IV SAB/Wa 88/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Sędzia WSA – Anna Szymańska po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2015r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. U. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie wydania zaświadczenia postanawia: - zasądzić od Prezydenta W. na rzecz skarżącego R. U. kwotę 135,50 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. R. U. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie wydania zaświadczenia o określonej treści. Ponieważ w sprawie nie było sporne, że Prezydent W. pismem z dnia 17 kwietnia 2014 r. udzielił skarżącemu żądanych informacji, a więc ustał stan bezczynności organu, Sąd, mając na uwadze treść uchwały NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, umorzył postępowania w zakresie skargi na bezczynność organu (pkt 2 sentencji). Niemniej jednak, w ocenie Sądu bezczynność Prezydenta W. nie miała charakteru rażącego (pkt 1 sentencji). Odnosząc się do wniosku skarżącego o zasądzenie wymienionych w skardze kosztów postępowania, Sąd podał, że zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe (opłaty sądowe i wydatki), koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Katalog niezbędnych kosztów postępowania wskazany w art. 205 p.p.s.a. jest zamknięty (wyczerpujący). W tej sytuacji, koszty związane z prowadzeniem korespondencji i sporządzeniem skargi poniesione przez stronę w związku z tym postępowaniem, nie mogły podlegać zasądzeniu czy też zwrotowi na rzecz skarżącego (por. np. postanowienie NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1490/09). W tych okolicznościach Sąd zasądził od Prezydenta W. na rzecz skarżącego jedynie zwrot kwoty 100 zł uiszczonej tytułem wpisu od skargi w dniu 26 maja 2014 r. (pkt 3 wyroku). Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu zażalenia R. U. na rozstrzygnięcie zawarte w pkt 3 wyroku Sądu I instancji, postanowieniem z dnia 28 listopada 2014 r. sygn. akt I OZ 1099/14 uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i w tym zakresie przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił stanowiska Sądu I instancji, że katalog niezbędnych kosztów postępowania wskazany w art. 205 p.p.s.a. jest zamknięty (wyczerpujący). Według Sądu II instancji przepis art. 205 p.p.s.a. powinno się interpretować w ten sposób, że sąd, rozstrzygając o kosztach postępowania, może zasądzić na rzecz strony nie tylko zwrot kosztów wskazanych w tym przepisie, lecz także zwrot innych poniesionych przez stronę kosztów, jeżeli okażą się one niezbędne do celowego dochodzenia praw (por. uchwała SN z dnia 12 marca 2003 r., III CZP 2/03, OSNC 2003, Nr 12, poz. 161 z aprobującą glosą A. Nowaka, Glosa 2004, Nr 10). Niezbędność oraz celowość kosztów postępowania podlega ocenie sądu i jest uzależniona od konkretnych okoliczności sprawy oraz od jej charakteru. Sąd zatem, wydając rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania, powinien rozważyć, czy czynność powodująca koszty była – według stanu na moment jej podjęcia przez stronę – obiektywnie potrzebna do ochrony praw strony i czy poniesione w związku z tą czynnością przez stronę koszty były obiektywnie konieczne, co dotyczy również ich wysokości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny uchylając rozstrzygnięcie Sądu I instancji w sprawie kosztów postępowania, powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 2003 r. sygn. akt III CZP 2/03. Zgodnie z tą uchwałą, do kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw i celowej obrony strony reprezentowanej przez adwokata podlega zaliczeniu wydatek poniesiony przez nią w związku z koniecznością uiszczenia opłaty skarbowej od dokumentu stwierdzającego ustanowienie pełnomocnika. W tym miejscu trzeba przypomnieć, że skarżący domaga się od organu zwrotu: 1) 240 zł – za sporządzenie projektu skargi w formie elektronicznej, 2) 11,20 zł – za wydruk skargi i kopie 26 stron załączników, 3) 11,20 zł za kopie odpisu skargi i załączników, 4) 30 zł – za odpis zwykły z księgi wieczystej, 5) 4,20 zł. za znaczki opłaty pocztowej za nadanie skargi do organu, 6) 5, 50 zł. - za znaczki opłaty pocztowej przesyłki zawierającej wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa, 7) 0,60 zł – 2 koperty, 8) 2,80 zł. – za wydruk wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Sąd podkreśla, że w ramach uregulowanej w rozdziale 1 działu V p.p.s.a. instytucji zwrotu kosztów postępowania między stronami, strona nie może domagać się zwrotu wszystkich kosztów jakie kiedykolwiek poniosła w związku ze sprawą administracyjną, która swój finał znalazła przed sądem administracyjnym. Instytucja zwrotu kosztów postępowania uregulowana jest w ustawie dotyczącej wyłącznie postępowania przed sądem administracyjnym i już z tego względu odnosi się wyłącznie do kosztów, jakie strona ponosi w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Oznacza to, że do podlegających zwrotowi kosztów postępowania sądowoadministracyjnego nie zaliczają się koszty ponoszone w postępowaniu przed organem administracji publicznej, ani koszty przygotowawcze przed wniesieniem sprawy do sądu (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt III SA/Lu 923/13, lex nr 1526272). Niemniej jednak, w przypadku skargi na bezczynność organu – a taka sytuacja ma miejsce w rozpoznanej sprawie – złożenie wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest konieczne do zainicjowania postępowania przed sądem administracyjnym w danej instancji, a koszt wydruku i nadania tego wezwania do organu (znaczek i koperta) tj. 8,70 zł. stanowi koszt niezbędny do celowego dochodzenia praw w rozumieniu art. 205 p.p.s.a. Zdaniem Sądu, do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście nie należą koszty udzielenia porad prawnych. Takie stanowisko wyraził m. in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyrokach z dnia 5 marca 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 142/08 (lex nr 524094) oraz z dnia 31 sierpnia 2005 r., sygn. akt II SAB/Wa 134/05 (lex nr 191797). W związku z tym w niniejszej sprawie w zasądzonych kosztach postępowania nie został uwzględniony wykazywany przez skarżącego jako wydatek koszt sporządzenia projektu skargi w formie elektronicznej (240 zł.) Sąd uznał natomiast, że wydatki na wydruk skargi i sporządzenie jej kopii oraz wydatki związane z wniesieniem skargi do Sądu za pośrednictwem organu (znaczek i koperta) tj. 26,80 zł., to wydatki podlegające zwrotowi, bowiem mieszczą się w katalogu niezbędnych kosztów postępowania wskazanych w art. 205 § 1 p.p.s.a. Co do wykazywanego przez stronę kosztu odpisu zwykłego z księgi wieczystej, stwierdzić należy, że nie są to wydatki podlegające zwrotowi. Strona nie została zobowiązana do przedłożenia tego odpisu, a po drugie, okoliczność, którą odpis ów miałby wykazywać, pozostawała między stronami bezsporna, co niejako podważa niezbędny i celowy charakter poniesionej opłaty. Biorąc to wszystko pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądził od Prezydenta W. na rzecz skarżącego R. U. kwotę 135,50 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Na tę kwotę składa się wpis od skargi (100 zł) oraz inne, powyżej wymienione koszty, poniesione przez skarżącego w celu dochodzenia swoich praw.