IV SO/Wa 5/17

PostanowienieWSA w Warszawie2017-03-23

Skład orzekający: Monika Stępkowska-Bigiej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może być uwzględniony przed wniesieniem skargi, gdy wysokość tych kosztów nie została jeszcze ustalona?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie może być uwzględniony przed wniesieniem skargi, ponieważ wysokość tych kosztów nie została jeszcze ustalona. Ustalenie przesłanki przyznania prawa pomocy wymaga porównania wysokości obciążeń związanych z kosztami postępowania do możliwości finansowych strony oraz oceny wpływu tych kosztów na utrzymanie konieczne. Strona może ponownie wystąpić z wnioskiem o zwolnienie od kosztów na późniejszym etapie postępowania.
Stan faktyczny
A.K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w celu wniesienia skargi na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Wnioskodawca przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody z emerytury i wysokie wydatki, w tym na leki. Sąd rozpoznał wniosek, przyznając prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ale odmówił zwolnienia od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono: 1) ustanowić dla A. K. adwokata; 2) odmówić zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Monika Stępkowska-Bigiej po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata postanawia: 1) ustanowić dla A. K. adwokata; 2) odmówić zwolnienia od kosztów sądowych. A.K. (zwany dalej: "wnioskodawcą") w dniu 21 lutego 2017 r. wystąpił do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w celu wniesienia skargi na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Do pisma wnioskodawca dołączył m. in. odcinki z przekazów pocztowych świadczeń emerytalnych – własnego i żony, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, kopie rachunków za prąd, wodę, czynsz, lekarstwa. We wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu PPF z dnia 7 marca 2017 r., jako przedmiot zaskarżenia wskazał decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 24 stycznia 2017 r. wydaną w przedmiocie uprawnień kombatanckich. Wnioskodawca podał, że jest osobą schorowaną, znaczną część skromnej emerytury przeznacza na lekarstwa. Prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną. Posiada mieszkanie o pow. 69 m2. Wnioskodawca uzyskuje dochód z emerytury w wysokości 1547 zł, zaś jego żona – w wysokości 967 zł. Jako stałe wydatki miesięczne wymienił: opłatę za mieszkanie – 435 zł, energię elektryczną – 105 zł, wodę – 67 zł, gaz – 50 zł, media 105 zł, leki ok. 600 zł. Rozpoznając wniosek ,z ważono co następuje: Rozpoznając przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy należy wskazać, że w myśl art. 243 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 cyt. ustawy prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. radcy prawnego przysługuje osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje natomiast osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 omawianego przepisu). Oceniając sytuację materialną wnioskodawcy wzięto pod uwagę, że jest on osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wnioskodawca i jego żona uzyskują dochód w wysokości 2504 zł. Na utrzymanie mieszkania oraz lekarstwa przeznaczona jest kwota ok. 14512 zł miesięcznie. Zatem na wyżywienie i inne niezbędne wydatki (zakup odzieży, środków higienicznych i itp.) pozostaje kwota ok. 1000 zł miesięcznie (na dwie osoby). Biorąc pod uwagę powyższe, a także aktualny poziom cen i opłat za dobra i usługi utrzymania koniecznego należało uznać, że wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Stąd też uznano, że należy przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, o czym orzeczono jak w pkt 1 sentencji. Referendarz sądowy nie stwierdził natomiast, aby na obecnym etapie postępowania zachodziła potrzeba zwolnienia wnioskodawcy od kosztów sądowych. Należy podkreślić na skarga nie została jeszcze wniesiona i dopiero po skutecznym jej wniesieniu możliwe będzie ustalenie wysokości tych kosztów. Ustalenie wystąpienia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wymaga porównania wysokości obciążeń związanych z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania do możliwości finansowych strony oraz oceny wpływu ponoszenia tych kosztów na możliwość ponoszenia kosztów utrzymania koniecznego. Należy także podkreślić, że z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy strona może wystąpić na każdym etapie postępowania, jeżeli uzna, że wysokość tych kosztów przekracza jej możliwości finansowe. W związku z powyższym odmówiono wnioskodawcy zwolnienia od kosztów sądowych (pkt 2 sentencji postanowienia). Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło