IV SAB/Wa 78/18

Dnia 26 września 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska – Litwiniec Sędzia del. SO Aleksandra Westra (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 września 2018 roku w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Ministra Inwestycji i Rozwoju w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia I. umarza postępowanie sądowe w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia M. S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017 roku nr [...]; II. stwierdza, że Minister Inwestycji i Rozwoju dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Ministra Inwestycji i Rozwoju na rzecz skarżącego M. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. S., działając w imieniu własnym i jako pełnomocnik J. S., wniósł do Ministra Infrastruktury i Budownictwa zażalenie na postanowienie Wojewody [...]Nr [...]z [...]lipca 2017 r. znak [...]odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...]z [...]lutego 2014 r. Zażalenie wpłynęło do kancelarii Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa [...].08.2017 r. Pismem z [...]grudnia 2017 r. (data nadania pisma 19.12.2017) M. S. wezwał Ministra Infrastruktury i Budownictwa do usunięcia naruszenia prawa w sprawie rozpatrzenia wniesionego przez niego zażalenia. Pismem z 3 lutego 2018 r. (data nadania pisma 5.02.2018 r.), M. S. złożył skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury w rozpatrzeniu sprawy. Skarżący wniósł o zobowiązanie Ministra do rozpatrzenia sprawy i wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania. Skarżący wskazał, że pomimo wysłanego ponaglenia sprawa nie została rozpatrzona, ani nie otrzymał wyjaśnień co do przyczyn zwłoki. Postanowieniem z [...]lutego 2018 r. Minister Inwestycji i Rozwoju uchylił w całości postanowienie Wojewody [...]z [...]lipca 2017 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów organ wskazał, że organ rozstrzygnął sprawę bowiem zakończył postępowanie wydając postanowienie [...]lutego 2018 r. Powołano, że na brak załatwienia sprawy w terminie miała wpływ bardzo duża ilość nowych spraw, które wpłynęły do Wydziału Uwłaszczeń i Gospodarki Nieruchomościami, jak również rozstrzyganie spraw wg. kolejności wpływu. Wskazano na trudną sytuację kadrową wydziału, skomplikowany charakter wpływających spraw, jak również konieczność podejmowania wielu czynności celem ich wyjaśnienia. Zaznaczono, że szybkość postępowania nie może pozostawać w sprzeczność z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017 poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne są uprawnione do rozstrzygania skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt. 1-4 w/wym. art. 3 i w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1 – 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z § 1a art. 149 p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei § 1b stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Na podstawie § 2 art. 149 sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Skarga wniesiona w tym trybie jest środkiem dyscyplinującym organy administracji publicznej do terminowego załatwiania spraw, mającym na celu wyeliminowanie stanu przewlekłości organu i doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej. Warunkiem wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania zgodnie z art. 52 § 1 tej ustawy jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Skarżący dopełnił tego wymogu, składając do zażalenie z 19 grudnia 2017 r. (data wpływu pisma do kancelarii Ministra 20.12.2017 r.) na przewlekłość organu w przedmiocie rozpoznania zażalenia na postanowienie Wojewody. Organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 k.p.a., który wskazuje, iż organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy, wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). Jednocześnie zgodnie z art. 36 § 1 i 2 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że po stronie organu wystąpiły przesłanki pozwalające stwierdzić bezczynność organu w prowadzeniu postępowania. Od daty wpływu zażalenia tj. 10.08.2017 r. do dnia wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie 26.02.2018 r. upłynęło ponad 6 miesięcy. W tym okresie czasu nie były w sprawie podejmowane żadne czynności, jak również nie informowano stron w trybie art. 36 k.p.a. o przyczynach zwłoki i przewidywanym terminie załatwienia sprawy. Wskazać należy, że braki kadrowe i trudności organizacyjne nie zwalniają organu od obowiązku rozpoznania sprawy w terminach wskazanych w kodeksie postępowania administracyjnego. Niezależnie również od obowiązku rozpoznania sprawy zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. organ winien dokładać wszelkich starań celem załatwienia spraw bez zbędnej zwłoki, oraz informować strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie, podając przewidywany termin zakończenia postępowania. Niewątpliwie w przedmiotowej sprawie organ nie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków. Jednak biorąc pod uwagę termin załatwienia sprawy przez Ministra, Sąd uznał, że w sprawie nie miała miejsca bezczynność z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza bowiem wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, czy oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja rażącej bezczynności nie zaistniała. Brak jest bowiem podstaw do stwierdzenia, że zaniechanie organu było zamierzone. Ponadto, z uwagi na wydanie [...].02.2018 r. rozstrzygnięcia w sprawie przez Ministra, postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia sprawy należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt. 3 p.p.s.a. Organ wydał bowiem rozstrzygnięcie po dniu wniesienia skargi na bezczynność, a przed dniem wyrokowania w sprawie. Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a w związku z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., w zw. z art. 120 p.p.s.a., sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a., na które to koszty składa się opłata od skargi.