IV SAB/Wa 75/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędzia WSA Wanda Zielińska - Baran (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 października 2018 r. sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Ministra Inwestycji i Rozwoju w przedmiocie rozpatrzenia odwołania 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Ministra Inwestycji i Rozwoju do rozpatrzenia odwołania M. S. z [...] lipca 2017 r. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania; 2. stwierdza, że Minister Inwestycji i Rozwoju dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu odwołania; 3. stwierdza, że bezczynność Ministra Inwestycji i Rozwoju miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. w pozostałym zakresie oddala skargę; 5. zasądza od Ministra Inwestycji i Rozwoju na rzecz skarżącej M. S. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W piśmie z dnia [...] stycznia 2018 r. M. Ś., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju polegająca na nierozpatrzeniu w ustawowym terminie odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość przejętą na rzez Skarbu Państwa pod inwestycje drogową. W skardze podniosła, że Minister Infrastruktury od chwili złożenia odwołania od powyższej decyzji, nie podjął żadnych czynności zmierzających do wydania decyzji w tej sprawie ani też nie poinformował skarżącej o terminie załatwienia sprawy, mimo upływu terminu, o którym mowa w przepisie art. 35 k.p.a. Wskazała również, że pismem z [...] grudnia 2017r. skierowała do Ministra Infrastruktury ponaglenie. Tym samym, zdaniem Skarżącej, doszło do bezczynności organu, Minister dopuścił się bowiem rażącego naruszenia przepisów dotyczących terminów załatwienia spraw administracyjnych oraz zasady wyrażonej w przepisie art. 8 k.p.a. Skarżąca wniosła o zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego a także o przyznanie od organu na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości połowy dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku 2017, ogłoszonego przez Prezesa GUS. W odpowiedzi na skargę Minister Inwestycji i Rozwoju wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że bezczynność organu nie zachodzi bowiem decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. rozpoznał odwołanie skarżącej i uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017 r. Minister wyjaśnił również, że poszczególne sprawy rozstrzygane są przez organ według kolejności wpływu. Podkreślił przy tym, że przy ograniczonych zasobach kadrowych przyspieszenie w sposób radykalny rozpatrzenia jednej ze spraw prowadzi do opóźnienia pozostałych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, ponieważ stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 – zwaną dalej Ppsa) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Przedmiot skargi mieścił się w dyspozycji tego przepisu, dlatego ten tryb mógł mieć zastosowanie w niniejszej sprawie. Skoro przedmiotem skargi jest bezczynność organu administracji publicznej wskazać należy, że bezczynność organu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 Ppsa ma miejsce wówczas, gdy organ w ustawowym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie lub postępowanie takie wprawdzie prowadził, ale nie zakończył go – mimo istnienia ustawowego obowiązku – wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął też stosownej czynności. Nadto skarga na bezczynność dopuszczalna jest niezależnie od powodów, dla których dany akt lub czynność nie zostały podjęte, w szczególności bez względu na to, czy przyczyna tej opieszałości jest zawiniona, czy też nie. Zgodnie z art 35 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Natomiast w myśl art. 35 § 5 k.p.a. do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa na dokonanie określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Z ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego wynika, że odwołanie od decyzji od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] wpłynęło do Wojewody w dniu [...] lipca 2017 r. Przy piśmie z dnia [...] lipca 2017 r. Wojewoda przekazał je Ministrowi Infrastruktury. Powyższe odwołanie wraz z aktami sprawy wpłynęło do Ministerstwa w dniu [...] sierpnia 2017 r. (data prezentaty). W dniu [...] października 2017 r. do Ministerstwa wpłynęło uzupełnienie odwołania. W dniu [...] grudnia 2017 r. do Ministerstwa wpłynęło ponaglenie dotyczące rozpatrzenia odwołania. Decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. Minister rozpatrzył przedmiotowe odwołanie. Stwierdzić zatem należy, że od chwili wpływu odwołania do dnia jego rozpatrzenia Minister nie podejmował żadnych czynności zmierzających do jego rozpoznania. Nie informował także strony o przyczynach nierozpatrzenia odwołania w terminie, nie wskazał terminu jego rozpatrzenia. Pozostawał zatem w bezczynności przez ponad 6 miesięcy. Sąd stwierdził zatem, że Minister pozostawał w bezczynności, gdyż nie rozpoznał w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. odwołania Skarżącej. Brak jest przy tym okoliczności do stwierdzenia, że w sprawie występowały przesłanki z art. 35 § 5 k.p.a., które usprawiedliwiałyby opieszałość Ministra. Takie postępowanie narusza również zasadę szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. oraz podważa wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. Skarga zasługiwała zatem na uwzględnienie. Uwzględniając skargę na bezczynność, sąd administracyjny zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, jednocześnie stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 2 oraz § 1a Ppsa). Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 Ppsa. Z art.149 Ppsa wynika, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu przed rozpatrzeniem przez Sąd skargi na bezczynność wyłącza możliwość jej uwzględnienia, nawet wówczas, gdy decyzja podjęta została z naruszeniem ustawowego terminu przewidzianego do jej wydania. W takiej sytuacji postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie bezczynności staje się bezprzedmiotowe, co musi prowadzić do jego umorzenia w zakresie dotyczącym ewentualnego nałożenia na organ obowiązków, mających prowadzić do zniesienia stanu bezczynności. W niniejszej sprawie Minister po wniesieniu skargi na bezczynność, a przed wydaniem przez Sąd wyroku, rozpatrzył odwołanie Skarżącej od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017r., co obligowało Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 Ppsa, do umorzenia postępowania w przedmiocie zobowiązania do rozpatrzenia odwołania. Dlatego Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji. Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ustawodawca wprawdzie nie zdefiniował tego pojęcia, zatem należy przyjąć, że pozostawiono je uznaniu sądu. Na powyższą ocenę Sądu miało wpływ to, że przez ponad 6 miesięcy organ odwoławczy nie podjął żadnych czynności zmierzających do rozpatrzenia odwołania, nie wykonywał również nałożonego na niego na mocy art. 36 § 1 k.p.a. obowiązku zawiadamiania stron o zwłoce w załatwieniu sprawy. Jednocześnie Sąd nie stwierdził potrzeby przyznania od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej na podstawie art. 154 § Ppsa. Suma pieniężna, w przeciwieństwie do grzywny, ma przede wszystkim charakter kompensacyjny, a jedynie akcesoryjnie charakter represyjny. Przy orzekaniu o przyznaniu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej chodzi przede wszystkim o zrekompensowanie, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbku (krzywdy, straty, itd.) jakiego doznała ta strona na skutek bezczynności lub przewlekłego działania organu administracji (por. wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1685/17,). Nie ulega wątpliwości, że zawarty w skardze wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym Skarżąca powinna nawiązać do krzywdy (straty, uszczerbku) wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania. Aktywność Sądu jest w takim przypadku uwarunkowana wskazaną przez skarżącą argumentacją. Oceny tej nie zmienia przewidziana w art. 149 § 2 Ppsa możliwość przyznania przez sąd sumy pieniężnej także z urzędu. Okoliczności, w których Minister dopuści się bezczynności oraz czas jej trwania, nie przemawiają za koniecznością zrekompensowania tego faktu Skarżącej. Skarżąca nie przedstawiła również takich okoliczności, które mogłyby wskazywać na zasadność przyznania sumy pieniężnej. Dlatego na podstawie z art. 149 § 2 Ppsa w punkcie 4 orzeczono jak w sentencji. O kosztach, w pkt 5 wyroku orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 Ppsa.