IV SO/Wa 21/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Sędzia WSA - Tomasz Wykowski po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu K. H. od zarządzenia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2012 r. przedmiocie pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania w sprawie ze skargi K. H. o wymierzenie Marszałkowi Województwa [...] grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z dnia 24 marca 2012 r. na bezczynność i przewlekłość organu w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. J. H., działając w imieniu K. H., złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w niniejszej sprawie. Zarządzeniem z dnia 22 października 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pozostawił przedmiotowy wniosek bez rozpoznania. Od powyższego zarządzenie, w przewidzianym prawem terminie, J. H. jako pełnomocnik skarżącej wniósł sprzeciw. W związku z tym, że pełnomocnik wskazał, że K. H. pozostaje na jego utrzymaniu, zarządzeniem z dnia 27 sierpnia 2013 r. wezwano pełnomocnika do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie, w terminie 7 dni: - wyciągów z posiadanych przez J. H., jego żonę oraz K. H. rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; - dokumentu potwierdzającego wysokość otrzymywanego przez J. H. i jego żonę świadczeń rentowych z ostatnich trzech miesięcy, - oświadczenia wskazującego, jakie koszty ponosi J. H. na wynajem domu, w którym mieszka oraz wyjaśniającego, dlaczego nie mieszka w domu córki, a także wyjaśniającego, czy dom córki jest aktualnie zamieszkiwany, - oświadczenia wskazującego, jakie wydatki J. H. poniósł w okresie ostatnich trzech miesięcy na kształcenie i wyżywienie córki oraz jakie środki przeznaczył w okresie ostatnich trzech miesięcy na zakup węgla lub drzewa opałowego. Wezwanie do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 11 września 2013 r. Termin do wykonania wezwania Sądu upłynął zatem bezskutecznie w dniu 18 września 2013 r. Skarżąca, ani działający w jej imieniu pełnomocnik w zakreślonym terminie nie wykonali wezwania Sądu. Natomiast w dniu 17 września 2013 r. pełnomocnik skarżącej złożył do Sądu zażalenie na zarządzenie z dnia 27 sierpnia 2013 r., wzywające go do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 26 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił przedmiotowe zażalenie. Postanowienie Sądu zostało następnie utrzymane w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem z dnia 13 listopada 2013 r. oddalił zażalenie J. H. na kwestionowane postanowienie Sądu z dni 26 września 2013 r. Dodatkowo należy zauważyć, że doręczając pełnomocnikowi skarżącej postanowienie Sądu z dnia 26 września 2013 r. po raz kolejny wezwano go do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie aktualnej sytuacji rodzinnej majątkowej i dochodowej K. H. Pełnomocnik został jednocześnie pouczony o treści art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Pomimo upływu zakreślonego terminu (7 dni) pełnomocnik nie wykonał kolejnego wezwania Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Jako że sprzeciw nie został odrzucony sprawa, zgodnie z powyższym przepisem, podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zostały wyjaśnione podstawowe okoliczności dotyczące rzeczywistego stanu majątkowego skarżącej i jej możliwości płatniczych. Informacje, do których udzielenia zobowiązano pełnomocnika skarżącej, a które nadal pozostały niewyjaśnione miały istotny wpływ na merytoryczne rozpoznanie złożonego przez niego, w imieniu skarżącej, wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika, rzutując przede wszystkim na prawidłową ocenę jej sytuacji materialno – bytowej. Okoliczności te nie mogą stanowić domniemania ze strony Sądu, zwłaszcza gdy mają stanowić podstawę udzielenia pomocy finansowej ze środków publicznych. Rodzi to obowiązek wszechstronnego ich wyjaśnienia, zwłaszcza gdy informacje udzielone przez osobę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy budzą wątpliwości, albo po prostu okazują się niewystarczające dla dokonania tej oceny. W niniejszej sprawie działający w imieniu skarżącej pełnomocnik wnioskował o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Warunkiem przyznania prawa pomocy w powyżej wskazanym zakresie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. jest wykazanie, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Nieudzielanie wymaganych informacji powoduje, iż brak jest możliwości ustalenia, czy skarżąca spełnia tę przesłankę. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, z czym związany jest ścisły rygoryzm. Jeżeli strona pomimo nie budzącej wątpliwości treści wezwania nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji – do czego ma oczywiście prawo, musi się przez to liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu. Powyższe stanowisko jest również prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W postanowieniu z 27 lipca 2011 r. o sygn. akt II OZ 650/11 podkreślono, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia oraz dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przywołać warto również stanowisko wyrażone w postanowieniu z 5 listopada 2010 r. o sygn. akt II GZ 318/10, w uzasadnieniu którego Sąd stwierdził, iż czynności określone w art. 255 p.p.s.a. podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona wezwana do uzupełnienia oświadczenia winna z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. To w jej interesie leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy (orzeczenia dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Jak wskazano powyżej, Sąd uznał zawarte w urzędowym formularzu PPF oświadczenia pełnomocnika skarżącej za niewystarczające dla dokonania oceny rzeczywistego stanu majątkowego skarżącej oraz jej możliwości płatniczych. Z tego też względu wezwał pełnomocnika do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne dokumenty i oświadczenia. Przedłożenie przez pełnomocnika żądanych dokumentów pozwoliłoby nie tylko na weryfikację danych zawartych w formularzu PPF ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej sama skarżąca się znajduje. Pełnomocnik wnioskodawczyni na skierowane do niego w dniu 6 maja 2013 r. wezwanie nie udzielił odpowiedzi. Za wystarczające dla merytorycznej oceny wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy nie mogą natomiast być uznać dane zawarte w formularzu wniosku. Stwierdzić zatem należało, iż działający w imieniu skarżącej pełnomocnik nie przedstawił istotnych dla oceny wniosku dokumentów, wobec czego nie było możliwe dokonanie porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi winna skarżąca się liczyć w postępowaniu sądowym z jej rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. Okoliczności te powodują ostatecznie, iż brak jest podstaw aby przyjąć, że wnioskodawczyni uprawdopodobniła, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Z tych względów, na podstawie art. 260 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. należało postanowić jak w sentencji.