IV SAB/Wa 77/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 maja 2016 r. skargi P. K. na bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na pismo postanawia: odrzucić skargę. P. K. 18 stycznia 2016 r. wniósł do Sądu skargę na bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na jego pisma z 21 września 2015 r. i 19 października 2015 r. Stan sprawy jest następujący. Wyrokiem z [...] lipca 2015 r. o sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w [...] uznał Skarżącego za winnego popełnienia czynu określonego w art. 65 § 3 w zw. z art. 65 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2013 r., poz. 186 ze zm.), zwanej dalej "K.k.s.", polegającego na tym, że [...] stycznia 2015 r. w pomieszczeniach hurtowni [...] w [...] przechowywał wyroby akcyzowe w postaci 2760 butelek alkoholu marki [...] bez polskich oznaczeń skarbowych akcyzy, które wbrew przepisom ustawy zostały sprowadzone na terytorium kraju z [...] bez ich uprzedniego oznaczenia znakami akcyzy oraz bez dopełnienia obowiązku celnego, czym naraził Skarb Państwa na uszczuplenie należnego podatku akcyzowego w kwocie 23.15,00 zł. W piśmie z 21 września 2015 r. Skarżący zwrócił się do Ministra Finansów o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: 1. w oparciu o jakie zgłoszenie celne Naczelnik Urzędu Celnego w [...] wspólnie z Dyrektorem Izby Celnej w [...] ustalili, że Skarżący sprowadzał z terytorium [...] 2700 butelek alkoholu opatrzonego etykietami [...], bez polskich znaków akcyzy?; 2. jeżeli Skarżący nie dopełnił obowiązku opłacenia akcyzy, to dlaczego Naczelnik Urzędu Celnego w [...] dopuścił ten towar akcyzowy bez znaków akcyzy na terytorium Unii Europejskiej? Pismem z 24 września 2015 r. powyższe pismo zostało przekazane Dyrektorowi Izby Celnej w [...]. W piśmie z 8 października 2015 r. Dyrektor Izby Celnej w [...] poinformował Skarżącego, że postawiono mu zarzut przechowywania alkoholu bez polskich znaków akcyzy, a nie sprowadzania alkoholu z terytorium Ukrainy. Skarżącego poinformowano również, że zajęty alkohol nie został dopuszczony do obrotu na terytorium Unii Europejskiej i jest obecnie przedmiotem postępowania sądowego. W piśmie z 19 października 2015 r. Skarżący uznał odpowiedź Dyrektora Izby Celnej w [...] za lakoniczną i poprosił o odpowiedź na następujące pytania: 1. czy towar objęty aktem oskarżenia był zgłaszany do odprawy z Unii Europejskiej na [...] i z [...] do Unii Europejskiej, czy był to przemyt?; 2. jeżeli był to przemyt, ta jakie sankcje dyscyplinarne i karne wyciągnięto wobec funkcjonariuszy odpowiedzialnych za ten przemyt?; 3. jakie sankcje karne wyciągnięto wobec właściciela towaru, przewoźników i kierowców?; 4. kto z funkcjonariuszy odprawiał przy wywozie i przywozie te towary?; 5. kto jest właścicielem tego towaru, przewoźnikiem i kierowcą?; 6. dlaczego Naczelnik Urzędu Celnego w [...] nie oskarża całego Krajowego Zarządu Dróg Publicznych, bo towar poruszał się po drogach publicznych?; 7. czy przerzucenie tego samego towaru przez granicę Unii Europejskiej jest czynem dozwolonym? Jakie organ celny ma dowody, że Skarżący przechowywał towary, skoro on ani żaden z zatrudnionych pracowników nie widzieli tego towaru? W piśmie z 16 listopada 2015 r. Dyrektor Izby Celnej w [...] poinformował Skarżącego, że z uwagi na trwające postępowanie sądowe w niniejszej sprawie wszelkie wątpliwości powinny być rozstrzygnięte przez sąd. Pismem z 22 grudnia 2015 r. Minister Finansów poinformował Skarżącego o stanie sprawy. W skardze do Sądu zarzucono Ministrowi Finansów bezczynność, ponieważ nie odpowiedział na pytania Skarżącego zawarte w pismach z 21 września 2015 r. i 19 października 2015 r. Wniesiono o zobowiązanie organu do odpowiedzi na te pytania, dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, ukaranie dyscyplinarne pracownika ministerstwa i orzeczenie, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W piśmie z 6 marca 2016 r. Skarżący wskazał, że jego pisma nie dotyczyły towaru objętego postępowaniem karnoskarbowym. Podniósł, że nadal nie wie w oparciu o jaki przepis prawa towar akcyzowy bez polskich znaków akcyzy przekraczał granicę RP, kto go zgłaszał, kto był właścicielem tego towaru, kto ten towar odprawiał itp. (a dowody z przekraczania przez granice tego towaru są w aktach sprawy sygn. akt [...]) oraz że pytał też o wskazanie dowodu świadczącego o tym, że to ja przechowywałem towar akcyzowy bez polskich znaków akcyzy w magazynach "[...]", w oparciu o który funkcjonariusze celni wnieśli akt oskarżenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu, ponieważ sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a. zaskarżenie bezczynności jest dopuszczalne w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowienia oraz innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest przede wszystkim wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony. W ocenie Sądu przedmiot zaskarżenia (bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na zawarte w pismach Skarżącego z 21 września 2015 r. i 19 października 2015 r. pytania) nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Znajdujące się w aktach administracyjnych powyższe pisma Skarżącego wskazują na to, że nie są to wnioski o wszczęcie postępowania administracyjnego w konkretnej sprawie indywidualnej, a ich celem jest jedynie uzyskanie odpowiedzi na formułowane w nich pytania związane z prowadzonym przeciwko Skarżącemu postępowaniem karnoskarbowym. Skarżący domagał się udzielenia odpowiedzi na pytania dotyczące postępowania przygotowawczego prowadzonego przeciwko niemu przed Urzędem Celnym w [...]. Skarżącemu przedstawiono zarzut popełnienia czynu z art. 65 § 1 K.k.s. (przechowywania towaru bez polskich znaków akcyzy). Naczelnik Urzędu Celnego w [...] występował w postępowaniu jako finansowy organ postępowania przygotowawczego, a nie jako organ administracji publicznej. Zgodnie z art. 53 § 37 pkt 3 K.k.s., finansowym organem postępowania przygotowawczego jest urząd celny. W myśl zaś art. 53 § 39 pkt 1 K.k.s., organem nadrzędnym nad finansowym organem postępowania przygotowawczego jest miejscowo właściwa izba celna - w sprawach należących do właściwości urzędu celnego. Brak jest w związku z tym stosownych przepisów prawa materialnego do działania Ministra w formach przewidzianych w art. 3 § 2 P.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że wolą ustawodawcy było objęcie kontrolą sądu administracyjnego tylko tych prawnych form działania administracji publicznej, które są podejmowane przez organy administracji publicznej w stosunku do podmiotów administrowanych w indywidualnych sprawach. Akt jest podejmowany w sprawie indywidualnej, gdy jej przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny, którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. Użyte w art. 3 § 2 P.p.s.a. sformułowanie "kontrola działalności administracji publicznej" oznacza, że jest nią objęty jedynie taki akt, który w sposób władczy rozstrzyga sprawę indywidualną. Działalność z zakresu administracji publicznej obejmuje w tym znaczeniu sprawy administracyjne, a więc zadania i kompetencje w zakresie władzy wykonawczej, wykonywane w formie władczej, którą cechuje jednostronność działania, moc wiążąca oraz dopuszczalność stosowania przymusu. Za zasadniczy element charakterystyczny dla określenia aktów z zakresu administracji publicznej uważany być musi element władztwa administracyjnego. Niniejsza sprawa nie mieści się więc w zakresie określonym w art. 3 § 2 i § 3 P.p.s.a., wobec czego nie należy do kognicji sądu administracyjnego. Sąd administracyjny nie ma kompetencji do kontroli postępowania organu w sprawie o przestępstwo skarbowe. Sądem właściwym do rozpoznawania spraw o przestępstwa skarbowe jest sąd powszechny (art. 115 § 1 K.k.s.). W konsekwencji sąd administracyjny nie może orzekać o bezczynności organu w sprawie udzielenia odpowiedzi na pytania dotyczące przebiegu postępowania o przestępstwo skarbowe. Skoro brak przepisu obligującego Ministra do załatwienia pism Skarżącej w formie władczej, to skarga na bezczynność w wydaniu aktów tego rodzaju (władczych) jest niedopuszczalna. Treść złożonego w postępowaniu sądowym pisma z 6 marca 2016 r. nie wskazuje, aby pisma z 21 września 2015 r. i 19 października 2015 r. dotyczyły towaru nie objętego postępowaniem karnoskarbowym. Nawet jednak gdyby tak było, to nie miałoby to znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż Skarżący zarzucił organowi bezczynność w związku z brakiem odpowiedzi na pisma z 21 września 2015 r. i 19 października 2015 r., które dotyczyły towaru objętego postępowaniem karnoskarbowym. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 3 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.