2011 r.). Organ administracji potraktował oba wystąpienia Skarżącej, jako skargi w rozumieniu działu VIII K.p.a. i udzielił odpowiedzi pismem z dnia 22 lutego 2011 r. Wyjaśnił Skarżącej,, iż weryfikacja prawidłowości decyzji z dnia [...] października 2010 r. może nastąpić wyłącznie na wniosek strony, którą jest podmiot w stosunku, do którego wydano orzeczenia (tu spółka o nazwie "P."). P. B. J. nie służyło prawo do zaskarżenia tej decyzji ani organ nie znalazł podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu. Dodatkowo wskazano, iż niezasadne są zarzuty, co do wadliwości działań kontrolnych [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, o czym poinformowano Skarżącą stosownymi pismami. Do Sądu wpłynęło również pismo fundacji "E.", w którym wniesiono o dopuszczenie Fundacji do udziału w postępowaniu, jako uczestnika na zasadzie art. 33 §. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wniesiono również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego oraz wymierzenie organowi grzywny za bezczynność na zasadzie art. 149 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a także o odroczenie terminu rozprawy w celu umożliwienia Fundacji zapoznania się z aktami sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Z treści pisma skarżącej z dnia 10 stycznia 2011 r. wynikało jednoocznie, iż kwestionuje ona m.in. decyzję z dnia [...] października 2010 r. O ile uznać pismo to za skargę w rozumieniu K.p.a. (jak to uczynił organ administracji) w sprawie znajdzie zastosowanie art. 235 § 1 Kodeksu. Skoro w ocenie organu przedmiotowa decyzja miała charakter ostateczny a w piśmie Skarżącej użyto sformułowania "zaskarżam decyzję Woj. Inspektora" oraz wskazano, iż decyzja ta została zdaniem Skarżącej doręczona dnia 27 grudnia 2010 r., należało ją wezwać do sprecyzowania winsoku tzn., w jakim trybie nadzwyczajnym żąda orzeczenia w sprawie, ewentualnie, czy pismo to należy traktować, jako odwołanie, informując o treści art. 129 § 2 oraz 134 K.p.a. oraz o tym, iż termin wniesienia odwołania jest obliczany z uwzględnieniem dnia doręczenia decyzji tym podmiotom, które były traktowane na etapie postępowania, jako strony. Z kolei osoba nietraktowana, jako strona w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej, a która uważa, iż taki status posiada i była pominięta przy doręczaniu orzeczenia, może zadąć wznowienia postępowania w związku z treścią art. 145 § 1 pkt4 k.p.a., o ile zachowany jest termin wynikający z art. 148 §2 K.p.a. Organ wzywając Skarżącą do sprecyzowania treści żądania winien wskazać równocześnie, jak zakwalifikowany zostanie wniosek w świetle jego nie precyzyjnej treści (w którym trybie rozpoznany), o ile strona w inny sposób nie sprecyzuje żądania w wyznaczonym terminie. Ponieważ z treści wniosku wynika jednoznacznie, iż wolą Skarżącej było zakwestionowanie orzeczenia z dnia [...] października 2010 r., nie wydanie w związku z jego wpływem stosownego rozstrzygnięcia procesowego bądź nie podjęcie innych stosownych czynności procesowych w terminie wynikającym z art. 35 K.p.a. stanowi o bezczynności organu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O ile osoba kwestionująca treść orzeczenia podnosi, iż uważa się za stronę postępowania, orzeczenie w przedmiocie jej wniosku powinno mieć formę procesową umożliwiającą weryfikacje prawidłowości oceny tej kwestii przez organ administracji, która zaliczana jest do mających charakter materialnoprawny. Wyjątek od tej reguły dotyczy przypadków, gdy sprawa w danym trybie nie może być rozpatrzona z powodu przeszkód procesowych - np. upływu określonych terminów (reguła oceny warunków formalnych przed oceną merytoryczną). Natomiast niezasadne są zarzuty skargi dotyczące kwestii związanych z domniemanymi nieprawidłowościami dotyczącymi protokołów kontroli przeprowadzanej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Brak jest odrębnych podstaw prawnych do orzekania w przedmiocie zarzutów do protokołu przez organ wyższej instancji w granicach czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stąd nie można uznać, aby organ administracji pozostawał w bezczynności w tym zakresie. Należy wskazać jednak, iż o ile danej osobie przysługuje status strony w postępowaniu, w ramach którego dokonuje się oceny protokołów kontroli, jako elementu materiału dowodowego, może ona formułować określone zarzuty na etapie takiego postępowania i muszą być one wówczas rozważone, a stosowne orzeczenie podlega weryfikacji instancyjnej oraz są kontrolowane pod względem legalności przez sądy administracyjne. Sąd nie uwzględnił wniosku Fundacji, dopuszczonej, jako uczestnik postępowania, o odroczenie terminu rozprawy w związku z treścią art. 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jak wynika bowiem z dokumentów, uprawnionym do reprezentowania Fundacji jest osobiście Skarżąca, mogła się więc ona zapoznać z aktami sprawy przed terminem rozprawy. Nie uwzględniono wniosku Fundacji o wymierzenie grzywny, w myśl art. 149 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten bowiem wskazuje, iż sankcja ma charakter fakultatywny, wobec tego zasadność wymierzenia grzywny należy do uznania Sądu. W niniejszej sprawie, uchybienie polegające na załatwieniu sprawy poprzez potraktowanie wniosku, jako skargi miast żądania wydania orzeczenia, nie ma na tyle kwalifikowanego charakteru, aby zasadne było wymierzenie grzywny. Sąd nie uwzględnił również wniosku Fundacji o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, bowiem brak jest podstaw dla orzekania o zwrocie kosztów dla uczestnika postępowania sądowego na etapie procedowania przed sądem I. instancji. Znajduje więc zastosowanie zasada ogólna z art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (każdy uczestnik pokrywa własne koszty). Z kolei wniosek Fundacji, jako nieuprawnionej do reprezentowania Skarżącej, nie mógł stanowić podstawy do orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania na rzecz p. B. J., a Sąd nie jest uprawniony do orzekania zwrotu kosztów postępowania na rzecz Skarżącej z urzędu (art. 210 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Skoro organ administracji publicznej nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 § K.p.a., skargę należało uznać za uzasadnioną i stosownie do art. 149 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zobowiązać organ do rozpoznania wniosku poprzez wydanie stosownego orzeczenia procesowego.