IV SAB/Wa 73/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-10-21

Skład orzekający: Monika Stępkowska - Bigiej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie uzupełniła braków formalnych wniosku pomimo prawidłowego doręczenia wezwania?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie może zostać uwzględniony, jeśli strona, pomimo prawidłowego doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych, nie przedstawiła wymaganych dokumentów i informacji. Niewykazanie przez stronę, że poniesienie kosztów sądowych naraziłoby ją na uszczerbek utrzymania koniecznego, skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca H. N. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w sprawie ze skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta P. w przedmiocie wymeldowania. Referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku o szereg dokumentów i informacji dotyczących jej sytuacji materialnej, majątkowej oraz dochodów jej męża i córki. Wezwanie zostało dwukrotnie awizowane i uznane za skutecznie doręczone, jednak skarżąca nie uzupełniła braków formalnych wniosku.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 21 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi H. N. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta P. w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. H. N. w sprawie ze skargi na bezczynność Burmistrza Miasta P. wnioskiem z dnia 17 czerwca 2013 r. zwróciła się do Sądu o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem i pełnoletnią córką. Posiada dom o pow. 90 m2, nieruchomość rolną o pow. 3 ha ponadto wskazała "dom w stanie surowym". W dodatkowych informacjach o stanie majątkowym wymieniła: kredyt hipoteczny 303 000 zł, kredyt 60 000 zł, zajęcie kont bankowych (22 000 zł) przez Urząd Skarbowy w P., zajęcie kont bankowych przez ZUS oraz zajęcie kont bankowych przez Urząd Miasta P. Podniosła, że jej mąż uzyskuje dochód w wysokości 697 euro (ok. 2788 zł) z tytułu renty. W oświadczeniu z dnia 17 czerwca 2013 r. dołączonym do wniosku skarżąca podała m. in., że jest osobą bezrobotną, utrzymuje ją mąż E. M., który do października 2011 r. prowadził firmę w [...]. Skarżąca podniosła, że jej córka w 2012 r. uciekła z Polski, również jej mąż w obawie o swoje bezpieczeństwo wyjechał w kwietniu 2013 r. do [...]. Skarżąca wymieniła także następujące wydatki: - opłaty w [...] na mieszkanie, telefon, prąd itp. – 190 euro, - opłaty w Polsce za dom, telefon, wodę, prąd itp. – 515,39 zł, - opłaty w Polsce przeznaczone na opał, utrzymanie psa – 84 zł, - spłata kredytu – 1100 zł Zarządzeniem z dnia 21 czerwca 2013 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku – w terminie 14 dni - poprzez: a) nadesłanie dokumentu wskazującego wysokość dochodu uzyskiwanego przez jej męża, b) nadesłanie wyciągów z posiadanych przez skarżącą, jaj męża oraz córkę wszelkich rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, ewentualnie oświadczenia o nieposiadaniu rachunków bankowych, b) udokumentowanie zobowiązań kredytowych, o jakich mowa we wniosku (na 303 tyś. zł i 60 tyś. zł - np. poprzez nadesłanie kopii umów kredytowych), oraz dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych rat tych kredytów i fakt ich spłacania, c) udzielenie informacji czy skarżąca posiada status osoby bezrobotnej, jeżeli tak – wezwać do nadesłania stosownego zaświadczenia w tym przedmiocie, d) udzielenia informacji czy córka K. M. uzyskuje jakiekolwiek dochody – jeżeli tak należy podać ich wysokość, czy ewentualnie posiada status osoby bezrobotnej, jeżeli tak – wezwać do nadesłania stosownego zaświadczenia w tym przedmiocie, e) udokumentowanie zajęcia kont bankowych, o czym mowa w rubryce nr 9 formularza PPF, f) nadesłanie odpisów zeznań podatkowych skarżącej za ostatnie dwa lata, g) nadesłanie zaświadczenia z właściwego urzędu gminy o wysokości dochodów uzyskiwanych z nieruchomości rolnej, h) złożenie oświadczenia czy starała się o dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych, ewentualnie o inne formy pomocy z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jeżeli tak, to należy wskazać, czy je otrzymała i w jakiej wysokości oraz nadesłać kopię decyzji właściwego organu administracji o przyznaniu dopłaty bezpośredniej lub innej formy pomocy, i) złożenie oświadczenia czy mieszkanie w [...], o którym mowa w oświadczeniu z 17 czerwca 2013 r. stanowi własność skarżącej lub osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym (np. męża) i czy zostało wymienione w rubryce nr 7.1 formularza PPF (jest tam wymieniony dom o pow. 90 m2 oraz dom w stanie surowym) – jeżeli nie – należy wskazać jego wielkość w m2, ewentualnie należy wymienić wszelkie inne nieruchomości (majątek) znajdujące się na terenie [...], będące własnością skarżącej lub osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Wezwanie to zostało zwrócone do Sądu, z powodu niepodjęcia w terminie. Jak wynika z adnotacji urzędu pocztowego, przesyłka ta była awizowana po raz pierwszy w dniu 28 czerwca 2013 r. oraz powtórnie – w dniu 8 lipca 2013 r. Pismo to znajdowało się w placówce pocztowej [...], o czym umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej. Pismo to należy uznać za doręczone w dniu 12 lipca 2013 r. zatem termin do uzupełnienia wniosku upłynął w dniu 26 lipca 2013 r. Stwierdzić należy, że dotychczas skarżąca nie wykonała wezwania Sądu. Rozpatrując przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy, trzeba mieć na uwadze, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako: "p.p.s.a."), strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do poniesienia kosztów postępowania. Art. 243 i nast. cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przewidują możliwość ubiegania się przez osobę fizyczną o przyznanie prawa pomocy, gdy wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powyższego, w postępowaniu sądowoadministracyjnym podmiot wnoszący skargę do sądu musi liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów postępowania. Z tego punktu widzenia przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego. Rozpatrując niniejszy wniosek, należy także podkreślić, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym uwarunkowane jest wykazaniem przez stronę, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Analiza treści powołanego wyżej przepisu wskazuje, że wnioskodawca powinien wykazać, przedstawiając odpowiednie argumenty i dowody (m.in. z dokumentów źródłowych świadczących o krytycznej sytuacji finansowej), że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. W rozpatrywanej sprawie stwierdzić należy, że omówiony warunek przyznania prawa pomocy, tj. wykazanie że skarżąca spełnia przesłanki uprawniające do zwolnienia od kosztów sądowych, nie został przez nią spełniony. Z informacji podanych przez skarżącą na urzędowym formularzu PPF wynika, m.in., że skarżąca posiada nieruchomości – dom o pow. 90m2 oraz "dom w stanie surowym", nieruchomość rolną o pow. 3 ha. Ma zajęte konta bankowe, posiada dwa kredyty. Mąż skarżącej – obecnie przebywający w [...], uzyskuje dochód z tytułu renty w wysokości 697 euro. Ponadto z informacji podanych przez skarżącą wynika, że mąż skarżącej ponosi opłaty utrzymania mieszkania w [...] oraz do 2011 r. prowadził w [...] Firmę. Informacje o córce skarżącej są niepełne, skarżąca wskazała, że prowadzi z nią wspólne gospodarstwo domowe, ale jednocześnie oświadczyła, że córka we wrześniu 2012 r. "ze względu na psychiczny terror na jej rodzicach przez burmistrza z P. uciekła z Polski". Przy czym w ogóle nie wskazała, czy córka uzyskuje dochody, czy pracuje, jaki jest jej stan majątkowy. W tej sytuacji uzasadnione było wezwanie skarżącej do uzupełnienia wniosku i podania dodatkowych informacji, w szczególności do udokumentowania faktu zaciągnięcia i spłacania kredytów, zajęcia kont bankowych, wykazania majątku męża w [...], wykazania dochodów lub braku dochodów córki, nadesłania wyciągów z kont bankowych skarżącej oraz członków jej rodziny, wskazania dochodów z nieruchomości rolnej. Skarżąca nie odpowiedziała na ww. wezwanie, które zostało prawidłowo dwukrotnie awizowane i należało je uznać za skutecznie doręczone (art. 73 p.p.s.a.) Tym samym należy uznać, że nie wykazała, że jej sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, bowiem z przedstawionych informacji i dokumentów nie wynika, aby poniesienie kosztów sądowych naraziło ją na uszczerbek utrzymania koniecznego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło