IV SAB/Wa 9/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant ref. staż. Krystyna Stępniak-Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2015 r. sprawy ze skargi R. Sp. z o. o. z siedzibą w W., H. S.A. z siedzibą w W., M. A. i J. A. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania I. umarza postępowanie sądowe w przedmiocie zobowiązania Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z [...] maja 2014 r. w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania; II. stwierdza, iż bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącej R. Sp. z o. o. z siedzibą w W. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; IV. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącej H. S.A. z siedzibą w W. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; V. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących M. A. i J. A. solidarnie kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu [...] grudnia 2014 r. [...] sp. z o.o., [...] S.A. oraz M. A. i J. A. wnieśli skargę (uzupełnioną w replice na odpowiedź organu na skargę z [...] stycznia 2015 r.) na bezczynność Prezydenta m. W. - jako organu właściwego do rozpatrzenia wniosku z [...] maja 2014 r. o ustalenie i wypłatę odszkodowania – w trybie art. 98 ust. 3 w zw. z art. 129 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami – z tytułu przejścia z mocy prawa na m. W. działek gruntu o nr ew. [...],[...],[...] i [...] z obrębu [...] położonych przy ul. [...] w W., które zostały wydzielone przez projektowane drogi gminne. Skarżący zażądali: - zobowiązania organu do wydania decyzji administracyjnej w terminie 30 dni od dnia doręczenia akt sprawy, - stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, - wymierzenia organowi grzywny na mocy art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, - zasądzenia od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zarzucili Prezydentowi naruszenie art. 7, art. 8, art. 12 § 1, art. 35 § 1 i § 3 oraz art. 36 § 1 K.p.a. przez rażące przekroczenie terminów załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym. W uzasadnieniu skargi opisali stan faktyczny i zajmowane stanowisko w sprawie poparli przykładowym orzecznictwem sądów administracyjnych. Prezydent m. W. - w odpowiedzi na skargę – wniósł o oddalenie skargi. Podał, że w dniu [...] maja 2014 r. do organu wpłynął wyżej opisany wniosek skarżących. Po wyjaśnieniach z Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami dla Dzielnicy M. odnośnie przeprowadzonyh rokowań z radcą prawnym R. S. reprezentującym [...] sp. z o.o., [...] S.A. oraz J. A. i M. A. ustalono, iż nie podjęto dalszych negocjacji z [...] sp. z o.o. oraz [...] S.A., zaś do dnia przygotowania niniejszego pisma nie przeprowadzono rokowań z J. A. i M. A. Jednocześnie organ wskazał, że pismami z sierpnia 2014 r. i grudnia 2014 r. pełnomocnik stron został wezwany do uzupełnienia dokumentów o oryginał lub kopię poświadczonego za zgodność z oryginałem pełnomocnictwa udzielonego przez J. A. i M. A. do złożenia przedmiotowego wniosku i występowania w ich imieniu. Również zauważono, że Wojewoda [...] postanowieniem z [...] września 2014 r. po rozpatrzeniu zażalenia pełnomocnika stron na niezałatwienie sprawy w terminie przez Prezydenta m. W., wniesione w sprawie zażalenie uznał za nieuzasadnione. Przy piśmie z [...] grudnia 2014 r. pełnomocnik stron uzupełnił w całości złożony [...] maja 2014 r. wniosek. Pismem z [...] stycznia 2015 r. strony zostały poinformowane, że w sprawie przygotowany został projekt decyzji administracyjnej, który obecnie podlega procedurze i kontroli wewnętrznej, zaś rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiotowej sprawie nastąpi do dnia [...] czerwca 2015 r. Reasumując, w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki wynikające z treści art. 35 i art. 36 K.p.a. Strony zostały poinformowane o przyczynie opóźnienia oraz o nowym terminie zakończenia postępowania, zgodnie z zaleceniami art. 37 K.p.a. W związku z powyższym Prezydent m. W. nie pozostaje w bezczynności, a skargę złożoną w niniejszej sprawie należy uznać za bezzasadną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Sądy administracyjne – na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a.] - kontrolują działalność administracji publicznej, orzekając w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1- 4a tej ustawy. Dotyczy to spraw, które mogą być zakończone decyzją lub postanowieniem, albo odnoszą się do innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w chwili orzekania. Uwzględniając skargę na bezczynność, sąd administracyjny zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa - art. 149 § 1 P.p.s.a. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w ustawowym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu (T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005 r., str. 86). Załatwienie wniosku powinno nastąpić nie później niż w terminie przewidzianym w art. 35 § 3 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem, załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W razie, więc bezskutecznego upływu dwumiesięcznego terminu należy uznać, że organ pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy. Z akt sprawy wynika, że skarżący pismem z [...] maja 2014 r. wnieśli o ustalenie i wypłatę odszkodowania – w trybie art. 98 ust. 3 w zw. z art. 129 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami – z tytułu przejścia z mocy prawa na m. W. działek gruntu o nr ew. [...],[...],[...] i [...] z obrębu [...] położonych przy ul. [...] w W., które zostały wydzielone przez projektowane drogi gminne. Od [...] czerwca do [...] sierpnia 2014 r. organ gromadził akta sprawy. W międzyczasie, bo w okresie od [...] lipca 2014 r. do [...] września 2014 r. toczyło się postępowanie zażaleniowe w trybie art. 37 § 1 K.p.a. Postanowieniem z [...] września 2014 r. Wojewoda [...] uznał wniesione przez skarżących zażalenie za nieuzasadnione. Pismem z [...] września 2014 r., doręczonym skarżącym [...] września 2014 r., Prezydent m. W. zawiadomił o wszczęciu postępowania odszkodowawczego i wezwał skarżących do przedłożenia: oryginalnego tytułu własności, pełnomocnictwa udzielonego mu przez skarżących i odpisu z KRS. Większość braków skarżący uzupełnili [...] października 2014 r., a wszystkie [...] grudnia 2014 r., po ponownym wezwaniu organu za pismem z [...] grudnia 2014 r. Również pismem z [...] grudnia 2014 r. organ zwrócił się do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu m. W. w Dzielnicy M. z prośba o udzielenie informacji – czy odbyły się kolejne rokowania w sprawie ustalenia odszkodowania za udziały [...] sp. z o.o. i [...] SA oraz czy zostały przeprowadzone rokowania z M. A. i J. A. W odpowiedzi – piśmie z [...] grudnia 2014 r. – podano, że nie przeprowadzano dalszych negocjacji z wymienionymi Spółkami i nie przeprowadzono negocjacji z M. A i J A. W dniu [...] grudnia 2014 r. doszło do wniesienia skargi, a w dniu [...] stycznia 2014 r. organ przesłał skargę wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy do tut. Sądu. Zawiadomieniem z [...] stycznia 2015 r. organ poinformował skarżących, że rozstrzygnięcie merytoryczne nastąpi do [...] czerwca 2015 r. Ostatecznie, [...] lutego 2015 r., Prezydent m. W. wydał decyzję umarzającą postępowanie w sprawie wnioskowanego odszkodowania. Kontrolując działanie Prezydenta m. W., począwszy od dnia wpływu wniosku, tj. od [...] maja 2014 r., uznano że organ ten pozostawał w bezczynności, niemniej stwierdzona bezczynność nie miała charakteru rażącego. W tym uznaniu najistotniejsze były następujące fakty: - po pierwsze Prezydent dopiero po ponad miesiącu od wpływu wniosku dokonał pierwszej czynności w postępowaniu. Czynnością tą było wezwanie Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu m. W. w Dzielnicy M. o nadesłanie akt podziałowych nieruchomości objętych wnioskiem odszkodowawczy; - po drugie Prezydent dopiero po czterech miesiącach od wpływu wniosku poinformował skarżących o wszczęciu postępowania odszkodowawczego; - po trzecie Prezydent dopiero po prawie dwóch miesiącach od otrzymania ([...] października 2014 r.) odpowiedzi skarżących na wezwanie z [...] września 2014 r. i częściowego uzupełnienia braków formalnych, ponowił wezwanie w dniu [...] grudnia 2014 r. o jeszcze brakujący dokument pełnomocnictwa; - po czwarte Prezydent dopiero po dziewięciu miesiącach od wpływu wniosku skarżących o odszkodowanie wydał decyzję. W kontekście poczynionych rozważań należy podkreślić, że na długość trwania kontrolowanego postępowania wpłynęło również postępowanie zażaleniowe toczące się w trybie art. 37 § 1 K.p.a., czyli niezależnie od Prezydenta m. W. Ponadto nieuzupełnienie przez skarżących na pierwsze - w ocenie Sądu – zasadne wezwanie wszystkich braków formalnych wniosku a dalej i niemożność dysponowania aktami sprawy po ich przesłaniu wraz ze skargą do tut. Sądu. Wszystko to doprowadziło Sąd do stwierdzenia, że w sprawie mieliśmy do czynienia z bezczynnością organu administracji publicznej na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego. Organ nie rozpoznał sprawy w terminie wynikającym z uregulowań Kodeksu postępowania administracyjnego, a w pewnych okresach jej rozpoznawania pozostawał w bezczynności, niemniej opisana zwłoka nie miała rażącego charakteru i nie uzasadniała wymierzenia grzywny. Z kolei zakończenie postępowania wydaniem w dniu [...] lutego 2015 r. decyzji, skutkowało tym, że Sąd w chwili orzekania nie mógł już zobowiązać Prezydenta m. W. do wydania w określonym terminie aktu. W tym stanie rzeczy Sąd – na mocy art. 149 § 1 P.p.s.a. – orzekł jak w punktach I i II, zaś o kosztach postanowiono - w punktach III, IV i V - na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.