IV SAB/Wa 67/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2012 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. S .K. A. z siedzibą w J. na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpatrzenia odwołania I. zobowiązuje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpatrzenia odwołań od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; II. stwierdza, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; III. wymierza Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi grzywnę w wysokości 1.000 (jednego tysiąca) złotych; IV. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącej S. Sp. z o.o. S .K. A. z siedzibą w J. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. S.. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - adwokata - wniosły skargę z 23 marca 2012 r. na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. w przedmiocie podpadania nieruchomości pod działanie dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm.), poprzedzając to wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (pismo z 9 listopada 2012 r.) W uzasadnieniu skargi wskazano, iż Spółka złożyła odwołanie od decyzji, które pomimo upływu tak znacznego czasu (4 lata) nie zostało rozpatrzone. Wskazano, iż przez długi okres organ administracji w korespondencji ze Spółką w ogóle nie odnotowywał faktu złożenia przez nią odwołania, lecz przez innego uczestnika postępowania (p. R. M.), który także wniósł środki odwoławcze. Na skutek opieszałości organu Spółka, która jest właścicielem terenu, co do którego toczy się postępowanie, nie może rozporządzać swoją nieruchomością w celu jej sprzedaży - przywołano okoliczność wpisów w księdze wieczystej w związku z postępowaniem przed sądem powszechnym, zawieszonym z kolei na skutek niniejszego postępowania. Strona zwracała się do organu o przyspieszenie załatwienia sprawy (pismo z 23 marca 2011 r.). Jednym z pism (z 25 stycznia 2012 r.) organ powiadomił skarżącą Spółkę o kolejnym terminie załatwienia sprawy – 29 luty 2012 r. Nie został on ponownie dotrzymany. Wniesiono o wydanie postanowienia sygnalizacyjnego w trybie art. 155 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) oraz zasądzenie na rzecz skarżącej Spółki kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał czynności, jakie były podejmowane w postępowaniu w ostatnim okresie (ustalenie stron, wobec śmierci jednej z osób, zagadnienie wygaśnięcia pełnomocnictwa dla osoby reprezentującej Spółkę). Jako ostatnią czynność wymieniono wezwanie z 19 stycznia 2012 r. skierowane do Spółki o przedłożenie aktualnego wyciągu z KRS w związku z dostarczeniem nowego pełnomocnictwa przez osobę ją reprezentującą. Odnotowano także, iż poinformowano strony o wyznaczeniu nowego terminu rozpatrzenia odwołań pismami z 23 stycznia i 20 marca 2012 r. – ostatnim na dzień 31 maja 2012 r. Wynikało to z potrzeby uzupełnienia pełnomocnictwa (pierwsze pismo) zaś później z powodu skomplikowanego charakteru niniejszej sprawy, zwłaszcza poprzez połączenie z innymi postępowaniami administracyjnymi z wniosku p. R. M., dotyczącymi nieruchomości położonych we W., toczącymi się przed tym samym organem. W odpowiedzi na pytanie Sądu (k. 32) organ wyjaśnił, iż decyzja w sprawie nie zapadła (k. 35). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Bezczynność organu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi występuje m.in., gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie stosownego orzeczenia. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie, inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86). Skarga na bezczynność może być wniesiona po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy. Stosownie do art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 K.p.a.). Bezspornym w przedmiotowej sprawie jest, że wniesione do organu administracji odwołanie Strony skarżącej nie zostało rozpatrzone. Organ administracji zawiadamiał wprawdzie sukcesywnie Spółkę o kolejnych zakładanych terminach załatwienia sprawy i przyczynie zwłoki, jednak przywoływanych okoliczności nie można uznać za uzasadniających opieszałość, w myśl art. 35 § 5 K.p.a., w tym mieszczących się w pojęciu niezależnych od organu. Prawodawca przewiduje, iż sprawy wyjątkowo skomplikowane należy załatwiać w terminie do dwu miesięcy, zakładając, iż postępowanie odwoławcze może trwać, co do zasady do miesiąca (art. 35 § 3 K.p.a.), bowiem w jego trakcie można prowadzić wyłącznie uzupełniające czynności dowodowe a poważniejsze wadliwości, gdy chodzi o ustanie stanu faktycznego, mogą być korygowane wyłącznie przez organ I. instancji (art. 136 i 138 § 2 K.p.a.). Nie oznacza to, iż w pewnych sytuacjach postępowanie z uzasadnionych przyczyn nie może się toczyć dłużej, jednak ciężar wykazania szczególnych przesłanek obciąża w tym przypadku organ administracji, co wynika z treści art. 36 § 2 K.p.a. – powinność wskazania stronom przyczyn przedłużenia postępowania. W pewnych przypadkach przeszkodą dla załatwienia sprawy może być np. pewien związek merytoryczny czy formalny sprawy z innymi postępowaniami toczącymi się przed tym samym organem, co nie może być np. przesłanką zawieszenia postępowania (art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. – a contrario pojęcie innego organu). Jednak wynikające stąd przeszkody powinny były zostać wskazane przez organ administracji, czego w niniejszej sprawie nie uczyniono, wywodząc wyłącznie ogólnikowo skomplikowany charakter sprawy i generalnie jej powiązanie z innymi postępowaniami przed tym samym organem. Tego rodzaju wyjaśnienie przyczyn bezczynności nie może być uznane za zadowalające a Sąd z urzędu nie może dopatrzeć się przeszkód dla procedowania w sprawie w tym zakresie. Nie dysponuje, bowiem informacjami o innych postępowaniach, które ewentualnie mogą się toczyć przed organem administracji. Reasumując powyższe, wobec niezałatwienia sprawy przez organ administracji publicznej w terminie określonym art. 36 K.p.a., skargę należało uznać za zasadną. Organ pozostawał w bezczynności na dzień rozpoznania skargi. Sąd nie uznał, aby bezczynność miała charakter rażący, bowiem oceniał wyłącznie okres bezpośrednio poprzedzający zaskarżenie bezczynności, gdzie istotną przeszkodą w procedowaniu była kwestia ustalenia następców prawnych osoby będącej wcześniej stroną. Skarga natomiast, jak wynika ze wskazanego w niej przedmiotu, nie dotyczyła przewlekłości postępowania, co skutkowałoby oceną całego toku czynności w sprawie. Sąd nie uznał, aby we wskazanej sytuacji było zasadnym skierowanie wystąpienia sygnalizacyjnego, lecz właściwym środkiem jest wymierzenie z urzędu grzywny w wysokości wskazanej w sentencji orzeczenia. Z powyższych względów na podstawie art. 149 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Orzekając w punkcie IV wyroku Sąd miał na względzie, iż zgodnie z art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w przypadku uwzględnienia skargi, skarżącemu należy się od organu administracji publicznej, który dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na podstawie tego przepisu w zw. z art. 205 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądzono na rzecz Skarżącej koszty postępowania sądowego, na które składa się wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie dla adwokata reprezentującego Skarżącą - 240 zł. Wysokość tego wynagrodzenia ustalono zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zmianami).