IV SAB/Wa 91/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Sękowska Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Golat Sędzia WSA Jarosław Łuczaj (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 maja 2018 r. sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Ministra Inwestycji i Rozwoju do rozpatrzenia wniosku A. S., M. L., K. S. i I. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...]; 2. stwierdza, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzeniu wniosku, o którym mowa w pkt 1. wyroku; 3. stwierdza, że bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Ministra Inwestycji i Rozwoju na rzecz A. S. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 12 lutego 2018 r. A. S., reprezentowany przez adwokata, wniósł skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w zakresie rozpoznania wniosku jego, M. L., K. S. i I. W. z dnia [...] grudnia 2016 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją tego Ministra z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...], odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji orzekających o odszkodowaniu za przejętą na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów art. 35 § 1, 2 i 3 kpa oraz art. 36 kpa, poprzez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy wniósł o: 1) zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie miesiąca od uprawomocnienia się wyroku, 2) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę, Minister Inwestycji i Rozwoju, będący obecnie organem właściwym w sprawie, wniósł o jej oddalenie oraz wskazał, że przy ocenie bezczynności należy mieć na uwadze m.in. na dużą liczbę prowadzonych przez niego spraw i zmiany organizacyjne w łonie Rady Ministrów. Organ podniósł także skomplikowany charakter sprawy konkludując, że w jego ocenie nie pozostaje on w bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 18 listopada 2015 r. A. S., M. L., K. S. i I. W. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] sierpnia 1982 r., nr [...] i decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1982 r., nr [...]. Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...], Minister Infrastruktury i Budownictwa odmówił stwierdzenia nieważności powyższych decyzji. Na skutek skargi A. S., wyrokiem z dnia 10 stycznia 2017 r., sygn. Akt IV SAB/Wa 416/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Ministra Infrastruktury i Budownictwa do wydania aktu administracyjnego w sprawie rozpatrzenia wniosku A. S., M. L., K. S. i I. W. o stwierdzenie nieważności wskazanych wyżej decyzji Naczelnika Gminy w [...] i Wojewody [...], stwierdził że Minister dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia powyższego wniosku, a bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzył temu organowi grzywnę w wysokości 1.000 zł i zasądził od niego na rzecz A. S. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Od powyższego wyroku, Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, datowaną na 15 marca 2017 r.. Z kolei w dniu 6 grudnia 2016 r., A. S., M. L., K. S. i I. W. złożyli wniosek do Ministra Infrastruktury i Budownictwa o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej jego decyzją z dnia [...] listopada 2016 r.. Pismem z dnia 9 grudnia 2016 r. Minister zawiadomił strony postępowania o wniesieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz pouczył je o treści art. 10 § 1 oraz art. 41 § 1 i 2 kpa. Dnia 23 września 2017 r. do Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa wpłynęło wezwanie A. S., M. L., K. S. i I. W. do usunięcia naruszenia prawa jakim jest niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa. Pismem z dnia 8 marca 2018 r., powołując się na skomplikowany charakter sprawy, organ poinformował strony postępowania, iż nie było możliwe jego zakończenie w terminie określonym w art. 35 kpa i wskazał przewidywany termin załatwienia sprawy do 16 kwietnia 2018 r.. W dniu 12 lutego 2018 r. A. S. wniósł skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w zakresie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z dnia [...] marca 2018 r., nr [...], po rozpoznaniu wniosku A. S., M. L., K. S. i I. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Inwestycji i Rozwoju utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Bezspornym jest, że ostatecznie decyzją z dnia [...] marca 2018 r. wniosek m.in. skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] – został rozstrzygnięty przez aktualnie właściwy organ. Art. 161 § 1 pkt 3) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: ppsa) stanowi, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż skuteczne cofnięcie skargi przez skarżącego lub śmierć strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Z uwagi na powyższe, wobec wydania przez organ decyzji z dnia [...] marca 2018 r. w przedmiocie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, bezprzedmiotowy stał się zawarty w skardze wniosek skarżącego o zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie dotyczącej wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie miesiąca od uprawomocnienia się wyroku. Dlatego też Sąd orzekł jak w punkcie 1. sentencji. Z art. 149 § 1 ppsa wynika, że uwzględniając skargę na bezczynność sąd: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1a ppsa, jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei w myśl art. 149 § 2 ppsa, w przypadku, o którym mowa w § 1 sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Przechodząc do analizy zarzutów skargi przywołać należy treść powołanych w tym względzie przepisów. I tak w art. 35 kpa wskazno, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1), niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2), a załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i 3a (§ 4). Ponadto, zgodnie z art. 36 kpa, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia i ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. W zakresie terminów załatwienia sprawy objętej wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy brak jest odmiennych regulacji, niż przedstawione wyżej. Jak wynika z akt postępowania administracyjnego, po wpłynięciu do organu wniosku m.in. skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie były podejmowane żadne czynności, poza pismem z dnia 9 grudnia 2016 r., którym organ zawiadomił strony postępowania o wniesieniu tego wniosku o oraz pouczył je o treści art. 10 § 1 oraz art. 41 § 1 i 2 kpa. Dopiero złożenie przez stronę w dniu 26 września 2017 r. wezwania do usunięcia naruszenia prawa przez nieterminowe załatwienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, doprowadziło jedynie do reakcji organu w postaci pisma z dnia 8 marca 2018 r., w którym powołując się na skomplikowany charakter sprawy organ poinformował strony, iż nie było możliwe zakończenie postępowania w terminie określonym w art. 35 kpa i wskazał przewidywany termin załatwienia sprawy do 16 kwietnia 2018 r.. Ostatecznie po upływie 1,5 miesiąca od wniesienia skargi na bezczynność doszło do wydania decyzji w przedmiocie rozstrzygnięcia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ocenie Sądu, podnoszony w toku postępowania administracyjnego i w odpowiedzi na skargę w niniejszej sprawie - skomplikowany charakter sprawy z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie znajduje odzwierciedlenia w aktach sprawy. W szczególności przeczy temu brak jakichkolwiek czynności merytorycznych, nie licząc dwóch wskazanych wyżej pism o charakterze czysto formalnym, z których drugie i tak zostało sporządzone z naruszeniem ustawowego terminu. Ponadto treść decyzji z dnia [...] marca 2018 r. zawiera jedynie nieznacznie pogłębioną w stosunku do pierwotnej decyzji analizę stanu sprawy, co zważywszy też na objętość uzasadnienia decyzji ostatecznej wyklucza uznanie za zasadny argumentu o skomplikowanym charakterze sprawy. W świetle powyższych ustaleń należy przyjąć, że Minister Inwestycji i Rozwoju dopuścił się zarzucanej mu przez skarżącego bezczynności. Trwała ona od 6 grudnia 2016 roku (data wpływu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) do 29 marca 2018 roku (data wydania decyzji w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy), tj. przez okres ponad 1 roku i 3,5 miesiąca. Ponadto nie ulega wątpliwości Sądu, że bezczynność ta nastąpiła z rażącym naruszeniem cytowanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, przez bardzo znaczne przekroczenie maksymalnego terminu do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zauważyć też trzeba, że zasadniczo bezskuteczne pozostało skierowane do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a nawet wniesienie skargi nie spowodowało niezwłocznego wydania stosownej decyzji. Z uwagi powyższe, na podstawie art. 149 § 1a ppsa, należało orzec jak w punkcie 2. i 3. sentencji. W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy nie było zaś podstaw do zastosowania z urzędu regulacji z art. 149 § 2 ppsa, skoro strona skarżąca była reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem i nie zgłosiła stosownego wniosku w tym względzie. O kosztach postępowania w punkcie 4. wyroku orzeczono na podstawie art. 200 ppsa. Na zasądzoną od organu na rzecz skarżącego kwotę składa się wpis od skargi (100 zł), wynagrodzenie jej pełnomocnika procesowego (480 zł), ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1) lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.) oraz uiszczona opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł). .