IV SO/Wa 26/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-07-09
Skład orzekający: Teresa Zyglewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek złożony w formie elektronicznej, opatrzony bezpiecznym podpisem elektronicznym, spełnia wymogi formalne pisma procesowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli nie został później opatrzony własnoręcznym podpisem?Ratio decidendi
Wniosek złożony w formie elektronicznej, nawet opatrzony bezpiecznym podpisem elektronicznym, nie spełnia wymogów formalnych pisma procesowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli nie zostanie później opatrzony własnoręcznym podpisem na wydruku. Brak ten, jako pierwotny i nieusuwalny brak skuteczności, prowadzi do odrzucenia wniosku, jeśli nie zostanie uzupełniony w wyznaczonym terminie.Stan faktyczny
A. N. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Rady Ministrów. Następnie złożył wniosek o wymierzenie Prezesowi Rady Ministrów grzywny za nieprzekazanie skargi w terminie. Wniosek został złożony w formie elektronicznej i podpisany podpisem elektronicznym. Sąd wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych poprzez złożenie własnoręcznego podpisu na wniosku, pod rygorem odrzucenia. Wnioskodawca nie uzupełnił braków formalnych w wyznaczonym terminie.Rozstrzygnięcie
Odrzucono wniosek o wymierzenie grzywny.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. N. o wymierzenie grzywny Prezesowi Rady Ministrów za nieprzekazanie w terminie skargi A. N. na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie rozpoznania skarg i wniosków postanawia: odrzucić wniosek.
W dniu 16 kwietnia 2015 r. do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów wpłynęła skarga A. N. skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie rozpoznania skarg i wniosków. W dniu 15 maja 2015 r. Prezes Rady Ministrów przekazał skargę do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi sprawy.
W dniu 26 kwietnia 2015 r. A. N. złożył wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie skargi do Sądu. Wniosek wpłynął do Sądu w formie dokumentu elektronicznego za pomocą platformy ePUAP i został podpisany podpisem elektronicznym. W zarządzeniu z dnia 4 maja 2015 r. A. N. został wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosku w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia wniosku poprzez podpisanie wniosku w budynku Sądu lub nadesłanie podpisanego egzemplarza wniosku. Wezwanie zostało doręczone wnioskodawcy w dniu 18 maja 2015 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 25 akt sądowych).
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 46 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a.], koniecznym warunkiem pisma składanego przez stronę do sądu jest umieszczenie podpisu osoby, która to pismo wnosi. Podpis powinien być własnoręczny, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 46 § 4 P.p.s.a., które w tej sprawie nie występują.
Wniosek A. N. jest wydrukiem listu elektronicznego i nie zawiera oryginalnego własnoręcznego podpisu. Dla skuteczności pisma wnoszonego przez stronę drogą elektroniczną konieczne jest późniejsze opatrzenie go własnoręcznym podpisem, bowiem tylko taki podpis spełnia wymagania wynikające z art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. Kwestia ta była przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2014 r. sygn. I OPS 10/13, w której Sąd stwierdził, że w aktualnym stanie prawnym w postępowaniu sądowoadministracyjnym – z uwagi na treść art. 46 P.p.s.a. - nie jest dopuszczalne wniesienie do sądu pisma opatrzonego bezpiecznym podpisem elektronicznym w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. z 2013 r., poz. 262 ze zm.), w tym także za pośrednictwem organu administracji publicznej, za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W powołanej uchwale ponadto przesądził, że w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że pismo procesowe sporządzone w formie elektronicznej, opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym spełnia warunek formalny pisma procesowego, o którym mowa w art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. Podkreślił także, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się jednolicie, że pismo takie – po jego wydrukowaniu – jest dotknięte brakiem formalnym, który może być uzupełniony przez autora pisma poprzez złożenie podpisu własnoręcznego na jego wydruku. Pismo procesowe złożone w postaci elektronicznej - w zakresie nieunormowanym szczególnymi przepisami - nie wywołuje skutków prawnych, które ustawa wiąże ze złożeniem pisma procesowego, przy czym nie chodzi o brak formalny pisma, lecz o jego pierwotny, nieusuwalny brak skuteczności spowodowany użyciem nieautoryzowanej techniki (p. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 2009 r., I KZP 39/08, OSNKW 2009, nr 5, poz. 36, z dnia 15 lipca 2010 r., III SW 87/10, OSNP 2011, nr 3-4, poz. 53 oraz z dnia 25 października 2011 r., III SW 70/11, OSNP 2012, nr 11-12, poz. 144).
Wskazać przy tym należy, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. Nr 130, poz. 1450 ze zm.) bezpieczny podpis elektroniczny weryfikowany przy pomocy kwalifikowanego certyfikatu wywołuje skutki prawne określone ustawą, jeżeli został złożony w okresie ważności tego certyfikatu. W rozdziale IX cytowanej ustawy znajdują się przepisy zmieniające m.in. przepisy Kodeksu cywilnego art. 60, art. 78 § 1 i § 2 dopuszczające możliwość wyrażenia woli osoby w stosunkach cywilnoprawnych przez ujawnienie jej w postaci elektronicznej.
Również przepisy art. 1 pkt 6 oraz art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. Nr 64, poz. 565 ze zm.) stanowią, że określa się zasady wymiany informacji drogą elektroniczną, w tym dokumentów elektronicznych, pomiędzy podmiotami publicznymi a podmiotami niebędącymi podmiotami publicznymi, a przepisów tej ustawy nie stosuje się do sądów administracyjnych. Ponadto w art. 36 pkt 3 i pkt 5 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. dokonano zmiany przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 57 § 5 pkt 1 i art. 63 § 3a dopuszczając możliwość wniesienia podania w formie dokumentu elektronicznego. Wskazane wyżej przepisy dotyczą zaś wyłącznie zakresu, jaki reguluje ta ustawa.
W przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma odpowiednika wyżej wskazanych przepisów Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania administracyjnego, a pojęcie podpisu elektronicznego w ogóle nie występuje. Jednocześnie jak podano wyżej, art. 2 ust. 3 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne wyłączył stosowanie przepisów tej ustawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
W rozpatrywanej sprawie wobec braku podpisu na wniosku o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie skargi do sądu administracyjnego na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. Sąd prawidłowo wezwał A. N. do uzupełnienia braku formalnego wniosku zgodnie z art. 46 § 1 w zw. z art. 64 § 2 P.p.s.a. W wezwaniu zakreślono wnioskodawcy siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku, wezwaniu nadano rygor odrzucenia wniosku. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a. wniosek, którego braków formalnych nie uzupełniono w terminie podlega odrzucenia, gdyż stosuje się do niego odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Należy zatem stwierdzić, że termin do uzupełnienia braku formalnego wniosku upłynął w dniu 25 maja 2015 r. Do dnia wydania postanowienia A. N. nie nadesłał podpisanego egzemplarza wniosku, ani nie podpisał wniosku osobiście w budynku Sądu. Z tego względu wniosek należało odrzucić.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło