IV SO/Wa 16/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-07-27
Skład orzekający: Referendarz sądowy Joanna Dziedzic
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba posiadająca dom i grunty rolne, której jedynym dochodem jest emerytura, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) osobie, której jedynym dochodem jest niska emerytura, pomimo posiadania przez nią domu i gruntów rolnych. Sąd uznał, że niskie dochody, wysokie koszty utrzymania oraz konieczność ponoszenia wydatków na leczenie uniemożliwiają stronie poniesienie kosztów postępowania sądowego, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżąca S. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na bezczynność Głównego Geodety Kraju. Skarżąca jest emerytką, samotną, chorą, której jedynym dochodem jest emerytura w wysokości 911,65 zł miesięcznie. Posiada dom i grunty rolne, które wydzierżawia nieodpłatnie. Mimo posiadania majątku, jej dochody nie pozwalają na pokrycie kosztów postępowania sądowego i bieżących wydatków.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolniono S. K. od kosztów sądowych i ustanowiono adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. K. na bezczynność Głównego Geodety Kraju w przedmiocie rozpoznania wniosku postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj.: 1). zwolnić S. K. od kosztów sądowych, 2). ustanowić adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.
W dniu 24 maja 2010 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, złożony na urzędowym formularzu PPF, wniosek skarżącej S. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego/adwokata w niniejszej sprawie.
Zarządzeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 24 maja 2010 r. przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy został przekazany do rozpoznania według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Z informacji zawartych w formularzu wniosku wynika, iż skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania wnioskodawczyni jest emerytura z KRUS z dodatkiem pielęgnacyjnym w łącznej wysokości 911,65 zł miesięcznie. Z rubryki 7 dotyczącej stanu majątkowego wynika, iż skarżąca jest właścicielem domu o pow. 79 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 9,70 ha. Poza tym nie posiada żadnego innego majątku, zgromadzonych środków finansowych, ani przedmiotów wartościowych. Z dołączonych do wniosku dokumentów, m.in. umowy dzierżawy z dnia 10 stycznia 2003 r. wynika, iż skarżąca wydzierżawia należące do niej grunty rolne nieodpłatnie.
Uzasadniając swój wniosek skarżący wskazał, iż jest osobą w podeszłym wieku ( 75 lat), chorą, samotną. Trudna sytuacja materialna w której się znalazła oraz choroba uniemożliwiająca jej poruszanie się powodują, iż nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego.
Ponieważ wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu nie zawierał pełnej informacji co do źródeł dochodu, a przede wszystkim informacji o dochodach z gospodarstwa rolnego oraz wielkości wydatków ponoszonych miesięcznie na bieżące utrzymanie, wnioskodawczyni pismem Sądu z dnia 12 czerwca 2010 r., na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), została wezwana do uzupełnienia, w terminie 7 dni przedmiotowego wniosku poprzez złożenie: oświadczenia o wysokości wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie, wyciągów z rachunków bankowych oraz informacji, czy starała się o dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych, ewentualnie o inne formy pomocy z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżąca w piśmie z dnia 27 czerwca 2010 r. oświadczyła, iż nigdy nie starała się o dopłaty do gruntów rolnych ani inne formy pomocy. Wnioskodawczyni posiada konto bankowe, na które przekazywane jest świadczenie emerytalne. Wśród wydatków na bieżące utrzymanie skarżąca wymieniła: koszty konsumpcji, leczenia, opłatę za telefon, media, energię elektryczną, opłatę za opał, remont i konserwacje domu oraz podatek rolny. Skarżąca oświadczyła ponadto, iż otrzymywane świadczenie nie wystarcza jej na utrzymanie domu oraz inne wydatki konieczne, o czym świadczy zaległość z tytułu nieopłacenia abonamentu radiowotelewizyjnego, powstała w wyniku pogorszenia się jej sytuacji finansowej. Skarżąca wskazała również, iż czeka na kolejną operację stawu kolanowego, co przyczyni się do poniesienia dodatkowych wydatków związanych z leczeniem i rehabilitacją.
W dniu 19 lipca 2010 r. skarżąca rozszerzyła swój wniosek o przyznanie prawa pomocy wnosząc dodatkowo o zwolnieni jej od kosztów sądowych w niniejszym postępowaniu.
Rozpoznając wniosek, stwierdzono co następuje:
Na gruncie obowiązujących regulacji prawnych obowiązuje zasada, według której koszty sądowe jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Jednakże przepisy postępowania sadowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nieposiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Należy dodać, że prawo pomocy może dotyczyć wyłącznie postępowania przed sądem administracyjnym i nie rozciąga się na postępowanie administracyjne.
W rozpatrywanej sprawie wniosek skarżącej dotyczy obu instytucji prawa pomocy tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Ze względu na tak określone granice wniosku, skarżąca powinna udowodnić, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Do wykazania tej okoliczności zobowiązuje ją przepis art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej P.p.s.a.).
Stan majątkowy, dochodowy i rodzinny skarżącej opisany we wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF z dnia 19 maja 2010 r. oraz z dnia 19 lipca 2010 r. uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy we zakresie całkowitym. Udowodniła ona bowiem, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego.
Należy mieć na uwadze, iż jedynym dochodem skarżącej jest świadczenie emerytalne z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 911, 65 zł miesięcznie. Skarżąca co prawda nie określiła wysokości wszystkich kosztów bieżącego utrzymania, wskazała jedynie na koszty związane z opłatą za telefon ( ok. 28 zł miesięcznie), zimną wodę ( 5,26 zł miesięcznie), opłatą z tytułu podatku rolnego ( 84 zł rocznie), za energię elektryczną ( ok. 170 zł miesięcznie), jednakże biorąc pod uwagę kwotę uzyskiwanych przez nią dochodów, brak jest podstaw do uznania, że posiada ona wolne środki finansowe, które mogłaby przeznaczyć na opłacenie kosztów sądowych oraz kosztów zastępstwa procesowego.
Aktualna sytuacja materialna i rodzinna wnioskodawczyni, w szczególności niskie dochody oraz brak oszczędności pozwala zatem na stwierdzenie, że zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Uiszczenie przez skarżącą kosztów sądowych oraz kosztów ewentualnego zastępstwa procesowego, mając na uwadze wysokość uzyskiwanych przez nią dochodów, wobec ponoszonych kosztów utrzymania oraz stałego leczenia, mogłoby skutkować brakiem możliwości zaspokojenia jej niezbędnych potrzeb życiowych
Z tych względów na podstawie art. 245 i 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło