IV SAB/Wa 81/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie sędzia WSA Renata Nawrot, sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym w dniu 27 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi S. N., J. S., A. S., K. S., M. K., A. J., H. W. i Z. S. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. zobowiązuje Ministra Infrastruktury i Budownictwa do rozpatrzenia wniosku z dnia 7 maja 2015 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2015 r., znak: [...] w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Ministrowi Infrastruktury i Budownictwa grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych; 4. zasądza od Ministrowi Infrastruktury i Budownictwa solidarnie na rzecz skarżących S. N., J. S., A. S., K. S., M. K., A. J., H. W. i Z. S. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. S. N., J. S.A. S., K. S., M. K., A. J., H. W. i Z. S. pismem z 15 stycznia 2016 r. wnieśli skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku z 7 maja 2015 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak: [...] stwierdzającą, że orzeczenie Prezydium Rady Narodowej Miasta P.- Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia 17 czerwca 1960 r. nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w P.- księga wieczysta [...] , tom IV, karta 88, o pow. 974 m2, stanowiącej tabularną współwłasność J.i W.P. (pkt 4 orzeczenia) zostało wydane z naruszeniem prawa. Skarżący wystąpili z wnioskiem o: 1) zobowiązanie Ministra do rozpatrzenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia temu organowi akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego orzeczenia Sądu, wniosku skarżących o ponowne rozpoznanie sprawy względnie wniosku o sprostowanie orzeczenia; 2) stwierdzenie, że Minister dopuścił się bezczynności w rozpoznawaniu ww. wniosków; 3) stwierdzenie, że bezczynność w rozpoznawaniu ww. wniosków miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4) przyznanie od organu na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku 2015, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów z uwagi na nieuzasadnioną bezczynność, bowiem organ winien dokonać jedynie drobnej korekty zaskarżonej decyzji, oraz prowadzenie postępowania od wielu lat; 5) zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego. W uzasadnieniu skarżący podkreślili, że pomimo upływu 8 miesięcy od złożenia wniosku organ nie wydał żadnego rozstrzygnięcia oraz nie poinformował o przyczynach zwłoki nie rozpoznania sprawy w termie do 30 listopada 2015 r. wskazanym w zawiadomieniu o przewidywanym terminie rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie stwierdzając, iż zarzuty skargi są niezasadne. Jednocześnie organ wyjaśnił, że pismem z 12 czerwca 2008 r. S. N. zwróciła się z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia Prezydium Rady Narodowej Miasta P. - Urząd Spraw Wewnętrznych z 17 czerwca 1960 r. Rozpoznając powyższy wniosek Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z [...] kwietnia 2015 r. znak: [...] stwierdził, że ww. orzeczenie z 17 czerwca 1960 r. w pkt 4 zostało wydane z naruszeniem prawa. Prezydent Miasta P. wnioskiem z 4 maja 2015 r. wystąpił o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej powyższą decyzją z [...] kwietnia 2015 r. Wnioskiem z 7 maja 2015 r. (wpływ do organu 11 maja 2015 r.) również S.N. wystąpiła o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. decyzją z [...] kwietnia 2015 r., względnie o sprostowanie skarżonej decyzji w ten sposób, że sformułowanie "pkt 4 orzeczenia" należy zastąpić "pkt A.4 orzeczenia", a sformułowanie "w części dot. pkt 4" sformułowaniem "w części dot. pkt. A.4". Minister Infrastruktury i Rozwoju wskazał, że pismem z 23 czerwca 2015 r. wezwał Prezydenta Miasta P. do uzupełnienia braków formalnych wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez jego sprecyzowanie. Natomiast po uzyskaniu odpowiedzi, zawiadomieniem z 16 lipca 2015 r. znak: [...] poinformował strony o prowadzonym postępowaniu o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując termin do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym oraz przewidywany termin rozstrzygnięcia do 30 listopada 2015 r. Odnosząc się do zarzutów skargi organ zwrócił uwagę na skomplikowany charakter spraw rewindykacyjnych i wielość podejmowanych czynności. Zdaniem organu analiza archiwalnych akt wywłaszczeniowych wymaga obszernej znajomości przepisów prawa ówcześnie obowiązującego oraz wiedzy historycznej i znajomości pojęć. Czynności z tym związane są czasochłonne i nie sposób je pomijać przy rozważaniu zasadności skargi na bezczynność. Ponadto Minister wskazał, iż na przedłużenie postępowania wpływ miała reorganizacja Ministerstwa, jak również zmiany w organizacji Rady Ministrów. Ze względu zatem na znaczną ilość spraw prowadzonych w Departamencie Orzecznictwa (ok. 5000) usunięcie opóźnień w krótkim czasie jest niemożliwe. Niemożność zakończenia sprawy w terminie wynika także z trudnej sytuacji kadrowej w Wydziale ds. Rewindykacji Mienia. Sprawy rewindykacyjnych rozstrzygane są (co do zasady) wg kolejności wpływu, a przy ograniczonych zasobach kadrowych przyspieszenie w sposób radykalny rozpatrzenia jednej ze spraw nieuchronnie prowadziłoby do opóźnienia pozostałych. Nadto ze względu na trudną merytorycznie materię wdrażanie nowych pracowników, pomimo posiadania przez nich stosownego wykształcenia i innych potrzebnych kwalifikacji, ma charakter długotrwały. Odnosząc się do wniosku skarżących o przyznanie każdemu z nich sumy pieniężnej organ wskazał na jego niezasadność z uwagi na nie oznaczenie szkody lub innego rodzaju uszczerbku spowodowanego bezczynnością organu, uzasadniającego przyznanie na ich rzecz sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Na wstępie należy wskazać, że bezczynność organu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej "P.p.s.a.") ma miejsce wówczas, gdy organ w ustawowym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie lub postępowanie takie wprawdzie prowadził, ale nie zakończył go – mimo istnienia ustawowego obowiązku – wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął też stosownej czynności. Nadto skarga na bezczynność dopuszczalna jest niezależnie od powodów, dla których dany akt lub czynność nie zostały podjęte, w szczególności bez względu na to, czy przyczyna tej opieszałości jest zawiniona, czy też nie. Podkreślenia również wymaga, że dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma znaczenia z jakich powodów dany akt administracyjny nie został wydany, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana przyczynami zawinionymi lub niezawinionymi przez organ. Okoliczności, które spowodowały bezczynność organu, a także jego opieszałe działanie w toku rozpoznawania sprawy, w tym znaczące przekraczanie terminów, mają znaczenie dla oceny sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie P.p.s.a. Sąd stwierdza, że okoliczności faktyczne niniejszej sprawy nie są sporne. Jak wynika z akt administracyjnych organ nie rozpoznał wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z [...] kwietnia 2015 r. znak: [...] i do dnia orzekania przez Sąd decyzja nie została wydana. Oznacza to, że Minister Infrastruktury i Budownictwa pozostaje w tej sprawie bezczynny. Nie ulega wątpliwości, że postępowanie Ministra pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. Takie procedowanie podważa także wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy należało uznać za uzasadniony. Stwierdzenie stanu bezczynności zobowiązuje sąd administracyjny do zastosowania art. 149 § 1 P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, termin jednego miesiąca od daty zwrotu akt organowi, jest po pierwsze terminem, w którym organ jest w stanie załatwić sprawę, a po drugie jest to termin, jaki przepisy k.p.a. wyznaczają organom na załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego (art. 35 § 3 zd. 1 k.p.a.). Tak określony termin jest wobec tego terminem z całą pewnością wystarczającym do tego aby zakończyć postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu, stwierdzona bezczynność rażąco narusza prawo, ponieważ od chwili złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do dnia wyrokowania w zakresie bezczynności organu w tej sprawie upłynęło ponad 11 miesięcy. Tak długi czas niezałatwienia sprawy w sposób oczywisty świadczy o rażącym naruszeniu prawa skarżących do załatwienia sprawy administracyjnej w terminach określonych w przepisach k.p.a. Argumenty podniesione przez Ministra w odpowiedzi na skargę o skomplikowanym charakterze sprawy, rozpoznawaniu spraw wg kolejności wpływu, zmianach organizacyjnych i problemach kadrowych nie mogą stanowić usprawiedliwienia i uzasadniać zwłokę organu w wydaniu decyzji. Niepodejmowanie przez organ czynności w sprawie mających na celu jej załatwienie należy uznać za bierność, która przesądza o jego bezczynności. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zobowiązał Ministra Infrastruktury i Budownictwa do rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie jednego miesiąca do daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz orzekł, że organ ten dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz 1a P.p.s.a. Powyższe uzasadniało wymierzenie organowi grzywny w wysokości 500 zł, na podstawie art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a. Orzeczenie o przyznaniu od organu sumy pieniężnej na rzecz skarżących nie było możliwe z uwagi na nie oznaczenie szkody lub innego rodzaju uszczerbku spowodowanego bezczynnością organu, zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a.