IV SO/Wa 66/13

PostanowienieWSA w Warszawie2014-03-04

Skład orzekający: Krystyna Napiórkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania, jeśli wezwanie do uzupełnienia braków formalnych nie zostało skutecznie doręczone skarżącej z powodu błędu organu w ustaleniu jej aktualnego adresu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania, jeśli organ nie doręczył skutecznie wezwania do uzupełnienia braków formalnych z powodu błędu w ustaleniu aktualnego adresu strony. W sytuacji, gdy sąd posiadał wiedzę o zmianie adresu strony (np. z innej połączonej sprawy), powinien skierować wezwanie na nowy adres. Ponadto, jeśli sytuacja finansowa strony uzasadnia przyznanie prawa pomocy w całości, sąd powinien je przyznać.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, który zawierał braki formalne. Sąd wezwał ją do uzupełnienia braków, jednak wezwanie zostało zwrócone z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". Sąd pozostawił wniosek bez rozpoznania. Kurator skarżącej wniósł sprzeciw, podnosząc, że sąd powinien był skierować wezwanie na nowy adres skarżącej, o którym wiedział z innej połączonej sprawy. Sąd rozpoznał sprzeciw, uwzględniając argumentację kuratora i przyznając prawo pomocy.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącą Z. D. od kosztów sądowych w całości i ustanowić dla niej adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Krystyna Napiórkowska po rozpoznaniu w dniu 04 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. D. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi Z. D. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy postanawia: 1. zwolnić skarżącą Z. D. od kosztów sądowych w całości, 2. ustanowić dla skarżącej Z. D. adwokata z urzędu. W dniu 4 listopada 2013 r. skarżąca złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wniosek zawierał braki formalne, ponieważ nie wskazano w nim nazwy organu, którego rozstrzygniecie zakwestionowano oraz numeru i daty zaskarżonego aktu. Ponieważ wniosek dotknięty był brakami, zgodnie z zarządzeniem z dnia 15 listopada 2013 r. wezwano wnioskodawczynię do uzupełnienia przedmiotowego wniosku w zakresie wymogów określonych w rubryce 3 formularza PPF. Pouczono stronę, że niewykonanie wezwania w terminie siedmiu dni spowoduje pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Wezwanie do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy zostało dwukrotnie awizowane (21 listopada 2013 r. i 29 listopada 2013 r.) oraz zwrócone z adnotacją poczty "zwrot nie podjęto w terminie" (dowód: zwrot listu poleconego, k. 8 akt sądowych). Uznać zatem należy, iż zgodnie z art. 73 § 1- 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skuteczne doręczenie przesyłki dla skarżącej nastąpiło w dniu 5 grudnia 2013 r. Tym samym termin do uzupełnienia braków wniosku upłynął w dniu 12 grudnia 2013 r. Skarżąca w zakreślonym terminie nie wykonała wezwania Sądu. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 18 grudnia 2013 r. pozostawiono wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Zgodnie z zarządzeniem z dnia 11 lutego 2014 r. odpis powyższego zarządzenia doręczono ustanowionemu w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 2703/13 kuratorowi skarżącej, który następnie wniósł sprzeciw od ww. zarządzenia o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Do sprzeciwu załączył formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. W treści sprzeciwu kurator skarżącej podniósł, że do akt sprawy o sygn. akt IV SA/Wa 2703/13 zostało dołączone pismo Kierownika Strzeżonego Ośrodka dla Cudzoziemców i Aresztu w Celu Wydalenia w P. Tym samym od dnia 18 listopada 2013 r. miejsce pobytu wnioskodawczyni winno być Sądowi znane, a wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku w przedmiocie prawa pomocy winno być skierowane na adres Strzeżonego Ośrodka dla Cudzoziemców i Aresztu w Celu Wydalenia w P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy jest odstępstwem od zasady ponoszenia przez stronę kosztów zainicjowanego postępowania. Prowadzi bowiem do przerzucenia kosztów postępowania na ogół społeczeństwa, w związku z czym może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy strona wykaże w sposób bezsporny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 cytowanej ustawy. Na wstępie zauważyć należy, że kurator skarżącej zasadnie podniósł, iż okoliczność zamiany adresu strony winna być Sądowi znana, z uwagi na treść pisma Kierownika Strzeżonego Ośrodka dla Cudzoziemców i Aresztu w Celu Wydalenia w P. z dnia 18 listopada 2013 r., nadesłanego do sprawy łączącej się o sygn. akt IV SA/Wa 2703/13. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy powinno zatem zostać doręczone skarżącej na nowy adres, stosownie do art. 70 § 2 p.p.s.a., co jednak nie nastąpiło. Odnosząc się do sytuacji finansowej wnioskodawczyni, stwierdzić należy, że z formularza wniosku PPF wynika, iż skarżąca nie posiada pracy i nie uzyskuje dochodów. Nie posiada również żadnych oszczędności. Ponadto, ze znajdującego się w aktach niniejszej sprawy pisma Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 20 stycznia 2014 r. wynika, że skarżąca nie korzysta z opieki socjalnej, a w dniu 21 listopada 2013 r. opuściła terytorium RP. Opisana sytuacja uzasadnia przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdyż nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Z tych przyczyn, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 243 § 1 oraz art. 260 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło