IV SO/Wa 29/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-12-19
Skład orzekający: Karolina Kisielewicz-Malec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedstawiła wymaganych dokumentów potwierdzających jej stan majątkowy i dochody, mimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) został odmówiony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mimo wezwania sądu, strona nie przedstawiła wymaganych dokumentów potwierdzających jej stan majątkowy i dochody, co uniemożliwiło ocenę jej rzeczywistych możliwości finansowych.Stan faktyczny
M. H. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie o wymierzenie Prezesowi ZUS grzywny. Skarżąca podała łączny dochód rodziny na poziomie 1993,23 zł brutto miesięcznie, wskazując na niepełnosprawność swoją i męża oraz koszty leczenia i kształcenia córki. Referendarz sądowy wezwał ją do złożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających jej stan majątkowy i dochody, jednak skarżąca na wezwanie nie odpowiedziała.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy M. H. w zakresie częściowym.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z wniosku M. H. o wymierzenie Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi M. H. z dnia 21 maja 2013r. wraz aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy.
M. H. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Na obecnym etapie postępowanie skarżąca jest zobowiązana do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł.
Wnioskodawczyni oświadczyła, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Rodzina utrzymuje się z dochodu w łącznej wysokości 1993,23 zł. brutto (miesięcznie), na który składa się: świadczenie emerytalne skarżącej w wysokości 901,84 zł. oraz renta jej męża J. H. w wysokości 1091,39 zł brutto miesięcznie. Skarżąca nie posiada żadnego majątku, żadnych nieruchomości ani zasobów pieniężnych. M. H. podkreśliła, że ona i jej mąż są osobami niepełnosprawnymi (skarżąca posiada I, jej mąż II grupę inwalidztwa), co generuje konieczność ponoszenia znacznych kosztów na leczenie. Dodała, że ponosi wydatki na kształcenie córki – studentki IV roku Uniwersytetu [...] w W.
Referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 4 października 2013r. wezwał skarżącą do złożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń, potwierdzających jej stan majątkowy i dochody, to jest: wyciągów z posiadanych przez nią i jej męża oraz córkę rachunków bankowych, dokumentów potwierdzających aktualną wysokość otrzymywanych przez skarżącą i jej męża świadczeń rentowych, oświadczenia wskazującego koszty ponoszone na wynajem domu oraz wyjaśniającego, dlaczego skarżąca nie mieszka w domu córki, w którym mieszkała wcześniej i czy dom córki jest aktualnie zamieszkiwany, oświadczania wyjaśniającego, jakie wydatki skarżąca poniosła w okresie ostatnich trzech miesięcy na kształcenie córki oraz jakie środki przeznaczyła w okresie ostatnich trzech miesięcy na zakup węgla lub drzewa opałowego, udokumentowanego (w formie faktur, rachunków, dowodów wpłaty) spisu wydatków ponoszonych na codzienne, niezbędne utrzymanie.
Skarżąca na powyższe wezwanie nie odpowiedziała.
Stwierdzono, co następuje:
Wniosek złożony przez M. H. jest nieuzasadniony.
Przyznanie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od ustanowionej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., zasady ponoszenia przez stronę kosztów tego postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie.
Skarżąca ubiega się wyłącznie o zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stosownie do treści art. 252 § 1 p.p.s.a. osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładanych danych o stanie rodzinnym.
Z kolei w myśl art. 255 tej ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w sprawie prawa pomocy.
Oświadczenie złożone przez skarżącą we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Na podstawie tych informacji nie można było ustalić relacji uzyskiwanych przez skarżącą dochodów do ponoszonych miesięcznych wydatków. Skierowane do strony wezwanie w sprawie złożenia dodatkowych wyjaśnień na temat jej aktualnej kondycji finansowej obejmowało m.in. wezwanie do przedstawienia wyciągów z rachunków bankowych oraz wskazania wysokości wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym. Dokumenty te w sposób najpełniejszy zobrazowałyby strukturę wydatków strony i pozwoliły ocenić jej rzeczywiste możliwości finansowe.
Trzeba podkreślić, że brak jest podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji rodzinnej i majątkowej osoby wnioskującej o prawo pomocy, jeżeli ona sama uchyla się od złożenia niezbędnych do oceny tej sytuacji dokumentów.
Skarżąca nie udzieliła, mimo wezwania, żadnych informacji, nie przedstawiła też przyczyn, z powodu których uchyliła się od tego obowiązku.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło