IV SO/Wa 47/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-12-20

Skład orzekający: Joanna Dziedzic

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie uzupełniła wymaganych przez sąd informacji dotyczących jej sytuacji finansowej?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został odmówiony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała spełnienia ustawowych przesłanek. Pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku o informacje dotyczące jej sytuacji finansowej, skarżąca nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów i oświadczeń, co uniemożliwiło sądowi dokonanie oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy i wymaga ścisłego rygoryzmu w postępowaniu dowodowym.
Stan faktyczny
Skarżąca K. R. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie o wymierzenie grzywny Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Złożony formularz PPF zawierał niepełne informacje o jej sytuacji finansowej. Sąd wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku o dokumenty potwierdzające wysokość świadczeń emerytalnych, wyciągi z rachunków bankowych oraz oświadczenie o wysokości stałych wydatków. Skarżąca nadesłała jedynie kopie decyzji ZUS, nie uzupełniając pozostałych braków.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z wniosku K. R. o wymierzenie grzywny Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca K. R. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie z wniosku o wymierzenie Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; zwanej dalej jako P.p.s.a.). Ze złożonego w dniu 22 października 2012 r. formularza PPF wynika, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem. Źródłem utrzymania rodziny skarżącej są świadczenia emerytalne w łącznej wysokości 1520,94 zł. Skarżąca jest właścicielem domu o pow. 165 m2, nieruchomości rolnej o pow. 3,93 ha oraz gruntu o pow. 355 m2. Ponieważ złożone przez wnioskodawczynię oświadczenie nie zawierało pełnych informacji co do jej aktualnej sytuacji finansowej, pismem Sądu z dnia 9 listopada 2012 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia przedmiotowego wniosku, w terminie 14 dni, i nadesłania: a) dokumentów potwierdzających wysokość otrzymywanych przez nią i jej męża świadczeń emerytalnych, b) wyciągów z posiadanych przez nią oraz jej męża rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, c) oświadczenia o wysokości stałych, niezbędnych wydatków w gospodarstwie domowym ze wskazaniem źródeł tych wydatków oraz ich miesięcznej wysokości. Wezwanie do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy zostało doręczone skarżącej w dniu 19 listopada 2012 r. Termin do uzupełnienia braków przedmiotowego wniosku upłynął zatem bezskutecznie w dniu 3 grudnia 2012 r. Skarżąca w zakreślonym terminie nadesłała jedynie kopie decyzji Dyrektora ZUS w B., potwierdzające wysokość otrzymywanych przez nią oraz jej męża świadczeń emerytalnych, nie wykonała natomiast wezwania Sądu w pozostałym zakresie. Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje: W postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zostały wyjaśnione podstawowe okoliczności dotyczące rzeczywistego stanu majątkowego skarżącej i jej możliwości płatniczych. Informacje, do których udzielenia zobowiązano skarżącą, a które nadal pozostały niewyjaśnione miały istotny wpływ na merytoryczne rozpoznanie złożonego przez nią wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, rzutując przede wszystkim na prawidłową ocenę jej sytuacji materialno – bytowej. Okoliczności te nie mogą stanowić domniemania zarówno ze strony referendarza sądowego jak i Sądu, zwłaszcza gdy mają stanowić podstawę udzielenia pomocy finansowej ze środków publicznych. Rodzi to obowiązek wszechstronnego ich wyjaśnienia, zwłaszcza gdy informacje udzielone przez osobę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy budzą wątpliwości lub są rozbieżne z posiadanymi już przez Sąd, albo po prostu okazują się niewystarczające dla dokonania tej oceny. W niniejszej sprawie skarżąca wnioskowała o zwolnienie jej od kosztów sądowych. Warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w tym kosztów wpisu od skargi, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy P.p.s.a. jest wykazanie braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nieudzielanie wymaganych informacji powoduje, iż brak jest możliwości ustalenia, czy skarżąca spełnia tę przesłankę. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, z czym związany jest ścisły rygoryzm. Jeżeli strona pomimo nie budzącej wątpliwości treści wezwania nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji – do czego ma oczywiście prawo, musi się przez to liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu. Jak wskazano powyżej, referendarz sądowy uznał zawarte w urzędowym formularzu PPF z dnia 22 października 2012 r. oświadczenie skarżącej za niewystarczające dla dokonania oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych. Przedłożenie przez skarżącą żądanych dokumentów i oświadczeń, szczególnie w zakresie wysokości miesięcznych wydatków w gospodarstwie domowym pozwoliłoby nie tylko na weryfikację informacji wskazanych przez nią w formularzu PPF ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej skarżąca i jej mąż się aktualnie znajdują. Wnioskodawczyni na skierowane do niej w dniu 9 listopada 2012 r. wezwanie nie udzieliła odpowiedzi. Za wystarczające dla merytorycznej oceny wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy nie mogą natomiast być uznać dane zawarte w formularzu wniosku oraz dołączonych do niego dokumentach źródłowych. Okoliczności te powodują ostatecznie, iż brak jest podstaw aby przyjąć, że wnioskodawczyni uprawdopodobniła, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. W tej sytuacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło