IV SO/Wa 28/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-10-02

Skład orzekający: Joanna Dziedzic-Bukowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która jest w podeszłym wieku, samotna, cierpi na liczne schorzenia i otrzymuje emeryturę w wysokości 1074,10 zł netto miesięcznie, a także posiada dom i grunty rolne, ale wydzierżawiła je nieodpłatnie, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jej dochód w wysokości nieco ponad 1000 zł miesięcznie, przy uwzględnieniu wieku, stanu zdrowia i konieczności ponoszenia dodatkowych wydatków, nie pozwala na pokrycie kosztów postępowania sądowego ani na poczynienie oszczędności. Pomimo posiadania domu i gruntów rolnych, nieodpłatne ich wydzierżawienie eliminuje możliwość uzyskania z nich dodatkowych środków.
Stan faktyczny
Skarżąca S. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wnioskodawczyni jest 80-letnią, samotną osobą cierpiącą na liczne schorzenia, utrzymującą się z emerytury w wysokości 1074,10 zł netto miesięcznie. Posiada dom i grunty rolne, które wydzierżawiła nieodpłatnie na 10 lat. Wskazała, że emerytura pokrywa jedynie podstawowe koszty utrzymania i leczenia, uniemożliwiając poniesienie kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolniono S. K. od kosztów sądowych i ustanowiono radcę prawnego z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic-Bukowska po rozpoznaniu w dniu 2 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi S. K. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Głównego Geodetę Kraju w przedmiocie rozpoznania sprawy postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj.: 1). zwolnić S. K. od kosztów sądowych, 2). ustanowić radcę prawnego z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. S. K. (dalej "skarżąca", "wnioskodawczyni") zwróciła się do Sądu z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie jej skargi na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Głównego Geodetę Kraju. Z informacji zawartych w formularzu wniosku wynika, iż skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania wnioskodawczyni jest emerytura z KRUS wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w łącznej wysokości 1074,10 zł netto miesięcznie. Z rubryki 7 dotyczącej stanu majątkowego wynika, iż skarżąca jest właścicielką domu o pow. 79 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 9,70 ha. Poza tym nie posiada żadnego innego majątku, zgromadzonych środków finansowych, ani przedmiotów wartościowych. Z dołączonych do wniosku dokumentów, m.in. umowy dzierżawy z dnia [...] stycznia 2013 r. wynika, iż skarżąca wydzierżawiła - należące do niej grunty rolne - nieodpłatnie na okres 10 lat. Uzasadniając swój wniosek skarżąca wskazała, że jest osobą w podeszłym wieku (80 lat), samotną, cierpiącą na liczne schorzenia. Otrzymywana emerytura służy jej w całości na pokrycie kosztów utrzymania koniecznego i leczenie. Trudna sytuacja materialna w której się znalazła powodują, iż nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Skarżąca oświadczyła jednocześnie, że nie pobiera dopłat do gruntów rolnych, nie korzysta również z żadnych innych form pomocy. Wśród wydatków na bieżące utrzymanie skarżąca wymieniła: koszty konsumpcji, leczenia, opłatę za telefon, media, energię elektryczną, opłatę za opał, remont i konserwację domu. Rozpoznając wniosek należy stwierdzić, że zasługuje on na uwzględnienie. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.) ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. W rozpoznawanej sprawie skarżąca zwróciła się z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Wniosek skarżącej winien zatem być oceniany w kontekście spełnienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a, czyli przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Warunkiem przyznania prawa pomocy w tym zakresie jest wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Ocena okoliczności wynikających ze złożonych przez skarżącą oświadczeń oraz załączonych dokumentów źródłowych uzasadnia przyznanie wnioskodawczyni prawa pomocy w zakresie całkowitym. Należy bowiem stwierdzić, że dochód, którym skarżąca dysponuje, tj. 1.072,10 zł miesięcznie nie pozwala na poczynienie nie tylko oszczędności, które mogłyby zostać przeznaczone na pokrycie kosztów profesjonalnego pełnomocnika ale również jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Aktualnym poziomie cen dóbr i usług niezbędnych do zaspokojenia elementarnych potrzeb życiowych, jak wyżywienie i ubranie wskazuje, że dochód w wysokości nieco ponad 1.000 zł miesięcznie, może wystarczyć jedynie na pokrycie podstawowych kosztów utrzymania. Biorąc przy tym pod uwagę, że skarżąca jest osobą w podeszłym wieku, nie posiada ani zasobów pieniężnych, ani wartościowych przedmiotów, a ze względu na stan zdrowia niewątpliwe zmuszona jest ponosić dodatkowe wydatki, należy uznać, że zasadne jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło