IV SAB/Wa 81/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-09-24

Skład orzekający: Karolina Kisielewicz-Malec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochód nie wystarcza na pokrycie bieżących kosztów utrzymania, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której miesięczny dochód netto wynosi 991,93 zł i nie wystarcza na pokrycie bieżących kosztów utrzymania, a dodatkowo korzysta z pomocy społecznej, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wnioskujący wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Stan faktyczny
B. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na bezczynność Marszałka Województwa w przedmiocie uzgodnienia granic parku. Skarżąca wskazała, że jej jedynym dochodem jest emerytura w wysokości 991,93 zł netto miesięcznie, posiada nieruchomości, ale jej dochód nie wystarcza na bieżące utrzymanie, a także korzysta z pomocy społecznej. Wcześniejsza skarga na bezczynność została odrzucona, a skarżąca zamierza zaskarżyć postanowienie o odrzuceniu skargi.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolniono skarżącą od kosztów sądowych i ustanowiono dla niej radcę prawnego z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 24 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie rady prawnego w sprawie ze skargi B. K. na bezczynność Marszałka Województwa [...] w przedmiocie uzgodnienia granic parku postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj.: 1). zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2).ustanowić dla skarżącej radcę prawnego z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w W.. Wnioskiem złożonym na druku PPF w dniu 17 września 2012 r. B. K. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Sprawa, do której złożyła wniosek została wszczęta z Jej skargi na bezczynność Marszałka Województwa [...] w przedmiocie uzgodnienia granic [...] Parku Krajobrazowego. Sprawa została zakończona przed Sądem I instancji (Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie) na mocy postanowienia z dnia 6 września 2012 r. o odrzuceniu skargi, z uwagi na jej niedopuszczalność. W dniu 17 września 2012 r. B. K. złożyła w Sądzie wniosek o przyznanie prawa pomocy. We wniosku PPF wyraziła zamiar zaskarżenia postanowienia WSA z 6 września 2012 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z wniosku PPF oraz nadesłanych przez skarżącą dokumentów źródłowych wynika, że prowadzi ona jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jedynym źródłem jej utrzymania jest emerytura w miesięcznej wysokości 1171,00 zł. (brutto) tj. 991,93 zł. (netto). B. K. posiada mieszkanie o powierzchni 52 m2, działkę rolno-leśną o powierzchni 1,84 ha, działkę leśną o powierzchni 1,79 ha oraz działkę rolną o powierzchni 0,26 ha. Na rachunku bankowym prowadzonym przez Kredyt Bank S.A. pozostają środki w wysokości 10,08 USD. Z kolei saldo na rachunku bankowym wnioskodawczyni w PKO Banku Polskim w dniu 17 sierpnia 2012 r. – wynosiło 847,33 zł. Jak wynika z nadesłanego wyciągu, w okresie od 23 lipca 2012 r. do 17 sierpnia 2012 r., poza emeryturą na rachunek nie wpłynęły inne środki, zaś już 10 sierpnia 2012 r. (tj. tydzień przed wpływem świadczenia emerytalnego) rachunek wskazywał saldo ujemne (-133,10 zł.). Skarżąca nie posiada wartościowych przedmiotów, papierów wartościowych. B. K. przeznacza 310,65 zł miesięcznie na opłaty mieszkaniowe. Miesięczny koszt opłat za telefon wynosi ok. 65 zł., a opłat za telewizję 80,45 zł. Łączna kwota kwartalnych rat podatku od nieruchomości i podatku leśnego wynosi 67,00 zł. Skarżąca korzysta z pomocy opieki społecznej w formie specjalnych zasiłków celowych na opłaty za energię elektryczną i gaz (vide: decyzje Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2011 r., [...] maja 2012 r., z [...] lipca 2012 r. o przyznaniu tego zasiłku). Stwierdzono, co następuje: Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270).,dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wnioskujący o tę pomoc wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1). Sąd może również przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, o ile strona (osoba fizyczna) wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawaną osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, która uniemożliwia lub ogranicza dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin. Skarżąca ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o przyznanie pełnomocnika (radcy prawnego) z urzędu, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Powinna zatem wykazać (uprawdopodobnić), że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy). Zdaniem referendarza sądowego, B. K. wywiązała się w sposób należyty z tego obowiązku. Skarżąca znajduje się w skomplikowanej sytuacji życiowej. Dochód, którym dysponuje (991,93 zł. netto miesięcznie), nie tylko nie pozwala na poczynienie oszczędności, które mogłyby zostać przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika procesowego z wyboru, ale nie wystarcza nawet na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania skarżącej. Świadczy o tym m.in. okoliczność, że na pokrycie części wydatków niezbędnych do utrzymania się (energia, gaz) skarżąca otrzymuje środki z pomocy społecznej, które z zasady służą umożliwieniu przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których rodzina (osoba) nie jest w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ustawy z dnia 12 marca 200 4. o pomocy społecznej, Dz.U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.) i przyznawane są w oparciu o kryterium niskiego dochodu bądź osoby, bądź rodziny (art. 8 tej ustawy). Z tej przyczyny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. Niniejsze postanowienie jest równoznaczne z udzieleniem radcy prawnemu pełnomocnictwa (art. 244 § 2 P.p.s.a.). Osobę radcy prawnego wyznaczy dla skarżącej Okręgowa Izba Radców Prawnych w W.. Zwolnienie od kosztów sądowych oznacza zaś, ze strona nie będzie zobowiązana do uiszczania jakichkolwiek opłat i wydatków związanych z niniejszym postępowaniem (wniesieniem skargi kasacyjnej).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło