IV SO/Wa 13/17

PostanowienieWSA w Warszawie2017-08-11

Skład orzekający: Monika Stępkowska-Bigiej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy, który wykazał nieporadność i trudną sytuację materialną, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata przed wszczęciem postępowania sądowego?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ponieważ jego trudna sytuacja materialna i nieporadność uniemożliwiają mu skuteczne skorzystanie z drogi sądowej. Prawo pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom, których sytuacja finansowa lub brak wiedzy prawnej mogłyby to uniemożliwić.
Stan faktyczny
Wnioskodawca P. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, wskazując na sprawy dotyczące bezprawnego wywłaszczenia, lokalizacji linii kolejowej oraz naruszenia zasad odszkodowania. Wnioskodawca podał, że posiada niewielkie zasoby pieniężne i oszczędności, utrzymuje się z datków, nie posiada domu ani mieszkania, a także ma problemy z określeniem posiadanych nieruchomości. Wskazał na niedoręczone decyzje administracyjne w sprawach, których dotyczy wniosek. W kolejnych pismach uzupełnił informacje o wydatkach, braku świadczeń i trudnościach w udokumentowaniu dochodów, a także o stanie zdrowia.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla P. G. adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Monika Stępkowska-Bigiej po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym oraz ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić dla P. G. adwokata. P. G. (zwany dalej: "wnioskodawcą") w dniu 12 kwietnia 2017 r. wystąpił do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. We wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu PPF w rubryce nr 3.4 ("Nazwa organu, którego akt, czynność, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie sprawy dotyczą") wskazał Ministerstwo Infrastruktury i Budownictwa. Podał także, że przedmiotem wniosku są dwie sprawy: "1) bezprawne wywłaszczenie i bezprawna lokalizacja linii kolejowej, 2) naruszenie zasad odszkodowania". Wskazał, że w obydwu sprawach – związanych z sobą - popełniono nadużycia. Skarżący podał, że nie posiada domu ani mieszkania, co do innych nieruchomości podał, że nie jest w stanie określić ile mu zabrano i ile jeszcze ma. Podał, że posiada zasoby pieniężne w wysokości 350 zł i oszczędności w wysokości 300 zł. Oświadczył, że otrzymuje miesięcznie 1000 zł tytułem "datków". W piśmie złożonym drogą elektroniczną dnia 31 maja 2017 r. wskazał, że sprawa lokalizacyjna ma znak: [...] a ostatnia decyzja – niedoręczona wnioskodawcy – pochodzi z [...] stycznia 2017 r., natomiast sprawa dot. odszkodowania ma znak: [...] i ostatnia decyzja (również niedoręczona) pochodzi z [...] lutego 2017 r. Podał także, że nie ma adresu zamieszkania i jedynym adresem korespondencyjnym jest adres elektroniczny. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku, wnioskodawca w piśmie z dnia 11 lipca 2017 r. oświadczył, że w ciągu ostatnich trzech miesięcy wydał ok. 3000 zł i pieniądze te otrzymywał od osób fizycznych, czego nie może udokumentować, bo nie ma potwierdzeń. Nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, nie otrzymuje świadczeń z pomocy społecznej. Oświadczył także, że mieszka "po ludziach, po znajomych". Nie posiada jakichkolwiek rachunków, kont bankowych. Posiadał nieruchomość, która częściowo została zabrana bez odszkodowania i "ma to być przedmiotem sprawy odszkodowawczej". Oświadczył, że jest chory, co może udokumentować jego przyszły pełnomocnik a także "niezdolny do składania takich pism przed Sądem". Rozpoznając wniosek ,z ważono co następuje: Rozpoznając przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy należy wskazać, że w myśl art. 243 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 cyt. ustawy prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. radcy prawnego przysługuje osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje natomiast osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 omawianego przepisu). Oceniając sytuację materialną wnioskodawcy wzięto pod uwagę, że nie posiada on majątku, którym może dysponować, utrzymuje się dzięki pomocy osób trzecich. W tej sytuacji nie stać go na pokrycie kosztów profesjonalnego pełnomocnika z własnych środków. Skarżący wskazał, że przed Ministrem Infrastruktury i Budownictwa toczyły się lub toczą sprawy dotyczące wywłaszczenia i lokalizacji inwestycji oraz sprawa odszkodowawcza, których jest stroną. Rozwiązanie przyjęte w art. 234 § 1 ustawy, służy udzieleniu pomocy prawnej jeszcze przed wszczęciem postępowania w przypadku np. zamiaru wniesienia skargi do sądu administracyjnego w sytuacji, gdy strony nie stać na poniesienie kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru i jednocześnie wykazuje ona nieporadność, uniemożliwiającą jej skuteczne skorzystanie z drogi sądowej. W ocenie referendarza sądowego w rozpatrywanej sprawie uzasadnione jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata przed wszczęciem postępowania. Sytuacja materialna strony nie może bowiem ograniczać prawa strony do sądu lub powodować, że prawo to będzie iluzoryczne ze względu na nieporadność strony. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło